İsmayıl Canbulad

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
İsmayıl Canbulad
türk. İsmail Canbulat
Ismail Canbulat.jpg
Doğum tarixi 1880
Doğum yeri
Vəfat tarixi 1926
Vəfat yeri
Vətəndaşlıq
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

İsmayıl Canbulad (1880, İstanbul - 13 İyul 1926) — Türk siyasətçi.[1]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Çərkəs soyqırımı zamanı Anadoluya köç edən Adıgey Hatko ailəsindəndir. Hərb məktəbini bitirdikdən sonra Manastır və Salonikidə xidmətdə oldu. Konstitusiyalı monarxiyasını elan etmək üçün Makedoniyada əhəmiyyətli işlər görmüşdü. Daha sonra isə İstanbula geri dönərək hərbi məktəbdə tarix müəllimi kimi fəaliyyət göstərməyə başladı. 1909-cu ildə hərbi xidmətdən ayrılaraq Böyükada bələdiyyəsində vəzifəyə təyin edildi.

Fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

1912-ci ildə İzmit millət vəkili kimi Məclis-i Məbusana daxil oldu. Balkan müharibələrinə könüllü olaraq ehtiyatda olan zabit kimi qoşuldu. Müharibədən sonra Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinə. Daha sonra isə Ümumi Təhlükəsizlik İdarəsinə təyin edildi. İstanbul valisi və İstanbul şəhər qubernatoru oldu. Stokholm səfirliyinə təyin edildi. 30 iyul 1918-ci ildə Daxili İşlər Naziri təyin edildi. 30 sentyabrda vəzifəsini tərk etdi.[1]

Mütarəkə dövrünün əvvəlində İttihad və Tərəqqi firqəsinin öz fəaliyyətini dayandırmağa səbəb olacaq qərarı almağından sonra Təcəddüd firqəsinin qurucalarından biri oldu. Kürəkən Fərid Paşa hökuməti tərəfindən həbs edildi və ingilislər tərəfindən Maltayasürgün edildi. Sürgündən qayıtdıqdan sonra 1923-cü ildə Türkiyə Böyük Millət Məclisinin ikinci çağırışında İstanbulun millət vəkili oldu. Rauf Bəy ilə birlikdə Tərəqqipərvər Cümhuriyyət Firqəsinin qurucusu və idarəediciləri arasında yer alırdı.[1]

1926-cı ildə İzmir sui-qəsdindən sonra həbs edildi. 1926-cı ildə İzmirdə Atatürkün sui-qəsdində iştirak etdiyi iddiasıyla İzmirin İstiqlal Məhkəməsinin qərarı ilə edam edildi.[1]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 "Hatko İsmail Canbulat". cerkesya.org.