İsrail krallığı (birləşmiş hakimiyyət)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Star of David.svg        Menora.svg
Yəhudilik

İsrail Krallığı Tanaxda yazılana görə, e.ə 1050-ci ilə e.ə 930-cu illər arasında İsrail torpağında hökm etmiş vahid bir monarxiya idi.

İlkin məlumatlar[redaktə | əsas redaktə]

Tanaxa görə, İsrail övladları Birləşmiş Krallığın dövründən əvvəl konfederasiya kimi yaşamış on iki qəbilə idi. Təxminən e.ə 1025-ci ildə onlar xarici təhdidlər səbəbindən İsrail krallığını yaratmışlar. Dövrün rəhbərlərindən biri olan Samuel, e.ə 1020-ci ildə Bünyamin qəbiləsindən olan Şaul ben Kişi krallığın başına gətirdi. Onun ardınca gələn Kral David (Davud kimi tanınır) dövründə (e.ə 1006) krallıq ən güclü dövrünü yaşayıb.

Davud ölkənin ikinci padşahı oldu (Şauldan sonra gələn müvəqqəti kral İşboşet sayılmazsa) və Yerusəlimi paytaxtı elan etdi. Bundan əvvəl Şaulun dönəmində paytaxt Gibeah, İşboşetin dövründə isə paytaxt Mahanaim idi. Davudun krallığının ilk yeddi ilində Xevron(Əl Xəlil) paytaxt idi.

Şauldan sonra Davud yenidən İsrail tayfalarını birləşdirməyə müvəffəq oldu. O, güclü hərbi birliklər qurub, bölgədəki Fələstin kimi düşmənlərini məğlub etdi və sərhədlərini qorumaya aldı. Davudun dövründə birləşmiş İsrail Krallığı hərbidə üstünlük qurub rifah içində yaşayırdı.

e.ə 930-cu ildə ölkə iki hissəyə bölünmüşdür: şimalda İsrail krallığı və cənubda Yerusəlimi içinə alan Yəhudanın krallığı.

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Monarxiya və tarixi xronologiya[redaktə | əsas redaktə]

Birləşmiş monarxiyanın dörd kralı var idi: Şaul ben Kiş, Şaul oğlu İşboşet , Yəhuda qəbiləsindən Davud və Davud oğlu ŞelomoSüleyman.

Şaulun dövründə paytaxt Gibeah ikən ardınca gələn İşboşetin İsrailində paytaxt Mahanaim və Davudun dövründə isə paytaxt Xevrondu. Davud krallığı yenidən birləşdirəndə paytaxtı Yerusəlimə köçürdü. Tanaxda isə paytaxtın Şiloh olduğundan bəhs edir; arxeoloji tədqiqatlar nəticəsində Şilohun dini paytaxt kimi götürülməsi ehtimalı vardır.

Vətəndaş müharibəsi[redaktə | əsas redaktə]

Birinci Samuel Kitabına əsasən, Tanrıya qarşı çıxdığına görə Şaulun səltənəti düşdü və səltənət başqa bir sülaləyə verildi. Bəzi sənədlərə görə, Şaul yalnız iki il hökm edir.Bəzi əlyazmalara görə isə qırx iki il hökm edir. Müqəddəs Kitaba əsasən, Şaul fələstinlilərlə döyüşdə həyatını itirir.

Davud və Şaul aralarında olan problemlərə görə düşmən oldular. Mənbələrə görə Şaulun oğlu Yonathan və Şaulun qızı Mihal, Davudun Şauldan qaçmasına kömək etdilər.