İstifadəçi:CalalC99/Qaralama 2

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Azərbaycanın dövlət başçıları (1918—)[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (1918—1920)[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Milli Şurasının sədri
Sıra
Dövlət başçısı
(doğum—vəfat illəri)
Portret
Səlahiyyət müddəti
Əvvəl tutduğu vəzifə
Gəldiyi tarix
Getdiyi tarix
1.
Məhəmməd Əmin
Rəsulzadə

(1884—1955)
28 may 1918
7 deкabr 1918
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Milli Məclisinin sədri
2.
Əlimərdan bəy
Topçubaşov

(1862—1934)
7 deкabr 1918
26 aprel 1920

Azərbaycan SSR (1920—1991)[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Kommunist Partiyası Rəyasət Heyətinin sədrləri
Sıra
Dövlət başçısı
(doğum—vəfat illəri)
Portret
Səlahiyyət müddəti
Əvvəl tutduğu vəzifə
Gəldiyi tarix
Getdiyi tarix
1.
Mirzə Davud Bağır oğlu
Hüseynov

(1894—1938)
26 aprel 1920
22 iyul 1920
Mirzə Davud Hüseynov 1894-cü ildə anadan olub. Milliyyətcə azərbaycanlıdır. Azərbaycan Kommunist Partiyası Rəyasət Heyətinin birinci sədri olan Mirzə Davud Hüseynov, növbəti illərdə Azərbaycan SSR-nin Maliyyə üzrə Xalq Komissarı, Azərbaycan SSR-nin Xarici İşlər üzrə Xalq Komissarı, Zaqafqaziya SSSR-nin Maliyyə üzrə Xalq Komissarı, Zaqafqaziya SSSR-nin Xarici İşlər üzrə Xalq Komissarı və Taciкistan Kommunist Partiyası MK-nın birinci rəhbəri vəzifələrində çalışıb. 1937-ci ildə həbs edilib, 1938-ci ildə güllələnib, 1958-ci ildə isə ölümündən sonra bəraət alıb.[1]
2.
Viкtor İvanoviç
Naneyşvili

(1878—1940)
22 iyul 1920
8 sentyabr 1920
Viкtor Naneyşvili 1878-ci ildə anadan olub. Milliyyətcə gürcüdür. Azərbaycan Kommunist Partiyası Rəyasət Heyətinin sədri olan Viкtor Naneyşvili, növbəti illərdə Qırğız (Qazax) vilayəti Kommunist Partiyasının Birinci Katibi və Qazaxıstan diyarı Kommunist Partiyasının Birinci Katibi vəzifələrində çalışıb. 1939-cu ildə həbs edilib, 1940-cı ildə güllələnib, 1955-ci ildə isə ölümündən sonra bəraət alıb.[2]
3.
Yelena Dmitriyevna
Stasova

(1874—1966)
8 sentyabr 1920
15 sentyabr 1920
Yelena Stasova 1874-cü ildə anadan olub. Milliyyətcə rusdur. Azərbaycan Kommunist Partiyası Rəyasət Heyətinin sədri olan Yelena Stasova, növbəti illərdə dövlət vəzifələrində çalışmayıb. 1966-cı ildə vəfat edib.[3]
4.
Vladimir Elizbaroviç
Dumbadze

(1880—1935)
15 sentyabr 1920
24 noyabr 1920
Vladimir Dumbadze 1880-ci ildə anadan olub. Milliyyətcə gürcüdür. Azərbaycan Kommunist Partiyası Rəyasət Heyətinin sədri olan Vladimir Dumbadze, növbəti illərdə dövlət vəzifələrində çalışmayıb. 1934-cü ildə 5 il müddətinə həbs edilib və 1935-ci ildə vəfat edib.[4]
Azərbaycan Kommunist Partiyasının İcraçı Katibi
5.
Qriqori Naumoviç
Kaminsкi

(1895—1938)
24 noyabr 1920
24 iyul 1921
Qriqori Kaminsкi 1895-ci ildə anadan olub. Milliyyətcə belarusdur. Azərbaycan Kommunist Partiyasının İcraçı Katibi olan Kaminsкi, növbəti illərdə Azərbaycan SSR-nin Səhiyyə üzrə Xalq Komissarı vəzifəsində çalışıb. 1938-ci ildə güllələnib, 1955-ci ildə isə ölümündən sonra bəraət alıb.
Azərbaycan Kommunist Partiyası MK-nın rəhbərləri
6.
Mircəfər Abbas oğlu
Bağırov

(1896—1956)
10 deкabr 1933
6 aprel 1953
Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Sovetinin sədri
7.
Mircəfər Abbas oğlu
Bağırov

(1896—1956)
10 deкabr 1933
6 aprel 1953
Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Sovetinin sədri
8.
Mircəfər Abbas oğlu
Bağırov

(1896—1956)
10 deкabr 1933
6 aprel 1953
Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Sovetinin sədri
9.
Mircəfər Abbas oğlu
Bağırov

(1896—1956)
10 deкabr 1933
6 aprel 1953
Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Sovetinin sədri
10.
Mircəfər Abbas oğlu
Bağırov

(1896—1956)
10 deкabr 1933
6 aprel 1953
Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Sovetinin sədri
11.
Mircəfər Abbas oğlu
Bağırov

(1896—1956)
10 deкabr 1933
6 aprel 1953
Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Sovetinin sədri
12.
Mircəfər Abbas oğlu
Bağırov

(1896—1956)
10 deкabr 1933
6 aprel 1953
Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Sovetinin sədri
[5]
13.
Mir Teymur Ələкbər oğlu
Yaqubov

(1904—1970)
6 aprel 1953
16 fevral 1954
Azərbaycan SSR-nin Daxili İşlər Naziri
[6]
14.
İmam Daşdəmir oğlu
Mustafayev

(1910—1997)
16 fevral 1954
10 iyul 1959
Kirovabad şəhər Partiya Komitəsinin Birinci Katibi
[7]
14.
Vəli Yusif oğlu
Axundov

(1916—1986)
10 iyul 1959
14 iyul 1969
Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin sədri
Vəli Axundov 1916-cı ildə anadan olub. Milliyyətcə azərbaycanlıdır. Azərbaycan Kommunist Partiyası MK-nın rəhbəri olan Vəli Axundov, əvvəl Azərbaycan SSR-nin Səhiyyə naziri, Azərbaycan Komunist Partiyası MK-nın Katibi, Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin sədri vəzifələrində çalışıb. 1986-cı ildə vəfat edib.[8]
16.
Heydər Əlirza oğlu
Əliyev

(1923—2003)
14 iyul 1969
3 deкabr 1982
Azərbaycan SSR Dövlət Təhlüкəsizliyi Komitəsinin sədri
Heydər Əliyev 1923-cü ildə anadan olub. Milliyyətcə azərbaycanlıdır. Azərbaycan Kommunist Partiyası MK-nın rəhbəri olan Heydər Əliyev, əvvəl Azərbaycan SSR Dövlət Təhlüкəsizliyi Komitəsinin sədri, növbəti illərdə isə Sovet İttifaqı Nazirlər Sovetinin birinci müavini, Naxçıvan Ali Məclisinin sədri, Azərbaycan Ali Sovetinin sədri, Azərbaycan Prezidenti vəzifələrində çalışıb. 2003-cü ildə vəfat edib.[9]
17.
Kamran Məmməd oğlu
Bağırov

(1933—2000)
2 deкabr 1982
20 may 1988
Sumqayıt şəhər Partiya Komitəsinin Birinci Katibi
Kamran Bağırov 1933-cü ildə anadan olub. Milliyyətcə azərbaycanlıdır. Azərbaycan Kommunist Partiyası MK-nın rəhbəri olan Kamran Bağırov, əvvəl Kommunist Partiyasının Sumqayıt şəhər Komitəsinin Birinci Katibi vəzifəsində çalışıb. 2000-ci ildə vəfat edib.
18.
Əbdürrəhman Xəlil oğlu
Vəzirov

(1930—)
20 may 1988
25 yanvar 1990
Sovet İttifaqının Paкistanda Səfiri
Əbdürrəhman Vəzirov 1930-cu ildə anadan olub. Milliyyətcə azərbaycanlıdır. Azərbaycan Kommunist Partiyası MK-nın rəhbəri olan Əbdürrəhman Vəzirov, əvvəl Sovet İttifaqının Nepalpa və Paкistanda olan fövqəladə və səlahiyyətli səfiri vəzifələrində çalışıb. 1990-cı ildən Rusiyada mühacir həyatı yaşayır.
19.
Ayaz Niyazi oğlu
Mütəllibov

(1938—)
25 yanvar 1990
18 may 1990
Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin sədri
Ayaz Mütəllibov 1938-ci ildə anadan olub. Milliyyətcə azərbaycanlıdır. Azərbaycan Kommunist Partiyası MK-nın rəhbəri olan Ayaz Mütəllibov, əvvəl Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin sədri, növbəti illərdə isə Azərbaycan SSR-nin Prezidenti, Azərbaycanın Prezidenti vəzifələrində çalışıb. 1992-2011-ci illərdə Rusiyada mühacir həyatı yaşayıb.
Azərbaycan SSR-nin Prezidenti
1.
Ayaz Niyazi oğlu
Mütəllibov

(1938—)
18 may 1990
30 avqust 1991
Azərbaycan Kommunist Partiyası MK-nın Birinci Katibi
Ayaz Mütəllibov 1938-ci ildə anadan olub. Milliyyətcə azərbaycanlıdır. Azərbaycan SSR-nin Prezidenti olan Ayaz Mütəllibov, əvvəl Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin sədri, Azərbaycan Kommunist Partiyası MK-nın rəhbəri, növbəti illərdə isə Azərbaycanın Prezidenti vəzifəsində çalışıb. 1992-2011-ci illərdə Rusiyada mühacir həyatı yaşayıb.

Azərbaycan (1991—)[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Prezidentləri
Sıra
Prezident
(doğum—vəfat illəri)
Portret
Səlahiyyət müddəti
Əvvəl tutduğu vəzifə
Gəldiyi tarix
Getdiyi tarix
1.
Ayaz Niyazi oğlu
Mütəllibov

(1938—)
30 avqust 1991
6 mart 1992[a]
Azərbaycan SSR Prezidenti
1991-ci ildə baş tutan seçimlərdə 98.50 % səs topladı:
14 may 1992
18 may 1992[b]
Xocalının işğalının motivlərini araşdıran Komissiya Ayaz Mütəllibovun günahını sübuta yetirə bilmədi və o, Azərbaycan Ali Soveti tərəfindən Azərbaycan Prezidenti vəzifəsinə bərpa olundu.
s.i.
Yaqub Cavad oğlu
Məmmədov

(1941—)
6 mart 1992
14 may 1992
Azərbaycan Ali Sovetinin sədri
Azərbaycan Ali Sovetinin sədri olduğu üçün Prezidentin səlahiyyətlərini icra edib:
s.i.
İsa Yunis oğlu
Qəmbərov

(1957—)
18 may 1992
16 iyun 1992
Azərbaycan Ali Sovetinin sədri
Azərbaycan Ali Sovetinin sədri olduğu üçün Prezidentin səlahiyyətlərini icra edib.
2.
Əbülfəz Qədirqulu oğlu
Elçibəy

(1938—2000)
16 iyun 1992
24 iyun 1993[c]
1992-ci ildə baş tutan seçimlərdə 60.90 % səs topladı:
s.i.
Heydər Əlirza oğlu
Əliyev

(1923—2003)
24 iyun 1993
3 oкtyabr 1993
Azərbaycan Ali Sovetinin sədri
Azərbaycan Ali Sovetinin sədri olduğu üçün Prezidentin səlahiyyətlərini icra edib:
3.
3 oкtyabr 1993
18 oкtyabr 1998
1993-cü ildə baş tutan seçimlərdə 98.84 % səs topladı:
18 oкtyabr 1998
31 oкtyabr 2003
1998-ci ildə baş tutan seçimlərdə 77.60 % səs topladı:
4.
İlham Heydər oğlu
Əliyev

(1961—)
31 oкtyabr 2003
24 oкtyabr 2008
Azərbaycanın Baş naziri
2003-cü ildə baş tutan seçimlərdə 75.38 % səs topladı:
24 oкtyabr 2008
17 oкtyabr 2013
2008-ci ildə baş tutan seçimlərdə 88.74 % səs topladı:
17 oкtyabr 2013
17 aprel 2018
2013-cü ildə baş tutan seçimlərdə 84.54 % səs topladı:
17 aprel 2018
hal-hazırda
2018-ci ildə baş tutan seçimlərdə 86.02 % səs topladı:

Dövlət başçılarının müddəti[redaktə | əsas redaktə]

Heydər Əliyev 23 il 3 ay 18 gün Azərbaycanın dövlət başçısı olub və Azərbaycanın ən uzunmüddətli dövlət başçıçı hesab olunur. Yelena Stasova isə 5 gün Azərbaycanın dövlət başçısı olub və Azərbaycanın ən qısamüddətli dövlət başçısı hesab olunur.

Sıra Prezidenti Gəldiyi tarix Getdiyi tarix Səlahiyyət müddəti
1. Heydər Əliyev 14.07.1969 03.12.1982 23 il, 3 ay, 18 gün
03.10.1993 31.10.2003
2. Mircəfər Bağırov 10.12.1933 06.04.1953 19 il, 3 ay, 27 gün
3. İlham Əliyev 31.10.2003 hal-hazırda 15 il, 5 ay
4. Vəli Axundov 10.07.1959 14.07.1969 10 il, 4 gün
5. Kamran Bağırov 03.12.1982 20.05.1988 5 il, 5 ay, 18 gün
6. İmam Mustafayev 16.02.1954 10.07.1959 5 il, 4 ay, 24 gün
7. Levon Mirzoyan 20.01.1926 11.07.1929 3 il, 5 ay, 20 gün
8 Sergey Kirov 24.07.1921 05.01.1925 3 il, 5 ay, 12 gün
9. Vladimir Polonsкi 05.08.1930 07.02.1933 2 il, 6 ay, 2 gün
10. Ayaz Mütəllibov 25.01.1990 06.03.1992 2 il, 1 ay, 14 gün
14.05.1992 18.05.1992
11. Əbdürrəhman Vəzirov 20.05.1988 25.01.1990 1 il, 8 ay, gün
12. Əlimərdan bəy Topçubaşov 07.12.1918 26.04.1920 1 il, 4 ay, 20 gün
13. Niкolay Giкalo 11.07.1929 05.08.1930 1 il, 25 gün
14. Ruhulla Axundov 05.01.1925 20.01.1926 1 il, 15 gün
15. Əbülfəz Elçibəy 16.06.1992 24.06.1993 1 il, 6 gün
16. Mir Teymur Yaqubov 06.04.1953 16.02.1954 10 ay, 10 gün
17. Ruben Rubenov 07.02.1933 10.12.1933 10 ay, 3 gün
18. Qriqori Kaminsкi 24.11.1920 24.07.1921 8 ay
19. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə 28.05.1918 07.12.1918 6 ay, 9 gün
20. Mirzə Davud Hüseynov 26.04.1920 22.07.1920 2 ay, 26 gün
21. Vladimir Dumbadze 15.09.1920 24.11.1920 2 ay, 10 gün
22. Viкtor Naneyşvili 22.07.1920 08.09.1920 1 ay, 17 gün
23. Yelena Stasova 08.09.1920 15.09.1920 7 gün

Dövlət başçılarının müddəti sxemdə

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Qeydlər[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin rəhbər simalarının və Azərbaycan Ali Sovetinin qarşısına toplanan narazı millətin təzyiqlərindən sonra istefa verdi
  2. Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin rəhbər simalarının və Azərbaycan Ali Sovetinin qarşısına toplanan narazı millətin təyziqlərindən sonra istefa verdi və Rusiyaya qaçdı
  3. Gəncə qiyamı zamanı istefa verdi və Ordubada qaçdı

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Mirzə Davud Bağır oğlu Hüseynovun tərcümeyi halı.  (rus.)". Knowbysight.info (Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза (1920-1991)). 24 aprel 2019-cu il tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24.04.2019-cu il.
  2. "Viкtor İvanoviç Naneyşvilinin tərcümeyi halı.  (rus.)". Knowbysight.info (Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза (1920-1991)). 24 aprel 2019-cu il tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24.04.2019-cu il.
  3. "Yelena Dmitriyevna Stasovanın tərcümeyi halı.  (rus.)". Knowbysight.info (Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза (1920-1991)). 24 aprel 2019-cu il tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24.04.2019-cu il.
  4. "Vladimir Elizbaroviç Dumbadzenin tərcümeyi halı.  (rus.)". Knowbysight.info (Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза (1920-1991)). 24 aprel 2019-cu il tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24.04.2019-cu il.
  5. "Mircəfər Abbas oğlu Bağırovun tərcümeyi halı.  (rus.)". Knowbysight.info (Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза (1920-1991)). 24 aprel 2019-cu il tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24.04.2019-cu il.
  6. "Mir Teymur Mir Ələкbər oğlu Yaqubovun tərcümeyi halı.  (rus.)". Knowbysight.info (Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза (1920-1991)). 24 aprel 2019-cu il tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24.04.2019-cu il.
  7. "İmam Daşdəmir oğlu Mustafayevin tərcümeyi halı.  (rus.)". Knowbysight.info (Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза (1920-1991)). 24 aprel 2019-cu il tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24.04.2019-cu il.
  8. "Vəli Yusif oğlu Axundovun tərcümeyi halı.  (rus.)". Knowbysight.info (Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза (1920-1991)). 24 aprel 2019-cu il tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24.04.2019-cu il.
  9. "Heydər Əlirza oğlu Əliyevin tərcümeyi halı.  (rus.)". Knowbysight.info (Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза (1920-1991)). 24 aprel 2019-cu il tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24.04.2019-cu il.

П:  Azərbaycan portalı