İsveçrə Xalq Partiyası

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Schweizerische Volkspartei (Almanca
Union Démocratique du Centre (Fransızca)
Unione Democratica di Centro (İtalyanca)
Partida Populara Svizra (Romanşça)
SVP UDC.svg
Sədri Albert Rösti
Quruluş tarixi 22 sentyabr 1971
Baş qərargah Brückfeldstrasse 18
CH-3001 Bern
Üzv sayı 90,000
Saytı www.svp.ch
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

İsveçrə Xalq Partiyası (alm. Schweizerische Volkspartei‎Schweizerische Volkspartei, SVP; romanş GedenGeden, PPS), digər adı ilə Demokratik Mərkəz Birliyi (fr. Union démocratique du centreUnion démocratique du centre, UDC; it. Unione Democratica di CentroUnione Democratica di Centro, UDC) — İsviçrədəki Milli mühafizəkar və sağ populist bir siyasi partiyadır.

Əvvəllər mərkəzdəki bir fermer partiyası olmuşdur, 1980-ci illərdən sonra Kristof Blochernin qeyri-rəsmi liderliyində sağçı populizmə tərəf getdi. 1990-cı illər və 2000-ci illər də səslərini artıtaraq 29 %-ə çatıb.

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Köklərini 1917-ci ildə Berndə yaradılan Fermerlər Partiyasına əsaslanır. Bu partiyalar süst bir federasiya qurdular, belə ki, 1929-cu ildə liderlərindən biri, Rudolf Minger Federal Şuraya seçilib. O zamandan bəri partiyanın Federal Şurada bir stulu yerləşir. 1936-cı ildə partiya rəsmən Fermerlər, Tacirlər və Sərbəst Çalışanlar Partiyası olaraq təşkilatçılıq etdi Glarus və Grisons Demokratik Partiyaları ilə birləşərək SVP adını aldı

SVP, ənənəvi olaraq İsveçrənin Almanca danışılan bölgələrində güclüdür. Ancaq 2000-ci illərdən etibarən Fransızca danışılan bölgədə də güc qazanmışdır. 2007-ci il etibarilə partiyanın ən güclü olduğu bölgələr Thurgau və Schwyz (hər ikisində də 40%-in üzərində), ən gücsüz olduğu bölgələr isə Fribourg, Valais və Ticinodur.[1]

2007 seçkiləri və partiyanın parçalanması[redaktə | əsas redaktə]

İsveçrənin hökumət sistemi, "sehrli formul" deyilən bir alicənablıq müqaviləsinə əsaslanır. 7 üzvlü Federal Şuradakı üzvlər böyük partiyaların ümumi seçkilərdəki səslərinə görə dağılır. SVP, bu şuraya 1929-cu ildən bəri üzvdür, artan populyarlığı sayəsində 2003-cü ildən bəri ikinci bir stul daha tutmuşdur. Bu kresloya birbaşa partiyanın seçkilərdəki uğurunun arxasında olduğu qəbul edilən insan, Kristof Blocher oturmuşdur.

Noyabr 2007-ci il seçkiləri, SVP-nin İsveçrədəki ən güclü partiya olduğunu təsdiq etdi. Mübahisəli və qıcıqlandırıcı bir siyasi kampaniyada seçicilər açıq şəkildə Blocheri hökumətdən atma cəhdlərinə qarşı birləşməyə çağırıblar, nəticə olaraq SVP 1919-cu ildən bəri bir partiyanın aldığı ən yüksək səs faizini aldı, Məclisdəki 200 kreslodan 62-ni qazandı.

Minarə referendumu[redaktə | əsas redaktə]

Wangen bei Otelindəki Türk Mədəniyyət Ocağı məscidinin minarəsi

Ölkədə yalnız dörd minarə olmasına qarşılıq olaraq 2000-ci illərdən etibarən İsveçrədə minarə tikintilərinə qarşı əməliyyatlar aparılır, ancaq bunlar kanton hakimiyyətə maneçilik törədirdi. Buna qarşı SVP, 1 May2007-ci ildə "Egerkinger Komitəsini" quraraq Federal Demokratik Birlik Partiyasıyla birlikdə hərəkətə keçdi. Komitənin hazırladığı hesabatın ardından 29 Noyabr 2009-cu ildə keçirilən referendumda İsveçrə xalqı 57,5% nisbətində yeni minarə tikintilərinə əleyhinə səs verdi.

Seçki nəticələri[redaktə | əsas redaktə]

İsveçrə Milli Şurası
Seçki Səs % Stul ±
1971 217,908 11.1% (#4)
23 / 200
Yeni
1975 190,445 9.9% (#4)
21 / 200
▼ 2
1979 210,425 11.6% (#4)
23 / 200
2
1983 215,457 11.1% (#4)
23 / 200
▬ 0
1987 211,535 11.0% (#4)
25 / 200
2
1991 240,353 11.9% (#4)
25 / 200
▬ 0
1995 280,420 14.9% (#4)
29 / 200
4
1999 440,159 22.5% (#1)
44 / 200
15
2003 561,817 26.6% (#1)
55 / 200
11
2007 672,562 28.9% (#1)
62 / 200
7
2011 641,106 26.6% (#1)
54 / 200
▼ 8
2015 740,954 29.4% (#1)
65 / 200
11

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]