Məzmuna keç

İsveçrə prezidenti

Vikipediya, azad ensiklopediya
İsveçrə Konfederasiyasının prezidenti

Bundespräsident(in) (Alman) Président(e) de la Confédération (Fransız) Presidente della Confederazione (Italyan)

President(a) da la Confederaziun (Romanş)
Möhürün şəkli

Hazırda vəzifədədir:
Qi Parmelen
1 yanvar, 2026-cı ildən
Ümumi məlumatlar
Ölkə
Başçılıq edir İsveçrə Konfiderasiyası
Rəsmi iqamətgahı İsveçrə Federal sarayı
Maaşı İllik 445,163 CHF[1]
Təsis tarixi 21 noyabr 1848 il
Vəzifədə birinci Jonas Furrer
Rəsmi saytı Federal Presidency
Federal Şuranın vitse-prezidenti
Vice-président du Conseil fédéral
Möhürün şəkli

Hazırda vəzifədədir:
İqnazio Kassis
2026-cı il yanvarın 1-dən
Ümumi məlumatlar
Ölkə
Başçılıq edir İsveçrə
Rəsmi iqamətgahı İsveçrə Federal sarayı
Təsis tarixi 21 noyabr 1848
Vəzifədə birinci Daniel-Henri Druey
Rəsmi saytı admin.ch

İsveçrə Konfederasiyasının Prezidenti — həmçinin Konfederasiya Prezidenti, Federal Prezident və ya İsveçrə Prezidenti kimi tanınan İsveçrə Konfederasiyasının Prezidenti Federal Şuranın digər üzvləri arasında bərabərhüquqlu şəxslər arasında birinci olaraq İsveçrənin yeddi üzvdən ibarət icra hakimiyyətinin başçısı. Federal Məclis tərəfindən bir il müddətinə seçilən bu məmur Federal Şuranın iclaslarına rəhbərlik edir və xüsusi nümayəndəlik vəzifələrini yerinə yetirir.

Hazırkı prezident 2026-cı il yanvarın 1-dən Qi Parmelendir.

İsveçrə Konfederasiyasının Prezidenti, bərabər şəxslər arasında birincidir, digər altı şura üzvünün səlahiyyətlərindən üstün səlahiyyətlərə malik deyil və ona həvalə edilmiş departamentə rəhbərlik etməyə davam edir. Ənənəvi olaraq vəzifə stajına görə üzvlər arasında dəyişir. Federal Şuranın vitse-prezidenti vəzifədə olduğu müddətdən bir il sonra sədrlik edir. Konfederasiyanın prezidenti dövlət başçısı deyil, bütün Federal Şura dövlətə kollektiv başçılıq edir.[2]

Federal hökumətin və federal administrasiyanın təşkili ilə bağlı konstitusiya müddəaları İsveçrə Konstitusiyasının 1-ci bölməsində "Təşkilat və prosedur", 3-cü bölmə "Federal Şura və Federal İdarə", 5-ci bölmə, "Federal Hakimiyyətlər" 174-179-cu maddələrdə təqdim edilir. 176-cı maddə xüsusi olaraq Prezidentlikdən bəhs edir.

Səlahiyyətləri

[redaktə | vikimətni redaktə et]

İsveçrə prezidenti, məsələn, Avstriya və ya Almaniyadakı prezidentlər kimi ölkənin dövlət başçısı deyil. İsveçrə Federal Konstitusiyasına əsasən, Federal Şura dövlət və hökumət başçısı kimi çıxış edir.[3] Şurada səslər bərabər olduqda (bu, tək sayda üzv olsa belə baş verə bilər, çünki bitərəf qalmağa icazə verilir və şuranın iclası dörd nəfərlik yetərsay olduqda bütün üzvlərin iştirakı olmadan keçirilə bilər) sədrin səsi iki dəfə artırılır.[4]

Prezident öz departamentinə nəzarət etməklə yanaşı, bir dövlət başçısı tərəfindən yerinə yetirilən bəzi nümayəndəlik vəzifələrini də icra edir. Məsələn, Birləşmiş Millətlər Təşkilatına üzv olduqdan sonra İsveçrə prezidentləri vaxtaşırı Baş Assambleyanın ilk iclaslarında, səfər edən digər dövlət və hökumət başçıları ilə birlikdə çıxış edirlər.[5]

Yeddi üzvdən ibarət Federal Şuranın iclaslarına Prezident sədrlik edir. O, bərabərlər arasında birincidir və ona bərabər olan həmkarları üzərində heç bir səlahiyyəti yoxdur.[6]

Fövqəladə vəziyyət baş verdikdə, Prezident adi çağırış və müşavirə prosedurundan kənara çıxa bilər. Onun müvəqqəti tədbirlərin görülməsi üçün sərəncam vermək hüququ var. Federal Şuranın çağırılması mümkün olmadıqda, onun yerinə Prezident qərar qəbul edir.[7]

Prezident həmçinin səfirlərin etimadnamələrini qəbul etmək və ya səfərə gələn dövlət başçılarını və digər nüfuzlu şəxsləri qarşılamaq kimi nümayəndəlik funksiyalarını yerinə yetirir.

Prezident bayramlarda təbrik nitqləri söyləyir, İsveçrədə keçirilən tədbirlərin açılışını edir.

Seçkiləri

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Konfederasiya Prezidenti Federal Məclis tərəfindən Federal Şura tərəfindən bir il müddətinə seçilir.[8] O, Federal Şuranın vitse-prezidenti də daxil olmaqla, dərhal yenidən seçilmək hüququna malik deyil, lakin bir neçə ardıcıl olmayan müddətə xidmət edə bilər.[9]

İsveçrə Konfederasiyanın Prezidenti seçilərkən staja fikir verilir. [8] Yeni Prezidentin özündən əvvəl hökumətə seçilmiş həmkarlarının rəhbərliyi altında Prezident kimi fəaliyyət göstərdiyi nəzərə alınır.

Federal Şuranın vitse-prezidenti

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Federal Şuranın vitse-prezidenti Konfederasiya Prezidentinin müavinidir.[10] Prezidentlə eyni gündə seçilən Vitse-prezident, Prezident səlahiyyətlərini itirdiyi təqdirdə onun bütün vəzifələrini öz üzərinə götürür və ümumiyyətlə Federal Məclis tərəfindən səsvermə yolu ilə növbəti il ​​Prezident kimi onu əvəz edir.

1 yanvar 2026-cı ildən İsveçrə Konfederasiyasının Vitse-prezidenti İqnazio Kassisdir.

İstinadlar

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  1. ↑ How much does a federal councillor earn?
  2. ↑ "Tasks of the Federal Presidency". The portal of the Swiss government. İstifadə tarixi: 3 iyun 2021.
  3. ↑ Party, Regional and Linguistic Proportionality Under Majoritarian Rules: Swiss Federal Council Elections
  4. ↑ Government and Administration Organisation Act
  5. ↑ Ten years in the United Nations: Where does Switzerland stand?
  6. ↑ Président de la Confédération
  7. ↑ 172.010 Loi sur l’organisation du gouvernement et de l’administration
  8. 1 2 Election du président de la Confédération
  9. ↑ Constitution fédérale de la Confédération suisse
  10. ↑ La fonction de la présidence de la Confédération

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]
Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=İsveçrə_prezidenti&oldid=8817992"