İtirilmiş nəsil

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

İtirilmiş nəsil (fr. Génération perdue, ing. Lost Generation)[1]Birinci Dünya Müharibəsindən sonra meydana çıxmış bir ifadədir. Bu ifadə Ernest Heminquey, Erix Mariya Remark, Ezra Paund, Frensis Skott Fitscerald, Şervud Anderson kimi bir çox yazıçıların yaradıcılığının leytmotivni təşkil etmişdir. İtirilmiş nəsil dedikdə cəbhəyə çağırılmış 18 yaşlı, əksəriyyəti məktəbi hələ bitirməmiş və erkən adam öldürməyə başlamış gənclər nəzərdə tututlur. Müharibədən sonra bu insanların əksəriyyəti sülh şəraitindəki həyata alışa bilməyib, kimisi içkiyə qurşanır, kimisi özünə qəsd edir, kimisi də dəli olur. Adətən bu ifadəni ədəbiyyat tənqidçisi Gertrud Steinın ayağına yazırlar.

“Kanadadan döndükdən sonra biz Notr Dam de Şan küçəsində yerləşdik, “itirilmiş nəsil” ifadəsini deyəndə miss Stayn və mən hələ yaxşı dost idik. O zaman miss Steynın sürdüyü köhnə “T” modelli “Fordu” işə düşmürdü və qarajda işləyən cəbhədən dönmüş gənc çilingər onu təmir edə bilməmişdir, ola bilsin ki, onun “Fordunu” növbəsiz təmir etmək istəməmişdir. Nəsə o işə ciddi yanaşmamışdır və miss Staynın sahibkara şikayətindən sonra ona ciddi töhmət verilmişdir. Sahibkar ona: Siz hamınız — fr. génération perdue! (itirilmiş nəsilsiniz!) — Budur siz kimsiniz! Və siz hamınız beləsiniz! — miss Stayn dedi. — Müharibədə olan bütün gənclər. Siz — itirilmiş nəsilsiniz.”

Ernest Heminquey, “Paris, həyat üçün bayramdır

Erix Mariya Remark 1930-1931-ci ildə yazdığı “Qayıdış” (alm. “Der Weg zurück”‎) romanında Birinci Dünya Müharibəsindən qayıdan əsgər artıq normal həyatda yaşaya bilmir və həyatın mənasızlığına, qəddarlığına, iyrəncliyinə dözə bilmirlər, bəzən kimsə də yaşamağa cəhd edir.

Romanın epiqrafı bu sətirlərlə başlayır:

“Vətənə dönən əsgərlər, Yeni həyata yol tapmaq istəyirlər.”

Erix Mariya Remark, “Qayıdış”

Frensis Skott Fitscerald isə "Cənnətin bu tayı" (ing. This Side of Paradise) romanında 1920-ci ilin amerikan kübar cəmiyyətinin parlaq nümayəndələri Entoni Petç və onun arvadı Qlorinin həyatı təsvir edilir. Müəllif romanda itirilmiş nəsildən: adlı sanlı və hədsiz zəngin insanlardan, onların yaxşı təhsil almış, qarşılarında heç bir məqsəd olmayan, hedonizm həyat tərzi sürən, heç bir xeyir verməyən, xoşbəxtliyi tapmayan varislərindən söhbət açır.[2] Riyaziyyat imtahanından kəsilən Emori redaktorluqdan uzaqlaşdırılır və o get-gedə xəyal qırıqlığına uğrayaraq hamı kimi müharibəyə geir. Geri döndükdən sonra dostunun bacısı Rozalinda Konnecə vurulur. Rozalinda da ona vurulsa da keçmiş vərdiş və xasiyyətlərinə görə Emori ilə evliliyə razılıq vermir. Tam yoxsullaşan Emori sosial ədalət uğrunda mübarizə aparmalı olur. O, hesab edir ki, “bütün uşaqlar üçün əvvəldən eyni imkan və şans verilməlidir”.

“Bütün tanrılar ölmüş, olmuş müharibə insanlığın inamını məhv etmişdir.”

Frensis Skott Fitscerald, “Cənnətin bu tayı[3].

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Lost-Generation
  2. Fitzgerald, F. Scott, "This Side of Paradise", ISBN 9781593083816
  3. [1]