İttihad (qəzet)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

İttihad — siyasi, ictimai, ədəbi qəzet.[1]

Yaradılması[redaktə | əsas redaktə]

Ceyhun bəy Hacıbəyli tərəfındən təsis edilmiş və ilk nömrəsi 1917-ci il dekabrın 4-də onun baş redaktorluğu ilə çıxmışdır. "Güc ittihaddadır" şüarı ilə çap olunurdu. 1918-ci ilin əvvəllərində C.Hacıbəyli "Azərbaycan" qəzetinin rəhbərliyinə dəvət olunandan sonra "İttihad" 59-cu nömrəsindən etibarən "Rusiyada müsəlmanlıq " fırqəsinin rəsmi orqanına çevrilmişdi. Daşnakların azərbaycanlılara qarşı törətdikləri Mart soyqırımı nəticəsində nəşri müvəqqəti olaraq dayandırılan qəzet 1919-cu ilin fevralından partiya orqanı kimi yenidən çap olunmağa başladı.[1]

Fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

"İttihad"ın 1918-ci il və 1919-cu ilin aprelinə qədərki nömrələri redaksiya heyətinin (heyəti-təhririyyə) rəhbərliyi ilə çıxırdı. 1919-cu ilin aprelində isə qəzetə "Acaralı Camal" təxəllüsü ilə "Qafqaz İttihad Firqəsi" Mərkəzi Komitəsinin üzvü Camal əfəndi Nakaşidze baş mühərrir təyin olundu. Lakin Camal əfəndi Nakaşidzenin partiyanın tərk etməsi onun qəzetin mühərrirliyindən də getməsi ilə nəticələndi. Bundan sonra qəzetə əvvəl qeyri rəsmi, 1920-ci ilin yanvarından isə "Qafqaz İttihad Firqəsi"nin ikinci qurultayının qərarına əsasən, partiyanın sədri Qara bəy Qarabəyli rəhbərlik etməyə başladı. İlk vaxtlar gündəlik çıxan "İttihad" 1919-1920-ci illərdə ayda yalnız bir-iki dəfə çap olunurdu. "İttihad"ın əsas müəllifləri Ceyhun bəy Hacıbəyli, Qara bəy Qarabəyli, Axund Molla Ələkbər Abbasquluzadə, Ceyhun bəy Tağızadə, Ə.H.Cabbarlı, Məhəmməd Hadi, Mirzə Bala Məmmədzadə, Hacı Mir Mövsün Qasımzadə, Bəhlul Behcət, Məhəmməd ağa Şahtaxtlı və b. idi. "İttihad" geniş proqramla fəaliyyət göstərirdi. Səhifələrində firqənin siyasi mövqeyini, Qafqaz, Rusiya və İrandakı siyasi proseslərə aid məqalələr, sosial problemlərə dair yazılar, ictimai qüsurları tənqid edən felyetonlar, azadlığı tərənnüm edən şerlər, Bakı və qəzaların həyatına dair məlumatlar dərc olunurdu. Aprel işğalından (1920) sonra qəzetin nəşri dayandırılmışdır.[1]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 İttihad (qəzet) // Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası. — Bakı: "Lider", 2005. — 2 cilddə. — II  cild. — Səhifələrin sayı:  472. — Səh.: 72. — ISBN 9952-417-44-4.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Göyüşov A., Azərbaycanda İttihadçılıq, B., 1997
  • Rüstəmova-Təhidi S.Azərbaycan dövrü mətbuatı, B., 1993
  • Mustafayev Q., XX əsrin əvvəllərində Azərbaycanda İslam ideologiyası və onun tənqidi, B., 1973

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]