İvatseviçi
| İvatseviçi | |
|---|---|
| Івацэвічы | |
| | |
| 52°42′33″ şm. e. 25°20′20″ ş. u.HGYO | |
| Ölkə |
|
| Region | Brest vilayəti |
| Rayon | İvatseviçi rayonu |
| Tarixi və coğrafiyası | |
| İlk məlumat | 1519 |
| Sahəsi |
|
| Mərkəzin hündürlüyü | 148 ± 1 m |
| Saat qurşağı | |
| Əhalisi | |
| Əhalisi |
|
| Rəqəmsal identifikatorlar | |
| Telefon kodu | +375 1645 |
| Poçt indeksi | 225295 |
| Nəqliyyat kodu | 1 |
| Digər | |
| ivacevichi.brest-region.gov.by | |
İvatseviçi (belar. Івацэвічы, yerli dildə: Вацэвічы;[1] rus. Ивацевичи; pol. Iwacewicze) — Belarusun Brest vilayətində şəhər. İvatseviçi rayonunun inzibati mərkəzidir.[2]
2025-ci ilin məlumatına görə şəhərin əhalisinin sayı 22 264 nəfərdir.[2]
Tarixi
[redaktə | vikimətni redaktə et]
Böyük Litva Knyazlığının tərkibində İvatseviçi Novoqrudok voyevodalığının bir hissəsi idi. 1795-ci ildə Polşanın üçüncü bölüşdürülməsi zamanı şəhər Rusiya imperiyasının tərkibinə qatıldı.
1921-ci ildən 1939-cu ilə qədər İvatseviçi İkinci Polşa Respublikasında əyalət şəhəri, təxminən 1500 əhalisi olan Kosov qəzasının mərkəzi idi. O, şərqi Kresı ərazisinin Polessye voyevodalığına aid idi və burada əhəmiyyətli dərəcədə yəhudi əhalisi var idi.[3]
İkinci Dünya müharibəsi zamanı İvatseviçi Qırmızı ordu tərəfindən işğal edildi və 14 noyabr 1939-cu ildə Belarus SSR-in tərkibinə daxil edildi. İvatseviçidəki yəhudilərin sayı nasistlər tərəfindən işğal olunmuş Polşanın qərb hissəsindən qaçqınların axını səbəbindən xeyli artmışdı.[4]
İvatseviçi 24 iyun 1941-ci ildən 12 iyul 1944-cü ilə qədər Nasist Almaniyası tərəfindən işğal edildi və Ostland Reyxskomissarlığının Belarus Baş Komissarlığının bir hissəsi kimi idarə olundu. Nasistlər yaxınlıqdakı Jvirovnya çınqıl karxanasında yəhudilərin kütləvi edamlarını həyata keçirdilər. Güclü alman mühafizəsi altında yəhudilər şəhərdən çıxarıldı və kiçik qruplara bölündü. Onlar əvvəlcədən qazılmış çuxurların üzərində dalğalarla güllələndilər. 1944-cü ildən əvvəl nasistlər burada hərbi əsirlər də daxil olmaqla mindən çox günahsız qurbanı edam etmişdilər.[5] 1941-ci ildə nasistlərin İvatseviçini ələ keçirməsindən qısa müddət sonra təxminən 600 yəhudi üçün İvatseviçi gettosu yaradıldı. Onlar aclıq normaları ilə qidalandırılır və qul əməyinə məcbur edilirdilər. 14 mart 1942-ci ildə getto ləğv edildi. Bütün məhbuslar piyada olaraq Slonim gettosuna aparıldı və bir neçə ay ərzində orada öldürüldülər.[6]
Azad edildikdən sonra, Sovet Belarusunda İvatseviçidəki kütləvi məzarlıqların ərazisi qum çıxarmaq üçün istifadə edildi. Qazıntı işləri zamanı ölülərin sümükləri daim üzə çıxırdı, nəhayət 1960-cı illərdə onsuz da qazılmış məzarları işarələyən çuxurların yanına daş abidə qoyuldu.[5]
İdman
[redaktə | vikimətni redaktə et]Belarusun "İvatseviçi" futbol klubu İvatseviçi şəhərində yerləşir.
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ Федір Климчук. "Говірки Берестейско-Пинського Полісся". Пам'ятки України: історія та культура (ukrayna). No. 3–4. 2002. (#accessdate_missing_url)
- 1 2 "Численность населения на 1 января 2025 г. и среднегодовая численность населения за 2024 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа". www.belstat.gov.by (rus). İstifadə tarixi: 16 may 2026.
- ↑ Weissruthenien region. "Iwacewicze" // The United States Holocaust Memorial Museum Encyclopedia. Indiana University Press. 2009. səh. 1200. ISBN 9780253355997. İstifadə tarixi: 16 may 2026.
- ↑ Smilovitsky, Leonid. "Holocaust in Ivatsevichi". Leonid Smilovitsky. Holocaust in Ivatsevichi. In: The United States Holocaust Memorial Museum Encyclopedia of Camps and Ghettos 1933-1945, Ghettos in German-Occupied Eastern Europe. Martin Dean (Ed.). Bloomington: Indiana University Press 2012. Vol. 2, p. 1200-1202. İstifadə tarixi: 16 may 2026.
- 1 2 "Iwacewicze. Ul. Czartkowa - miejsce egzekucji i zbiorowa mogiła ofiar Zagłady". Virtual Shtetl. Museum of the History of Polish Jews. İstifadə tarixi: 16 may 2026.
- ↑ "Getto w Iwacewiczach". Virtual Shtetl. Museum of the History of Polish Jews. 4 mart 2016 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 may 2026.