Şərq şoranı

Şərq şoranı
Elmi təsnifat
Domen: Eukariotlar Klad: Diaphoretickes Ranqsız: Arxeplastidlər Aləm: Bitkilər Klad: Streptofitlər Klad: Ali bitkilər Klad: Çoxsporlu bitkilər Klad: Borulu bitkilər Klad: Toxumlu bitkilər Klad: Çiçəkli bitkilər Klad: Evdikotlar Klad: Bazal evdikotlar Klad: Superasteridlər Dəstə: Qərənfilçiçəklilər Fəsilə: Pəncərkimilər Yarımfəsilə: Şorangəkimilər Triba: Şorankimilər Cins: Şoran Növ: Şərq şoranı
Beynəlxalq elmi adı
Caroxylon orientale Tzvelev, 1993
Şəkil axtarışı NCBI   454537

Şərq şoranı (lat. Caroxylon orientale) — bitkilər aləminin qərənfilçiçəklilər dəstəsinin pəncərkimilər fəsiləsinin şoran (bitki) cinsinə aid bitki növü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar" kateqoriyasına aiddir. VU D2 Azərbaycanın nadir bitkisidir.

Botaniki xarakteristikası

Hündürlüyü 15-20 sm, çılpaq, qonur qabıqla ör tülmüş, tez sınan budaqları olan yarımkoldur. Yarpaqları yarımsilindrik, xətvarı, uzunluğu 15–25 mm, eni 2-2,5 mm, göyümtül, kütdür. Çiçəkləri tək olub, çiçəkaltlığı yarpaq qoltuqlarında sünbülvari çiçək qruplarında toplanmışdır. Qanadları tündal qırmızı və ya bənövşəyi rənglidir və aşağı üç qanadı daha enli, yumru, digərləri əks-yumurtavarıdır. Tozluqların çıxıntısı lansetvarıdır.

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsussiyyətləri

May ayında çiçəkləyir və oktyabr ayında isə meyvə verir. Toxumla və vegetativ yolla çoxalır. Aşağı dağ qurşağında gilli-daşlı yamaclarda bitir.

Yayılması

Naxçıvan MR-in Ordubad rayonunda (Dəstə, Kotam kəndləri) yayılmışdır. Azərbaycanda təbii ehtiyatı azdır.

Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri

Başlıca olaraq antropogen faktordur.

Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri

Qəbul edilmiş qoruma tədbiri yoxdur.

Zəruri qoruma tədbirləri

Azərbaycanın "Qırmızı kitab"ına daxil edilməsi tövsiyə olunur.

Sinonimləri

Homotipik sinonimləri

• Nitrosalsola orientalis (S.G.Gmel.) Theodorova
• Salsola orientalis S.G.Gmel.

Heterotipik sinonimləri

• Nitrosalsola heliaramiae (Mouterde) Theodorova
• Nitrosalsola syriaca (Botsch.) Theodorova
• Salsola heliaramiae Mouterde
• Salsola orientalis var. glabra Botsch.
• Salsola rigida Pall.
• Salsola syriaca Botsch.