Şərur döyüşü

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Şərur döyüşü
Tarix Avqust 1501
Yeri Şərur düzənliyi
Nəticəsi Səfəvilər dövləti qalib gəldi
Münaqişə tərəfləri

Flag of Persia 1502-1524.svg Səfəvilər dövləti

Flag of Ak Koyunlu.svg Ağqoyunlu

Komandan(lar)

Flag of Persia 1502-1524.svg Şah İsmayıl
Flag of Persia 1502-1524.svg Əmir Bayram xan Qaramanlı
Flag of Persia 1502-1524.svg Lələ Hüseyn bəy

Flag of Ak Koyunlu.svg Əlvənd mirzə
Flag of Ak Koyunlu.svg Qaraçaqay bəy

Tərəflərin qüvvəsi

7000

10000

Şərur döyüşüAğqoyunlu Əlvənd mirzəŞah İsmayıl Səfəvinin qoşunları arasında həlledici döyüş.[1]

Arxa plan[redaktə | mənbəni redaktə et]

1500-cü ilin sonunda Şirvanda Gülüstan qalasından bir qədər aralı Cabanı adlı yerdə Şirvanşah Fərrux Yasara qalib gələn, 1501-ci ilin yazın da isə, Bakını tutan İsmayıl Səfəvi Gülüstan qalasını hələ də mühasirədə saxlayarkən, Ağqoyunlu Əlvənd Mirzənin böyük bir qoşunla onun üstünə gəldiyindən xəbər tutur. İsmayıl təcili qaydada mühasirəni götürüb, Əlvənd Mirzənin ordusunu Şirvana buraxmamaq üçün tədbirlər gördü və Naxçıvana doğru hərəkət etdi. Kür çayını keçmək niyyəti baş tutmayan Əlvənd Mirzə İsmayıla məktub göndərib, Şirvana qayıtmağı və həmin vilayəti idarə etməklə kifayətlənməyi tələb etsə də, rədd cavabı aldı. Belə olduqda, o, Naxçıvandan çıxıb şm.-q.-ə doğru getdi və Şərur düzündə dayanaraq qəti döyüşə hazırlaşmağa başladı.[2]

Döyüş[redaktə | mənbəni redaktə et]

İsmayıl Arazın cənub sahili boyunca hərəkət edərək, Naxçıvan bölgəsində çayı keçdi və düşməni qarşılamağa tələsdi. Tarixi qaynaqlarda ağqoyunluların ordusunun sayı 10.000-30.000, qızılbaşların isə 7 minlik ordusu var idi. Rocer Savoriyə görə, Ağqoyunlu dövlətinin ordusu say etibarı ilə Səfəvilərdən 4 dəfə çox olmuşdur.

1501-ci ilin ortalarında Şərur düzündə həlledici döyüş baş verdi. Döyüşdə İsmayıl yüksək sərkərdəlik məharəti və hünər nümayiş etdirərək, ağqoyunlu sərkərdələrinin bir neçəsini şəxsən qılıncdan keçirdi. Öz sərkərdələrinin başlarını qızılbaşların nizələrində görən ağqoyunlu qoşunları vahimə içərisində qaçmağa başladılar. Əlvənd Mirzə Ərzincana qaçmaqla xilas ola bildi. Qızılbaşlar zəngin qənimət ələ keçirdilər. Şərur qələbəsindən dərhal sonra İsmayıl təntənə ilə Təbrizə daxil oldu və özünü şah elan edərək Azərbaycan Səfəvilər dövlətinin əsasını qoydu.[3][4]

Mənbə[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Ghereghlou, Kioumars. "Chronicling a Dynasty on the Make: New Light on the Early Ṣafavids in Ḥayātī Tabrīzī's Tārīkh (961/1554)". Journal of the American Oriental Society. 137 (4). October–December 2017: 805–832. doi:10.7817/jameroriesoci.137.4.0805Columbia Academic Commons vasitəsilə.
  • Roemer, H. R. (1986). "The Safavid period". In Lockhart, Laurence; Jackson, Peter (eds.). The Cambridge History of Iran, Volume 6: The Timurid and Safavid Periods. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 189–351. ISBN 0-521-20094-6.
  • Woods, John E. The Aqquyunlu: Clan, Confederation, Empire (Revised and Expanded). University of Utah Press. 1999. ISBN 978-0874805659.
  1. Sümer, Faruk. Safevi Devletinin Kuruluşu ve Gelişmesinde Anadolu Türklerinin Rolü. Ankara. 1976.
  2. ROGER M. SAVORY. "ESMĀʿĪL I ṢAFAWĪ". iranicaonline.org.
  3. Woods, J. E. The Aqquyunlu: Clan, Confederation, Empire. Minneapolis and Chicago. 1976.
  4. Oqtay Əfəndiyev, Azərbaycan Səfəvilər dövləti XVI əsrdə, Bakı, 1993.