Şile mayakı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Şile mayakı
Şile 6921.jpg
Ölkə
Su hövzəsi Qara dəniz
Yerləşir Şile, İstanbul
Yandırılma ili 1860
Tikilmə tarixi 1859
Tikinti materialı Daş
Forması 1 mərtəbəli səkkizguşəli tikili
Hündürlüyü 19 m
Diapazon 37 km
İşıq xarakteristikası LFl W 15s
Admirallıq nömrəsi E5832
Türkiyə nömrəsi TUR-046
İntensivliyi 1 000 V

Şile mayakı (türk. Şile Feneri) — İstanbulun Şile ilçəsində BosforQara dənizə xidmət edən bir mayak.

Qara dənizdə sahil təhlükəsizliyini təmin edən iki mayakdan biri olan Şile mayakı, digər mayak evləri kimi 1859-cu ildə Osmanlı İmperiyası dövründə inşa edilmişdir. Mayak dəniz səviyyəsindən 60 metr yüksəklikdəki qayalarda 110 sm yüksəklikdədir. Səkkizguşəli qüllə şəklində inşa edilmişdir. Görüş məsafəsi 20 dəniz milini təşkil edən sarım sistemi olan fənər ilk dövrlərdə 3 qaz lampası ilə işləyərkən 1968-ci ildə elektriklə işləməyə başladı.

Bu gün muzeyə çevrilən Şile mayakı, 150 illik bir tarixə sahibdir.[1]

Tarixçə[redaktə | mənbəni redaktə et]

Şile mayakı, Krım müharibəsində gəmilərin Qara dənizdən Bosfora girməsini təmin etmək üçün qurulan mayaklardan biridir. Bu məqsədlə, 1856-1859-cu illərdə Bosfor ətrafında qurulan Anadolu mayakından sonra Sultan Əbdüləziz tərəfindən inşa edilmişdir. Türk memarları daş hissəsini dizayn edərkən, metal hissələri və linza büllur sistemi Parisdəki bir fabrikdən idxal edilmişdir.[2]

Mayak bu gün orijinal formasını saxlaya bilmişdir. Səkkizbucaqlı və 110 sm qalınlığında olan daşdan hazırlanan qüllə, gün ərzində yaxşı görünmə üçün qara və ağ eninə lentlər çəkərək rənglənmişdir. Çiçəklərlə bəzədilmiş mayaka 72 pillə ilə ən hündür nöqtəsinə çıxmaq mümkündür.[3]

Tikinti tarixində işıq mənbəyi olaraq 3 qaz lampasından istifadə edən fənər 1968-ci ildə tam olaraq elektrikləşdirildi. Bir növbəni 120 saniyədə tamamlayan fənərin işığı səkkiz guşəli linzadan yayılır, fənərin işlənməsi divar saatlarında istifadə olunan sarqaç sistemi ilə baş verir və hər iki saatda dişli qurğu qoruyucusu tərəfindən qurulur. Vaxtında istifadə olunan və indi antikalara və qaz lampalarına çevrilən əşyalar qülləni daha da maraqlı edir.[4]

Şimşəkli mayaklar qrupuna daxil olan Şile mayakı, dəqiqədə 4 dəfə yanır və 1000 şamdan ibarət elektrik lampası ilə işıqlandırılır. Beynəlxalq standartlara cavab verən birinci dərəcəli mayak olan Şile mayakı, açıq gecələrdə işığını təqribən 35 mil məsafədə yayır və Bosforda açıq havada rahatlıqla görünə bilər.[5]

Nəqliyyat Nazirliyi, mayakları muzey olaraq qiymətləndirərək, buranı turizm məkanlarından birinə çevirmək qərarı almışdır. Pilot mayak kimi seçilən Şile mayakı, nəqliyyat naziri Binəli Yıldırımın iştirakı ilə təşkil edilən mərasimlə bir muzey olaraq turizm sektoruna gətirilmişdir. Mayakın köhnə hissələri, köhnə sistemlərə aid lampalar, qaz lampaları, texniki qurğular muzeydə yerləşir.[6]

150 illiyi[redaktə | mənbəni redaktə et]

2010-cu ildə bələdiyyə, Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi, Nəqliyyat Nazirliyi, PTT Baş İdarəsi, Haliç Universiteti, Memar Sinan Universiteti və Şile sakinləri ilə birlikdə xüsusi bir araşdırma və şənlik təşkil edilmiş və mayakın 150 illik yubileyi qeyd edilmişdir.[7][8]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. "Lighthouses of Turkey: Northern Anatolia". www.ibiblio.org. İstifadə tarixi: 14 aprel 2020.
  2. "Şile Feneri 150. yılına girdi". TGRT Haber. 2012-03-01 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 aprel 2020.
  3. "Historical Lighthouses-Şile Lighthouse". Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü. 2012-03-08 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 aprel 2020.
  4. "TC2SLH - Bir TCSWAT Faaliyeti / A TCSWAT Activity". www.tcswat.org. İstifadə tarixi: 14 aprel 2020.
  5. Gülten, Ediz. "Yaban Çiçeği: Şile ve Onun Muhteşem Feneri". Star.com.tr (türk). İstifadə tarixi: 14 aprel 2020.
  6. "Turizme Açılan Fenerler". Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü. 2010-06-11 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 aprel 2020.
  7. "Şile Feneri 150.Yıl Etkinliklerimizi Basına Tanıttık". Şile Belediyyesi. 2011-09-28 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 aprel 2020.
  8. "Şile Light House of 150 years is dressed up in Şile cloth". Istanbul Portal. 2011-07-26 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 aprel 2020.

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]