Şimal dəniz fili

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Şimal dəniz fili
Şimal dəniz fili
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Xordalılar
Sinif: Məməlilər
Dəstə: Yırtıcılar
Fəsilə: Əsl suitilər
Yarımfəsilə: Dəniz fili
Növ: Şimal dəniz fili
Elmi adı
Mirounga angustirostris
Gill, 1866
Areal
Mirounga angustirostris distribution.png

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
axtar

ÜTMS [1]
NCBI {{{1}}}

Şimal dəniz fili (lat. Mirounga angustirostris) — Qulaqlı suiti fəsiləsinə daxil olan Dəniz filinə aid növ (Phocidae)

Təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Şimal dəniz fili özünün yaxın qohumu olan Cənub dəniz filinə nisbətən kiçik olur. Erkəklər 4-5 metr uzunluğa və 1,2-2,3 t çəkiyə malik olurlar (bəzi hallarda 2,7 t). Dişilər isə 2,5-3,6 m uzunluğa və 400—900 kq şəkiyə sahibdirlər. Erkəklərinin xortumu 30 sm uzunluğa malik olur.

Həyat tərzi[redaktə | əsas redaktə]

Dişilər açıq okeanda qidalanırlar. Erkəjklər isə materiklərin şelf zonasında qida axtarmağı üstün bilirlər. Onların qidasına kalmarlar (həmcinin ən böyük olan nəhəng kalmarlar), sümüklü balıqlar, xərçəngkimilər, skatlarköpək balıqları daxildir. Dəniz filləri su işmirlər, belə onlar suyu piylərindən əldə edirlər[1].

Onlarda balinakimilərdə olduğu kimi exolokasiya sisteemi yoxdur. Suyun altında onlar görmə və lamisə orqanlarının hesabına ov edə bilirlər. Dəniz fillərinə qarşı ancaq osalar ova çıxa bilir. Çox böyük ağ köpəkbalıqları bala və dişilər üçün təhlükə yarada bilər. Belə ki, pusquda hücum edən köpək balıqları onların ətraflarını parçalamaqla qurbanın qan itirməsinə və suda boğulub ölməsinə səbəb ola bilirlər. Köpək balıqlarının diş izləri hətta yetkin erkəklərin üzərində aşkarlansa da, böyük heyvanların onlar tərəfindən ovlanması qeydə alınmamışdır[2].

Çoxalması[redaktə | əsas redaktə]

Erkəklərin döyüşü

Bu növün nümayəndələri fevral ayında çütləşir. 11 ay hamiləlikdən sonra yanvarda körpə doğulur. Aprel-may ayları issə onlar sahili tərk edirlər.

Yayıldığı ərazi[redaktə | əsas redaktə]

Əvvəllər bu növ dəniz filinə Şimali Amerikanln bütün qərb sahilləri boyunca Alyankadan Aşağı Kaliforniya ərazisinə qədər uzanırdı. XIX əsrdə kütləvi ovlanma onların kökünün kəsilməsi astanasına qədər gətirib çıxarırdı. İl ərzində min baş olvlanırdı. Kökünün kəsildiyi düşünüldüyü zaman Meksikanın Qvadelupa adasında 100 başdan ibarət koloniya aşkarlanır və mühafizəyə götürülür.

1930-cu illərdə dəniz filləri artıq Çannel adaları sahilərinə çıxırdılar. Bir müddət sonra isə artıq onlar materik sahillərinə və ora yaxın adalarda məskən salmağa başlayır. Çütləşmə zamanı onlar Vankuver adası, San-FransiskoLos-Anceles şəhərləri sahilinə çıxırlar. Bu isə turistləri bura cəlb edir. İl ərzində 15% artım baş verur. Bu artım sayəsində onların sayının tükənmə təhlükəsi artıq yoxdur. Bununla belə ekoloji kirlənmə təhlükə doğurur.

Maraqlı fakt[redaktə | əsas redaktə]

2016-cı ildə holland rəssam Marqrit van Brifort tərəfindən Leyden Universiteti üçün hazırlanmış Gözləyən heykəli xarici görünüş baxımından Şimal dəniz fillərinin bənzəridir.

Ədəbiyyаt[redaktə | əsas redaktə]

  • Ronald M. Nowak: Walker's Mammals of the World. Johns Hopkins University Press, 1999 ISBN 0-8018-5789-9
  • Judith E. King: Seals of the World. Cornell University Press, 1983 ISBN 0-8014-1568-3

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Le Boeuf, B.; D. Crocker; D. Costa; S. Blackwell; P. Webb (2000). "Foraging ecology of northern elephant seals". Ecological Monographs. 70 (3): 353–382.
  2. "The Pelagic Shark Research Foundation - The Sharks of the Monterey Bay - Pelagic Sharks". www.pelagic.org. İstifadə tarixi: 2017-11-14.