Şimal maralı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Şimal maralı
Şimal maralı
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Xordalılar
Yarımtip: Onurğalılar
Sinif: Məməlilər
İnfrasinif: Plasentalılar
Dəstə: Cütdırnaqlılar
Yarımdəstə : Gövşəyənlər
Fəsilə: Marallar
Yarımfəsilə: Cüyürlər (Capreolinae)
Cins: Şimal maralları
Növ: Şimal maralı
Elmi adı
Ranqıifer tarandus (Linnaeus, 1758)
Mühafizə statusu
Status iucn3.1 LC.svg en:Least Concern
Az qayğı tələb edənlər
Least Concern (IUCN 3.1)
Areal
Rangifer tarandus map.png

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
şəkil

ÜTMS 180701
MBMM 9870

Şimal maralı (Şimali Amerikada — Qərib maral, lat. Rangifer tarandus) — Cütdırnaqlılar dəstəsinin marallar fəsiləsinə aid Şimal maralları (Rangifer) cinsinin yeganə nümayəndəsi.

AvrasiyaŞimali Amerikanın şimal hissəsində yaşayır. Şimal maralı otşibyədən əlavə kiçik məməliquşlarla da qidalanır. Avrasiyada şimal maralı əhliləşdirilib və artıq şimal xalqları üçün qida və material mənbəyi kimi mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Marallar qışda, əsasən, şibyənin bol və qarın az olduğu yerlərə köç edirlər. Yazda isə yeni doğulmuş balalarına süd vermək üçün zülal və minerallarla qidalanmalıdırlar. Şibyə isə zülalla zəngin deyil. Bitkilərin xüsusiyyətləri bitdikləri yerin hündürlüyünə və torpağının xüsusiyyətinə görə fərqlənir. Hündür yerlərdə bitən bitkilər həm zülal və minerallarla zəngin olur, həm də asan həzm olunur. Lakin bu, mövsümi xüsusiyyətdir. Təkcə yay fəslinin əvvəlində bitkilər bu xüsusiyyətlərə sahib olurlar. Şimal maralları isə, sanki bu məlumatı bilirmiş kimi, yay fəslinin başlaması ilə bu sahələrə üz tuturlar. Yayın ortalarına doğru bu bitkilərin qida dəyəri azalır. Temperatur düşüb yer qarla örtülməyə başladıqda isə ən uyğun qida yenə şibyə olur. Buna görə qışlağa doğru köç başlayır. Bu şüursuz varlıqların botanik, coğrafiyaşünas kimi düşünüb hansı bitkinin harada və nə vaxt yetişdiyini, tərkibini, hansı qida mənbəyinə ehtiyacları olduğunu və həmin bölgəyə getmək üçün hansı istiqamətdə hərəkət etməli olduqlarını bilmələri qeyri-mümkündür, yaşamaq üçün bu köçləri qüsursuz şəkildə yerinə yetirirlər. Buradan aydın olur ki, necə davranmalı odluqları şimal marallarına daima ilham olunur.