Şimali Kipr Türk Respublikası

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Şimali Kipr Türk Respublikası

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
tanınmayan
1983
tanınmayan bayrağı
Bayrağı
tanınmayan gerbi
Gerbi
tanınmayan xəritədə yeri
Paytaxtı
və ən böyük şəhəri
Şimali Lefkoşa
Rəsmi dilləriTürk dili
Etnik qrupları
Türklər
Rəhbərlik
• Prezident
Mustafa Akıncı
• Baş nazir
Hüseyn Özgürgün
Tarixi 
• Yaranması
1983
Ərazisi
• Ümumi
3241.7
• Su (%)
2,7
Əhalisi
• 2006 təxmini
256 644
• Sıxlıq
787/km2 (2,038.3/sq mi)
ValyutasıTürk lirəsi
Yolun hərəkət istiqamətisol
Telefon kodu90 392
İnternet domeni.nc.tr

Şimali Kipr Türk Respublikası (türk. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti) və ya Şimali Kipr (türk. Kuzey Kıbrıs).

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

1975-ci ildən 1983-cü ilədək Kipr Türk Federativ Dövləti (türk. Kıbrıs Türk Federe Devleti) adını daşımışdır.

1983-cü ildə Kipr adasının türk icmasının məskunlaşdığı şimal hissəsində yaradılmış və beynəlxalq aləmdə Türkiyədən başqa heç bir dövlət tərəfindən tanınmayan dövlət qurumu.[1] 1974-cü ildə yunan millətçilərinin qiyamından sonra Türkiyə tərəfindən adadakı türk icmasının təhlükəsizliyini qorumaq məqsədilə həyata keçirilən hərbi müdaxilə nəticəsində türk ordusunun nəzarətinə keçən torpaqlarda yaradılmışdır.

Adanın üçdə bir hissəsinə nəzarət edir. Dünya dövlətləri münaqişənin hüquqi həllinə qədər ŞKTR-i rəsmən tanımaq istəmirlər. Bununla belə, ŞKTR ilə bir çox dövlətlər qeyri-rəsmi iqtisadi və mədəni əlaqələr saxlayırlar. Şimali Kipr Türk Respublikası İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına müşahidəçi üzv kimi daxildir.[2]

Əvvəllər PakistanBanqladeş ŞKTR-i müstəqil dövlət kimi tanımış, sonradan bundan imtina etmişlər.

Şimali Kipr Türk Respublikasının əhalisi təqribən 260 min nəfərdən çoxdur. Əhalinin çoxu yerli etnik türklərdir. Həmçinin, müəyyən qədər anklavlarda yaşayan kipr yunanlarımaronitlər də vardır.

ŞKTR-in paytaxtı Lefkoşadır (türk. Lefkoşa, yun. Λευκωσία). Şimalda Dipkarpaz, qərbdə Gözəlyurd, cənubda Akınçılara doğru ŞKTR torpaqları yayılır. Şimali Kipr Türk Respublikası ilə adanın yunan hissəsi arasında Birləşmiş Millətlər Təşkilatının sülhməramlı qüvvələrinin yerləşdirildiyi bufer zonası – "Yaşıl xətt" ing. Green Line vardır. Cənubda Kipr Respublikası ilə həmsərhəddir.

Kipr adası.
     Şimali Kipr      Cənubi Kipr      BMT sülhməramlıları      Böyük Britaniya hərbi bazaları

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Qənirə Paşayeva. Şimali Kipr və Kipr türkləri. Bakı, Elm və təhsil, 2010, s. 164.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Şimali Kipr Türk Respublikası ilə əlaqəli mediafayllar var.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]