Şimali Transilvaniya
| Şimali Transilvaniya | |
|---|---|
| Ümumi məlumatlar | |
| Əsası qoyulub | 1940 |
| Ləğv edilib | 1945 |
| Xəritədə yeri | |
 |
|
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Şimali Transilvaniya (rum. Transilvania de Nord, mac. Északi Erdély) — Transilvaniyada, Rumıniyanın şimal-qərbində yerləşən tarixi vilayət.[1]
Tarixi
[redaktə | vikimətni redaktə et]1918-ci ildə Avstriya-Macarıstan imperiyasının dağılmasından sonra rumınlar və macarların məskunlaşdığı bu tarixi region 1 dekabr 1918-ci ildə Rumıniya krallığı tərəfindən ilhaq edilmişdir. Şimali Transilvaniyanın Rumıniyaya birləşdirilməsi ilə vahid rumın milli dövlətinin yaradılması prosesi başa çatmışdır. Hazırda 1 dekabr Rumıniyada Milli Vəhdət Günü kimi qeyd olunur.[2]
29 dekabr 1919-cu ildə Rumıniya parlamenti Bessarabiya, Bukovina və Transilvaniyanın ölkəyə birləşdirildiyini təntənəli şəkildə elan etmişdir.[3]
1920-ci ildə Millətlər Liqasının Ali Şurası Trianon sülh müqaviləsi ilə Rumıniyanın işğal olunmuş ərazilər üzərindəki hüquqlarını təsdiqləmiş və Şimali Transilvaniya rəsmən Rumıniya krallığının tərkibinə daxil olmuşdur.[4] O dövrdə əhalinin 54%-ni rumınlar, 34%-ni macarlar, 12%-ni isə almanlar, yəhudilər, qaraçılar, ukraynalılar, serblər və slovaklar təşkil edirdi.
Bu regionun ayrıca bir termin kimi formalaşması İkinci Dünya müharibəsi dövrünə təsadüf edir. 30 avqust 1940-cı ildə imzalanan İkinci Vyana arbitrajının şərtlərinə görə, əsasən macar əhalinin yaşadığı bu torpaqlar Macarıstan krallığının mülkiyyətinə keçmişdir.[5]
İkinci Dünya müharibəsi başa çatdıqdan sonra, 1947-ci il Paris sülh müqaviləsinin şərtlərinə əsasən Şimali Transilvaniya yenidən Rumıniyaya qaytarılmışdır.[6]
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ Hitchens, Keith. Romania: 1866-1947 (ingilis). Oxford University Press. 1994. 485–488.
- ↑ Hitchens, Keith. Romania: 1866-1947 (ingilis). Oxford University Press. 1994. 290–295.
- ↑ Giurescu, Dinu C. Romania in the Second World War (1939-1945) (ingilis). East European Monographs. 2000. 15–18.
- ↑ Deletant, Dennis. Hitler's Forgotten Ally: Ion Antonescu and his Regime, Romania 1940-1944 (ingilis). Palgrave Macmillan. 2006. 12-15.
- ↑ Hitchens, Keith. Romania: 1866-1947 (ingilis). Oxford University Press. 1994. 486–489.
- ↑ Glantz, David M. Red Storm Over the Balkans: The Failed Soviet Invasion of Romania, Spring 1944 (ingilis). University Press of Kansas. 2007. 375-378.
