Şirvan İES

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Şirvan İES
azərb. Şirvan istilik elektrik stansiyası
Factory icon.svg İstilik elektrik stansiyası
39°55′55″ şm. e. 48°55′13″ ş. u.
Ölkə Azərbaycan Azərbaycan
ŞəhərŞirvan
İstismar tarixi1962
İstismarçıAzərenerji ASC
SahibiAzərenerji ASC
Vəziyyətiİşlək
Turbin tipiBuxar
Elektrogenerator?
Generator gücü?
Sahəsi? km²
Gücü409 MVt
İstehsal? milyon KVt/s
İstilik?
YanacağıMazut
Şirvan İES (Azərbaycan)
Green-blue dot.svg
Commons-logo.svg [[commons:Category:Commons-logo.svg ? Vikianbarda|Şirvan İES Vikianbarda]]

Şirvan İES və ya Şirvan Dövlət Rayon Elektrik Stansiyası (2008-ci ilə qədər Əli-Bayramlı İES) — Azərbaycanda istilik elektrik stansiyası. Şirvan şəhərində yerləşir.

Avropadakı ilk açıq tipli elektrik stansiyalarından biridir. İki mərhələdə qurulub. Stansiyanın birinci mərhələsinin inşasına 1959-cu ildə başlanılmışdır. Hər biri gücü 150 MVt olan dörd enerji bloku, PBK-150 tipli buxar turbinlərindən, buxar gücü 500 t /saat olan TGM-94 buxar qazanlarından və TGB-200 tipli bir generatordan ibarət ilk dövlət elektrik stansiyasının istismara verilməsi Azərbaycan SSR-in elektrik enerjisinə olan tələbatını tamamilə ödəmişdir. 1964-cü ildən 1965-ci ilə qədər onun gücünü 1,7 milyard kilovatsaata çatdırılmasına imkan vermişdir. Buda qonşu Cənubi Qafqaz respublikalarına elektrik enerjisi ixracına ikman vermişdir.

K-160-130 turbinləri və TGM-94 buxar qazanlarının daxil olduğu 160 MVt gücə malik üç aqreqatdan ibarət ikinci mərhələ 1968-ci ilin avqust ayında istismara verilir. Həmin dövrdə stansiyanın ümumi gücü 1 milyon 80 min kVt təşkil edirdi.

Sonradan birinci mərhələnin dörd qurğusu modernləşdirildi, bunun nəticəsində turbin gücünün 5 MVt artırılaraq K-155-130-a çevrildi ki, bu da Ali-Bayramlı İES-in ümumi gücünün 1100 MVt-a çatdırılmasına imkan verdi. Texniki su təchizatı mənbəyi Kür çayı idi.

2007-ci ilin iyun ayında istismar müddətinin başa çatması ilə əlaqədar olaraq (25 il) Azərenerji Texniki Şurası Əli-Bayramlı Dövlət Rayon Elektrik Stansiyasının yerində yeni bir elektrik stansiyasının inşasına qərar verdi. Texniki və iqtisadi göstəricilərin azalmasına baxmayaraq, 2006-cı ildə dövlət elektrik stansiyası Azərbaycanda istehsal olunan elektrik enerjisinin 20% -ni istehsal edirdi.

Ali-Bayramlı İES-in ərazisindəki Cənub qaz-turbin elektrik stansiyasının inşasına 24 dekabr 2007-ci ildə başlanılmışdır. Stansiya 2011-ci ildə istismara verilir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]