Şxara dağı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Şxara dağı
qaraç.-balk. Ушхара, gürc. შხარა
Şxara dağının Uşquli kəndindən görünüşü. Gürcüstan. (18 sentyabr 2007-ci il.)
Şxara dağının Uşquli kəndindən görünüşü. Gürcüstan. (18 sentyabr 2007-ci il.)
43°00′02″ şm. e. 43°06′44″ ş. u.
Ölkələr Flag of Georgia.svg Gürcüstan
Flag of Russia.svg Rusiya



VilayətKabarda-Balkariya, Sameqrelo-Yuxarı Svaneti
Dağ sistemiQafqaz
Sıra dağlarBaş Qafqaz silsiləsi
Zirvə hündürlüyü5193,2 m [1][2]
İlk fəthi1888 (U. ALmer, C. Kokin, K. Rot.)
Şxara dağı (Qafqaz)
Montanya.svg
Şxara dağı (Gürcüstan)
Montanya.svg
Commons-logo.svg Şxara dağı Vikianbarda

Şxara (qaraç.-balk. ушхара, gürc. შხარა — «Zolaqlı») — Baş Qafqaz silsiləsinin mərkəzi hissəsində yerləşən dağ zirvəsi. Şxara Gürcüstanın ən yüksək zirvəsi, eləcədə QafqazınRusiyanın ElbrusDıxtaudan sonra üçüncü ən yüksək nöqtəsi hesab olunur. Dağın hündürlüyü - 5193,2 metrdir. İlk dəfə hündürlüyü 2010-cu ildə Piter Şon və Boris Avdeevım tərəfində ölçülüb.[2] Bəzi mənbələrdə dağın hündürlüyü 5203 m göstərilir. Zirvə daxilində qərb zirvəsi — 5068,8 m (42°59′57″ N, 43°05′23″E)[3][4] (yanılışlıqla bəzən onu əsas zirvə kimi göstərirlər) və şərq zirvəsi — 4866,5 м (43°00′12″ N, 43°07′39″E) müəyyən edilib. İlk dəfə zirvəni ingilis-isveç alpinistləri 1888-ci ildə fəth etmişlər.[5] Zirvəyə səfər üçün ən əlverişli vaxt -iyun, iyul, avqustsentyabr aylarıdır.

Şxaranın kosmosdan görünüşü.

Svaneti rayonu dağın cənubunda, şimalında isə Kabarda-Balkariyanın Bezenqi rayonu yerləşir. Rusiya və Gürcüstan sərhəddində yerləşən bu dağ Kutaisi şəhərindən 90 km şimalda yerləşir. Şxara dağı 13 km-lik Bezenqiy divarı adlı dağ silsiləsinin tərkibindədir.

Şxara dağı qranitkristallik şistlərdən təşkil olunmuş. Dağ yamacları buzlaqlarla örtülüdür. Ən böyükləri şimal yamacında - Bezenqi, cənubda isə - Şxara və Xalde buzlağıdır. Bu buzlaqlardan əsasən İnquri çayı qidalanır. Şxara dağı alpinizm üçün əlverilşli məkandır. İlk dəfə sovet alpinistləri zirvəni 1933-cü ildə fəth etmişlər. Şxara çətinlik dərəcəsi yüksək olan dağlar sırasına aid edilir.

Şxara dağının cənub ətəyində, 2 200 metr hüdürlükdə Uşquli kəndi yerləşir. Uşquli Avropanın ikinci ən hündür dağ kəndidir.[6] Kənd ərazisindən bir çox turist marşurutları keçir. Bu kənd UNESCO-nun Ümumdünya irsinə daxil edilmiş.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]