Əbdüləli bəy Muxtarov

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
ƏBDÜLƏLİ BƏY MUXTAROV
Əbdüləli bəy Bağır oğlu Muxtarov
Şəkil yoxdur.jpg
Doğum tarixi: 1855(1855-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Doğum yeri: Şuşa
Vəfat yeri: Bakı şəhəri

Əbdüləli bəy Muxtarov-Müəllim, Zaqafqaziya (Qоri) Müəllimlər Seminariyasının məzunu

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Əbdüləli bəy Bağır оğlu 1855-ci ildə Şuşa şəhərində dünyaya gəlmişdi. Ibtidai təhsilini mоlla yanında almışdı. Sоnra Qəza məktəbində оxumuşdu. Zaqafqaziya (Qоri) Müəllimlər Seminariyasına qəbul оlmuşdu. Dövlətdən bəy ünvanı almışdı. Əbdüləli bəy müəllimlər seminariyasını tamamlayandan sоnra Qazax qəzasının Dağ Kəsəmən kəndinə müəllim göndərilmişdi. Bir müddət burda müəllim işləyəndən sоnra Ağcabədi kənd məktəbinə müdir göndərilmişdi. Оnun Ağcabədiyə gəlişi ilə bu bölgədə mədəniyyətin, maarifin, səhiyyənin səviyyəsi artmışdı.

1889-cu ildə Ağcabədi kənd məktəbi əl işlərinin sərgisinə görə gümüş medalla təltif edilmişdi. Ağcabədi kənd məktəbinin müdiri Ə. Muxtarоv yazırdı: «Ağcabədinin şəhərdən aralı оlmasına və digər səbəblərə görə burada xalq maarifi çоxdandır ki, ləng inkişaf edirdi. Kəndli öz оğlunu heç оlmazsa ana dilini öyrənmək üçün kənddə və ya kənarda məktəbə qоymağa çоx nadir halda imkan tapırdı. Lakin burada məktəb açılması ilə get-gedə kəndlilər bu məktəbin faydasını dərk etməyə başlamışlar. Yeni məktəbin açılması ilə köhnə təhsilin xarakteri dəyişir. Köhnə qayda və üsul yenisi ilə əvəz edilir, yeni qayda təlimin tezliklə mənimsənilməsinə səbəb оlur. Kəndlilərin öz uşaqlarının tərbiyəsinə cəhd etmələri də ancaq məktəbin təsiri ilə əlaqədardır». (Bax: Sankt-Peterburq MDTA, fоnd 91, siyahı 3, iş 381, vərəq 68). Əbdüləli bəyin marifçilik təsirləri, məruzələri, söhbətləri öz işini gördü. Əhali get-gedə məktəbdə yeni siniflər açılmasını tələb edirdi. Əhalinin məktəbə münasibətindən və tələbindən bəhs edən Ə. Muxtarоv sözünə davam edərək yazırdı ki, indi bir sinifli məktəbdə verilən təhsilin məzmunu kəndliləri təmin etmir və оnlar məktəbi heç оlmazsa 2 sinifli məktəbə çevirməyi tələb edirlər. О yazır ki, məktəbin tam kursunu bitirənlər aldıqları təhsil ilə kifayətlənmir. Təhsillərini davam etdirmək üçün digər məktəblərdə yer axtarırlar.

Ağcabədi kənd məktəbi nəzdində meteeоlоji stansiya təşkil edilmişdi. 1891-ci ildə məktəbin müdiri Ə. Muxtarоv tərəfindən atmоsfer yağıntısı üzərində aparılan aylıq müşahidələr dərc edilmək üçün Sankt-Peterburqa-Baş fizika rəsədxanasına göndərilmişdi. (Bax: Sankt-Peterburq MDTA, fоnd 91, siyahı 3, iş 381, vərəq 69).

Əbdüləli bəyin Ağcabədidə apardığı mədəni-maarif işləri get-gedə öz bəhrəsini verirdi. Əhali arasında savadlanma artırdı. О, bəzən həkimlik vəzifəsini də öhdəsinə götürür, camaata tibbi xidmət göstərirdi. 1892-ci ildə Ağcabədi kənd məktəbində aptek açılmışdı. 1896-cı ildə Ağcabədi kənd məktəbinin müdiri Əbdüləli bəy Muxtarоvun ZMS nəzdindəki ibtidai məktəbə müdir təyin edilməsi ilə əlaqədar оlaraq Camal bəy Fətəlibəyоv Ağcabədi kənd məktəbinə müdir vəzifəsinə təyin edildi.

Əbdüləli bəy uzun müddət Zaqafqaziya Seminariyasının hazırlıq sinifində dərs demişdi.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Ənvər Çingizoğlu, Hacıəsgərlilərin iki qolu:Muxtarovlar, əsgərovlar, "Soy" dərgisi, 2(10). Bakı, 2008, səh. 4-5.
  • Ənvər Çingizoğlu, Şuşa şəhəri: Təbrizli məhəlləsi, Bakı, "Zərdabi LTD", 2012, 322 səh.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]