İmam əl-Hərəmeyn Cüveyni
| Bu məqalə fəqih haqqındadır. tarixçi üçün Əlaəddin Ataməlik Cüveyni səhifəsinə baxın. |
| İmam əl-Hərəmeyn Cüveyni | |
|---|---|
| ərəb. أبو المعالي الجويني | |
| | |
| Doğum tarixi | 17 fevral 1028[1][2] |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 20 avqust 1085[4][3] (57 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Elm sahələri | fiqh, kəlam |
| İş yeri | |
| Tanınmış yetirmələri | Əbu Həmid əl-Qəzzali[5] |
Əbdülməlik ibn Abdullah ibn Yusuf ibn Abdillah ibn Yusuf ibn Məhəmməd ibn Həyəveyh əl-Cüveyni[6] (ərəb. عبد المالك أبو المعالي الجويني; 17 fevral 1028[1][2], Nişapur[1][3] – 20 avqust 1085[4][3], Nişapur) — İslam alimi.
Həyatı
[redaktə | vikimətni redaktə et]İmam əl-Hərəmey Cüveyni[7] "Əbül-Məali", "İmam əl-Hərəmeyn", "zamanının nadiri, imamı, fəqihi və üsulçusu"dur. Şafii üləmasındandır. Şafii məzhəbinə dair fiqh kitablarında "imam" zikr olunduqda o qəsd olunur. Hicri 419-cu (1028) ildə dünyaya gəlib.[8] Atası Əbu Məhəmməd əl-Cüveyni də dövrünün fəqihlərindən və hörmətli şəxslərindən idi.
O, atası Əbu Məhəmməd əl-Cüveynidən,[9] İskəf əl-İsfərayinidən, Əbu Abdullah əl-Xəbbazidən, Əbu Nuaym əl-İsfahanidən, Xorasanda şafiilərin şeyxi olan Qazı Hüseyn əl-Mərvəzidən və bir çox alimdən elm öyrənmişdir.
Tələbələri arasında höccətül-islam Əbu Həmid əl-Qəzzali, İbnül-Müzəffər ən-Neysəburi, əl-Hərrasi, İbnül-Quşeyri və başqa bir çox görkəmli şəxslər yer alır.
Əsərləri arasında şafii məzhəbinin üsulu barəsində yazılmış "əl-Bürhan", "ət-Təlxis", "əl-Vərəqat", məzhəbin fiqhi barəsində yazılmış və məzhəbə ən çox xidmət etmiş kitablar siyahısında olan "Nihayətül-Mətləb"i, həmçinin başqa sahələrdə də bir çox əsərləri mövcuddur.
Əbu İshaq əş-Şirazi onun haqqında demişdir:
| Bu imamdan faydalanın, o zamanın bəzəyidir. |
Əbu Osman əs-Sabuni onun haqqında bunları demişdir:
| Allah pislikləri bu imamdan uzaqlaşdırmışdır. |
Zəhəbi onun haqqında demişdir:
| Böyük imam, şafilərin şeyxidir. |
Əbül-Həsən əl-Bəxarzi deyir:
| Fiqhi əş-Şafinin fiqhi, ədəbiyyatı əl-Əsmainin ədəbiyyatı, gözəl vəzi Həsən əl-Bəsrinin vəzidir. |
O, hicri 478-ci (1085) ildə vəfat etmişdir.[8]
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- 1 2 3 4 Christian-Muslim Relations 600 - 1500 (ing.). / ed. David Richard Thomas.
- 1 2 Abdel Rahman Badawi. Histoire de la philosophie en Islam (fr.). // Études de Philosophie Médiévale. Paris: Librairie philosophique J. Vrin. 1972. Vol. 60. P. 348. 886 pag. ISSN 0249-7921.
- 1 2 3 4 Encyclopædia Iranica (ing.). / ed. Nicholas Sims-Williams, Ahmad Ashraf, Habib Borjian, Mohsen Ashtiany. United States: Columbia University. 1982. ISSN 2330-4804.
- 1 2 ʿAbd al-Malik ibn ʿAbd Allāh Imām al-Ḥaramayn. // AlKindi.
- ↑ Encyclopædia Universalis. Encyclopædia Britannica Inc.. 1968.
- ↑ Subki, Tacəddin. Təbəqətüş-Şafiiyyətil-Kübrə (ərəb). XXIX. Qahirə. 1994. 229–230.
- ↑ Bağırov, İbrahim. "Qəzalinin filosoflara hücumu və bunun İslam fəlsəfi fikrinə təsirləri". Baku Research Institute (az.). 05 April 2020. Archived from the original on 2026-08-22. İstifadə tarixi: 2026-08-22.
- 1 2 Ed-Dîb, A. Mahmûd. "Cüveynî, İmâmü'l-Haremeyn". TDV İslâm Ansiklopedisi (türk). 1993. Archived from the original on 2025-07-17. İstifadə tarixi: 27.09.2025.
- ↑ Subki, Tacəddin. Təbəqətüş-Şafiiyyətil-Kübrə (ərəb). V. Qahirə. 1994. 169.
Ədəbiyyat
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Кирабаев Н. С. Деформация классической теории халифата: ал-Джувейни. — В книге: Кирабаев Н. С. Политическая мысль мусульманского средневековья. М., 2005. — 256 с. — ISBN 5-209-01948-9 — с.97–108.
- Hallaq, Wael B. Caliphs, Jurists and the Saljuqs in the Political Thought of Juwayni. The Muslim World 74, no. 1 (1984): 26–41.
Xarici keçidlər
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Имам аль-Харамейн Абуль-Ма’али аль-Джувейни Arxivləşdirilib 2013-05-25 at the Wayback Machine / IslamIng. Ru