Məzmuna keç

İmam əl-Hərəmeyn Cüveyni

Vikipediya, azad ensiklopediya
(Əbdülmalik ibn Abdullah Cüveyni səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Bu məqalə fəqih haqqındadır. tarixçi üçün Əlaəddin Ataməlik Cüveyni səhifəsinə baxın.
İmam əl-Hərəmeyn Cüveyni
ərəb. أبو المعالي الجويني
Doğum tarixi 17 fevral 1028(1028-02-17)[1][2]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 20 avqust 1085(1085-08-20)[4][3] (57 yaşında)
Vəfat yeri
Elm sahələri fiqh, kəlam
İş yeri
Tanınmış yetirmələri Əbu Həmid əl-Qəzzali[5]
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Əbdülməlik ibn Abdullah ibn Yusuf ibn Abdillah ibn Yusuf ibn Məhəmməd ibn Həyəveyh əl-Cüveyni[6] (ərəb. عبد المالك أبو المعالي الجويني; 17 fevral 1028[1][2], Nişapur[1][3]20 avqust 1085[4][3], Nişapur) — İslam alimi.

İmam əl-Hərəmey Cüveyni[7] "Əbül-Məali", "İmam əl-Hərəmeyn", "zamanının nadiri, imamı, fəqihi və üsulçusu"dur. Şafii üləmasındandır. Şafii məzhəbinə dair fiqh kitablarında "imam" zikr olunduqda o qəsd olunur. Hicri 419-cu (1028) ildə dünyaya gəlib.[8] Atası Əbu Məhəmməd əl-Cüveyni də dövrünün fəqihlərindən və hörmətli şəxslərindən idi.

O, atası Əbu Məhəmməd əl-Cüveynidən,[9] İskəf əl-İsfərayinidən, Əbu Abdullah əl-Xəbbazidən, Əbu Nuaym əl-İsfahanidən, Xorasanda şafiilərin şeyxi olan Qazı Hüseyn əl-Mərvəzidən və bir çox alimdən elm öyrənmişdir.

Tələbələri arasında höccətül-islam Əbu Həmid əl-Qəzzali, İbnül-Müzəffər ən-Neysəburi, əl-Hərrasi, İbnül-Quşeyri və başqa bir çox görkəmli şəxslər yer alır.

Əsərləri arasında şafii məzhəbinin üsulu barəsində yazılmış "əl-Bürhan", "ət-Təlxis", "əl-Vərəqat", məzhəbin fiqhi barəsində yazılmış və məzhəbə ən çox xidmət etmiş kitablar siyahısında olan "Nihayətül-Mətləb"i, həmçinin başqa sahələrdə də bir çox əsərləri mövcuddur.

Əbu İshaq əş-Şirazi onun haqqında demişdir:

" Bu imamdan faydalanın, o zamanın bəzəyidir. "

Əbu Osman əs-Sabuni onun haqqında bunları demişdir:

" Allah pislikləri bu imamdan uzaqlaşdırmışdır. "

Zəhəbi onun haqqında demişdir:

" Böyük imam, şafilərin şeyxidir. "

Əbül-Həsən əl-Bəxarzi deyir:

" Fiqhi əş-Şafinin fiqhi, ədəbiyyatı əl-Əsmainin ədəbiyyatı, gözəl vəzi Həsən əl-Bəsrinin vəzidir. "

O, hicri 478-ci (1085) ildə vəfat etmişdir.[8]

  1. 1 2 3 4 Christian-Muslim Relations 600 - 1500 (ing.). / ed. David Richard Thomas.
  2. 1 2 Abdel Rahman Badawi. Histoire de la philosophie en Islam (fr.). // Études de Philosophie Médiévale. Paris: Librairie philosophique J. Vrin. 1972. Vol. 60. P. 348. 886 pag. ISSN 0249-7921.
  3. 1 2 3 4 Encyclopædia Iranica (ing.). / ed. Nicholas Sims-Williams, Ahmad Ashraf, Habib Borjian, Mohsen Ashtiany. United States: Columbia University. 1982. ISSN 2330-4804.
  4. 1 2 ʿAbd al-Malik ibn ʿAbd Allāh Imām al-Ḥaramayn. // AlKindi.
  5. Encyclopædia Universalis. Encyclopædia Britannica Inc.. 1968.
  6. Subki, Tacəddin. Təbəqətüş-Şafiiyyətil-Kübrə (ərəb). XXIX. Qahirə. 1994. 229–230.
  7. Bağırov, İbrahim. "Qəzalinin filosoflara hücumu və bunun İslam fəlsəfi fikrinə təsirləri". Baku Research Institute (az.). 05 April 2020. Archived from the original on 2026-08-22. İstifadə tarixi: 2026-08-22.
  8. 1 2 Ed-Dîb, A. Mahmûd. "Cüveynî, İmâmü'l-Haremeyn". TDV İslâm Ansiklopedisi (türk). 1993. Archived from the original on 2025-07-17. İstifadə tarixi: 27.09.2025.
  9. Subki, Tacəddin. Təbəqətüş-Şafiiyyətil-Kübrə (ərəb). V. Qahirə. 1994. 169.
  • Кирабаев Н. С. Деформация классической теории халифата: ал-Джувейни. — В книге: Кирабаев Н. С. Политическая мысль мусульманского средневековья. М., 2005. — 256 с. — ISBN 5-209-01948-9 — с.97–108.
  • Hallaq, Wael B. Caliphs, Jurists and the Saljuqs in the Political Thought of Juwayni. The Muslim World 74, no. 1 (1984): 26–41.

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]