Əbu Həmid əl-Qərnati

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Əbu Həmid əl-Qərnati
Doğum tarixi 1080[1][2][3]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 1170[1][2][3]
Vəfat yeri
Vətəndaşlığı
Elm sahələri fiqh, Səyahət

Əbu Həmid əl-Qərnati (ərəbcə: أبو حامد الغرناطي ; d. 1080 – ö. 1170) — Əndəluslu səyyah və coğrafiyyaçı.[5] Tam adı Əbu Məhamməd bin Əbdülrəhim bin Süleyman əl-Mazəni əl-Qəlisi əl-Qərnati əl-Əndəlusidir (ərəbcə: أبوعبدالله محمد بن عبد الرحيم بن سليمان المازني القليسي الغرناطي الأندلسي). Əbu Həmid əl-Qərnati hicri 473-cü ildə (1080-1081-ci il)

Həyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Qranada şəhərində anadan olmuş və ilk təhsilini də bu şəhərdə almışdı.[5] Bu zaman şəhər Əlmoravilər İmperiyasına daxil olan Qranada əmirliyinin mərkəzi idi. Elm və təhsil almaq, müxtəlif ölkələri gəzib-görmək məqsədiylə ölkəsi Əndəlusdan şərqə üz tutan sayyahın hayatı haqqında bilinənlər onun özünün əsərlərində özü barəsində verdiyi məhdud məlumatlara söykənir. Hicri 508-ci ildə (1114-1115-ci il) Misirə gedən Əbu Həmid bir müddət sonra ölkəsinə dönmüşdü. 1117-ci ildə Siciliyaya getmək üzrə ölkəsindən ayrılmış, Sardiniya və Sicilya adalarında olmuş, oradan isə İsgəndəriyyə şəhərinə getmişdi.[5] İsgəndəriyyədən Qahirəyə gəlmiş Əbu Həmid burada əndəluslu məşhur alim Əbu Bəkr Məhəmməd ət-Turtuşi ilə görüşmüş və dərslərinə qatılmışdı. 1122-ci ildə Dəməşq, BəəlbəkTədmur şəhərlərini gəzdi. 1123-cü ildə Bağdada yollandı. Burada iki Abbasi vəzirindən (Avnəddin ibn Hübeyrə əş-Şeybani[6] və onun oğlu) maddi və mənəvi dəstək gördü. Bir müddət sonra Bağdaddan AsiyaŞərqi Avropa istiqamətində səyahətinə davam etdi. 1130-cu ildə indiki İran ərazisindən keçərək Qafqaza, oradan da yuxarı Volqaboyu ərazilərə getdi. 1135-1136-cı illərdə buradakı Bulqar torpaqlarını və Macar hakimiyyəti altında olan Başqırd bölgəsini dolaşdı, bu torpaqlarda yaşayan müsəlmanlara dini məlumatlar öyrətdi. Geriyə, Bağdada dönmək üçün yola düşdü, istiqamətini dəyişərək dönüş yolunu Xorəzmdən saldı. Buxara və və Mərvi gəzdikdən sonra, Nişapura oradan Reyə, İsfahanaBəsrəyə getdi. Bağdada dönmədən Həcc ziyarəti üçün Məkkəyə yollandı, bu şəhəri və Mədinəni gəzdi. Daha sonra şimala doğru Nəcd çölünü keçib cənubdan İraqa daxil oldu.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 Bibliothèque nationale de France Muḥammad ibn ʿAbd al-Raḥīm ibn Sulaymān Abū Ḥāmid al- Ġarnāṭī // BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
  2. 1 2 Abu Hamid al-Garnati // Diccionario biográfico español (isp.). Real Academia de la Historia, 2011.
  3. 1 2 Muḥammad ibn ʿAbd al-Raḥīm Ibn Abī al-Rabīʿ // AlKindi.
  4. Almaniya Milli Kitabxanası, Berlin Dövlət Kitabxanası, Bavariya Dövlət Kitabxanası, Avstriya Milli Kitabxanası Record #10242859X // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND). 2012—2016.
  5. 1 2 3 "Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi", Ankara, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınevi, 1999, Cilt X, sayfa 128
  6. Dəqiqləşdirmə: Abbasi vəzirinin tam adı – Əbül-Müzəffər ibn Hübeyrə Avnəddin Yəhya bin (Hübeyrə bin) Məhəmməd bin Hübeyrə əş-Şeybani əd-Duri əz-Züheli əl-İraqi (miladi tarixlə d. ? dekabr/yanvar 1105/1106 – ö. 28 mart 1165; hicri tarixlə d. ? rəbiülaxır 499 – ö. 13 cəmadiyələvvəl 560)

Mənbə[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Carl Brockelmann: Geschichte der arabischen Litteratur. Erster Supplementband. Brill: Leiden 1937, S. 877–878.

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]