Ədhəm Şıxəlibəyli

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox character.png
Ədhəm Şıxəlibəyli
Şıxəlibəyli Ədhəm Şahlarbəy oğlu
Fotoqrafiya
Doğum tarixi30 aprel 1911(1911-04-30)
Doğum yeri Şamaxı qəzası, Bico kəndi,
Flag of the Russian Empire (black-yellow-white).svg Rusiya İmperiyası
Vəfat tarixi 1996(1996-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Vəfat yeri Bakı, Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Elmi dərəcəsi geologiya-mineralogiya elmləri doktoru

Şıxəlibəyli Ədhəm Şahlarbəy oğlu (30 aprel 19111996) — geologiya-mineralogiya elmləri doktoru, professor, Azərbaycan EA akademiki

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Şıxəlibəyli Ədhəm Şahlarbəy oğlu 1911-ci ildə Şamaxı qəzasının Bico kəndində (indiki Ağsu rayonu) anadan olmuşdur. 1937-ci ildə Azərbaycan Sənaye İnstitutunun geoloji-kəşfiyyat fakültəsini bitirmişdir. 1947-ci ildə "Boyük Qafqazın cənub yamacının Azərbaycan hissəsinin geoloji quruluşu" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1954-cü ildən Geologiya İnstitutunda (indiki Geologiya və Geofizika İnstitutu) işləmişdir. 1965-ci ildə "Kiçik Qafqazın şərq hissəsinin geoloji quruluşu və tektonik inkişaf tarixi (Azərbaycan)" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdəfiə etmişdir. 1968-ci ildə Azərbaycan EA müxbir üzvü, 1983-cü ildə isə həqiqi üzvü seçilmişdir. Azərbaycan EA Yer haqqında Elm Bölməsinin akademik-katibinin müavini olmuşdur. Uzun illər İnstitutun geotektonika, stratiqrafiya və litologiya şöbəsinə başçılıq etmişdir.

Elmi fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Şərqi Qafqazın qırışıqlıq sisteminin əmələ gəlməsinin mərhələlərini müəyyən etmiş, onların struktur zonalara bölmüş və onların yaranmasında şimali-qərbi kembridənqabaq və şimal-şərqi rifey yarıqlarının rolunun elmi əsaslarını vermişdir. O, şimal-şərq istiqamətdə uzanan Qərbi Xəzər gömülmüş qalxımını aşkar etmiş və bu qalxımın Qafqaz qırışıqlıq sisteminin müsbət strukturlarının Xəzər dənizinə yaxınlaşdıqca birləşmələrinə səbəb olmasını əsaslandırmışdır. İlk dəfə olaraq Balakən-Zaqatala regionunda polimetallik filiz yataqlarının aşkar edilməsi perspektivliyini sübut etmişdir.

Azərbaycanın Əməkdar elm xadimi, professor Ə.Ş.Şıxəlibəyli 250-dən çox elmi əsərin, o cümlədən 15 monoqrafiyanın müəllifi və Azərbaycanın geologji, tektonik, paleotektonik, geomorfoloji, neotektonik və metallogenik xəritələrinin, Qafqazın və Avropanın tektonik xəritələrinin həmmüəllifidir.