Məzmuna keç

Əhməd Məmmədli

Keçid əlavə et
Vikipediya, azad ensiklopediya
Əhməd Məmmədli
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 16 iyun 2001(2001-06-16) (24 yaş)
Doğum yeri
Təhsili
Fəaliyyəti aktivist, jurnalist
ahmadmammadli.info/#share

Əhməd Vüqar oğlu Məmmədli (16 iyun 2001, Cəngan, Cəlilabad rayonu) — Azərbaycan ictimai-siyasi fəalı, jurnalisti, "Yoldaş Media" platformasının təsisçisi və "Demokratiya 1918" hərəkatının rəhbərlərindən biri. O, əsasən siyasi fəaliyyətinə və ictimai çıxışlarına görə tanınmış, Azərbaycanda müxalif fəallıq kontekstində adı çəkilən şəxslərdən biri olmuşdur. Onun fəaliyyəti xüsusilə gənclər arasında siyasi iştirak və ictimai təşəbbüslərlə əlaqələndirilir. O, frilanser reportyor olaraq da "Time" TV və "HamamTimes" ilə çalışmışdır

Məmmədli müxtəlif dövrlərdə inzibati və cinayət təqibləri ilə üzləşmişdir. 2022-ci ildə onun inzibati qaydada həbs edilməsi barədə məlumatlar yayılmış, sonrakı illərdə isə siyasi fəaliyyəti ilə bağlı təzyiqlərə məruz qaldığını bildirmişdir. 2025-ci ilin may ayında Biləcəridə baş vermiş insidentlə əlaqədar saxlanılmış və barəsində həbs qətimkan tədbiri seçilmişdir.

2026-cı ilin mart ayında Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin hökmü ilə Əhməd Məmmədli 6 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilmişdir. Ona qarşı irəli sürülən ittihamlar qəsdən sağlamlığa ağır zərər vurma və xuliqanlıq maddələri ilə bağlı olmuşdur. Məmmədli ittihamları qəbul etməmiş və həbsinin jurnalist və ictimai fəaliyyəti ilə əlaqədar olduğunu bildirmişdir.

Həyatı

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Əhməd Vüqar oğlu Məmmədli 16 iyun 2001-ci ildə[1] Azərbaycanda, Cəlilabad rayonunun[2] Cəngan kəndində[3] anadan olmuşdur. O, Cəlilabad rayon Cəngan kənd tam orta məktəbini bitirmiş, 2018–2022-ci illərdə Qərbi Kaspi Universitetində otelçilik ixtisası üzrə bakalavr dərəcəsi almışdır.[4]

Fəaliyyəti

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Erkən fəaliyyəti

[redaktə | vikimətni redaktə et]
Əhməd Məmmədli aksiya zamanı

Əhməd Məmmədli Azərbaycanda fəaliyyət göstərən "Demokratiya 1918" Hərəkatının sədri olmuşdur. Təşkilat 2023-cü ilin sentyabrında fəaliyyətini dayandırmışdır.[5][6]

Məmmədli hərəkata 2019-cu ildə tələbə təşkilatının üzvü kimi qoşulmuş, Qərbi Kaspi Universitetində təhsil alarkən tələbə hüquqlarını müdafiə edən Tələbə Gücü Mərkəzinə rəhbərlik etmişdir. 2021-ci ilin sentyabrında hərəkatın sədri seçilmişdir.[4]

1 fevral 2021-ci ildə Tələbə Güc Mərkəzinin üzvləri Əhməd Məmmədli, Cəlil Zabidov, Orxan İsgəndərli, Samir Axundzadə Lənkəran Dövlət Universitetinin qarşısında təşkilatın tələbələrin hüquqlarının pozulması ilə bağlı bəyanatını səsləndirməyə çalışan zaman saxlanılmışdır. Saxlanılandan sonra onlar Lənkəran Rayon Polis şöbəsinə gətirilmişdilər. Orada gecə saat 23:30-a qədər sorğu-suala tutulmuşdular. Onlar saxlanılanda barələrində karantin qaydalarınının pozulması ilə bağlı protokol tərtib olunmuşdur və deyilmişdir ki, onlar sosial məsafəni pozublar. Onlar bunu tamamilə qanunsuz adlandırmışdır, çünki üç nəfər idilər və sosial məsafə kifayət qədər çox idi.[7]

Əhməd Məmmədli 2021-ci ilin mayında Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin qarşısına aksiya təyin etmişdir. "Azadlıq" qəzeti və NİDA Vətəndaş Hərəkatı məlumat vermişdir ki, onun Cəlilabad şəhərində yaşayan atası buna görə saxlanılmışdır. Daxili İşlər Nazirliyi bunu etmişdir.[8][9]

1 dekabr 2021-ci ildə Bakının "Fəvvarələr bağı"nda Saleh Rüstəmlinin azad edilməsi tələbiylə aksiyaya cəhd edilmişdir. Əhməd Məmmədli də daxil olmaqla şüar səsləndirənləri zorla polis maşınlarına mindirilmiş və saxlanılmışdır.[10] Bu zaman Əhməd Məmmədlinin üzünə təpik atılmışdır.[11]

14 may 2022-ci ildə bir qrup ictimai fəal və jurnalist "Fəvvarələr bağı"nda etiraz aksiyası keçirmişdir. Onlar ölkədə son vaxtlar jurnalist və ictimai fəallara qarşı törədilmiş cinayətlərə, artan zorakılığa və cəzasızlığa etiraz etdiklərini bildirmişdilər. Rəsmi qurumlarla razılaşdırılmayan aksiyada Əhməd Məmmədli də daxil olmaqla çoxlu etirazçı saxlanılmışdır.[12]

Müharibə əleyhdarlığı

[redaktə | vikimətni redaktə et]

12 sentyabr 2022-ci ildə Azərbaycan və Ermənistan arasında sərhəd toqquşmaları alovlanmış və iki gün ərzində 200-dən çox hərbçinin ölümünə səbəb olmuşdur. Bu, 2020-ci ildə İkinci Qarabağ müharibəsindən bəri ən ölümcül zorakılıq hadisəsi idi.[13]

Əhməd Məmmədli 20 sentyabr 2022-ci ildə 30 gün həbs cəzasına məhkum edilmişdir.[14][15][16][17] O, "polis və ya hərbi zabitin qanuni tələblərinə qəsdən tabe olmamaqda" günahkar bilinmişdir.[18] Daxili İşlər Nazirliyi Mətbuat Xidmətinin şöbə rəisi Elşad Hacıyev bildirmişdir ki, Əhməd Məmmədli polis tərəfindən saxlanılmış və haqqında araşdırma aparılır.[19]

Məmmədli bir sıra ictimai müharibə əleyhinə yazılar yazdıqdan qısa müddət sonra həbs edilmişdir.[20] Məmmədli son vaxtlar sosial mediada müharibə əleyhinə paylaşımları ilə diqqət çəkmişdi.[21] O, bu zaman döyüşlərə görə birbaşa Azərbaycan hakimiyyətini tənqid etmiş və sülh çağırışları etmişdir.[22][23]

Əhməd Məmmədli Türkiyəyə magistr təhsili almaq üçün yola düşər zaman Heydər Əliyev adına Beynəlxalq Hava Limanına gedən yolda həbs edilmişdir.[4] saat 13:00 radələrində bir neçə mülki geyimli şəxs Bakının mərkəzi küçələrindən biri olan İslam Səfərli küçəsində Əhməd Məmmədliyə və onun dostu Samir Sultanova hücum etmişdir. Onlar Məmmədlini zorla nəqliyyat vasitəsinə mindirmiş və naməlum istiqamətə aparmışdılar. Məmmədli son anda telefonunu dostuna verməyi bacarmışdır.[24] Əziz Məmiyev tərəfindən çəkilən videoda polis mikroavtobusundan danışan Məmmədli sülhpərvər yazılarına görə həbs olunduğunu söyləmişdir.[13]

O, saxlanıldığı müddətdə əməkdaşlıq edəcəyi təqdirdə təhsili üçün dövlət tərəfindən geniş dəstək təklif olunduğunu bildirmişdir. Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən, magistratura pilləsinə qəbul ola bilməyən tələbələr orduya çağırılırlar. Azadlığa çıxdıqdan sonra Məmmədli orduya çağırılacağı təqdirdə vicdani imtina hüququndan istifadə edəcəyini və alternativ hərbi xidmət tələb edəcəyini bəyan etmişdir. Onun fikrinə görə, bu addım ölkədə konstitusion hüquq olmasına baxmayaraq, icra mexanizmi mövcud olmayan alternativ hərbi xidmət mövzusunda müzakirələrə yol açacaqdır.[4]

Hadisələrin davamında Məmmədlinin Türkiyə universitetindəki yeri ləğv edilmiş və o, bu məsələdə Türkiyə hökumətinin müdaxiləsindən şübhələndiyini bildirmişdir. Məmmədli Muğla Sıtkı Koçman Universitetinin magistratura pilləsinə müraciət etdiyini və qəbuluna dair təsdiqedici sənədlər aldığını qeyd etmişdir, lakin sonradan Azərbaycan hakimiyyət orqanları universitet, Türkiyə səfirliyi və digər təşkilatlardan bu müraciəti inkar edən məktublar əldə etmişlər. Məmmədli bu vəziyyəti kinayə ilə "Türkiyə və Azərbaycanın həqiqətən qardaş olduğu" şəklində xarakterizə etmişdir.[4]

Əhməd Məmmədli,[25] onun həmkarları və müstəqil vəkil hesab etmişdir ki, onun həbsi onun və təşkilatının siyasi fəaliyyəti və ictimai bəyanatları ilə bağlıdır.[20] İnsan Hüquqları Şurasının 51-ci sessiyasında Baş Katibin köməkçisi ilə qisas tədbirləri üzrə İnteraktiv Dialoq zamanı Danimarka xüsusilə Azərbaycanda Əhməd Məmmədlinin işinə diqqət çəkmişdir.[26]

Yazıçı Səməd Şıxıya görə, Azərbaycanda "vətəndaş cəmiyyəti" daxilində Məmmədlinin həbsi barədə fərqli mövqelər səsləndirilmişdir. Onun həbsindən sonra bu həbsin doğru olduğunu, onun yazısının cinayət əsaslı olduğunu, hətta daha ağır şəraitdə cəzalandırılmalı olduğunu deyən şəxslərin çıxış etmişdir.[27]

Əhməd Məmmədli həbs olunduğu gündən qanunsuz həbsə etiraz olaraq aclıq aksiyasına başlamışdır. O, aclıq aksiyasını səhhəti pisləşəndə beşinci günündə dayandırmışdır. Bu barədə vəkil Zibeydə Zəkəriyyəyeva məlumat vermişdir. 28 sentyabrda Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Məmmədlinin müdafiəsinin arqumentlərini rədd edib və məhkəmənin ona qarşı çıxardığı qərarı qüvvədə saxlamışdır.[28]

Əhməd Məmmədli həbs şəraiti barədə demişdir ki, "məhbuslar orada sağlam qidalana bilmirdilər və dövlət büdcəsindən ayrılan vəsait məhbuslara gəlib çatmırdı". O, məhbusun kənardan alıb gətirəcəyi ərzaqlar da məhduddur olduğunu qeyd etmişdir və qidalar sadəcə "məhbusun sadəcə ayaqda qalması, nəfəs alması üçün yetir". Məmmədli təcridxanada aclıq edərkən məhbusların hüquqlarının məhdudlaşdırıldığını da demişdir. Onun sözlərinə görə, o, təcridxanada aclıq edərkən yaxınları ilə telefon danışıqlarına icazə verilməmiş və aclıq etdiyi ilə bağlı ərizə yazmağına baxmayaraq, onun ərizəsi qəbul edilməmişdir.[29]

Əhməd Məmmədli azadlığa çıxandan sonra onun ölkədən çıxışına stop qoyulmuşdur.[30]

İşçi Masası

[redaktə | vikimətni redaktə et]

13 noyabr 2022-ci ildə "Demokratiya 1918" Hərəkatı mətbuat konfransı keçirmişdir. Mətbuat konfransında hakimiyyət tərəfindən "hərəkata qarşı əks-addımlar" atıldığını bildirilmişdir. Hərəkatın İşçi Masası Həmkarlar İttifaqları Koalisiyasının kuryer üzvü Orxan Zeynallıya və Hərəkatın İdarə Heyəti üzvü Afiəddin Məmmədova 30 sutka inzibati həbs cəzası verilmiş, həmçinin Hərəkatın İşçi Masası Həmkarlar İttifaqları Koalisiyasının Kuryerlər Birliyinin rəhbəri Elvin Feyruzzadə Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsinin əməkdaşları tərəfindən saxlanılmış, daha sonra sərbəst buraxılmışdır.[31]

Əhməd Məmmədli mətbuat konfransında bildirmişdir ki, o həbsdə olan zaman hərəkatın və özünün aktiv fəaliyyət göstərəcəyi təqdirdə hədəfə alınacağı ilə bağlı təhdidlər almışdı. Məmmədlinin sözlərinə görə, onun özünə qarşı da təhdidlər başlamışdı. 12 noyabrda Cəlilabad Rayon Prokurorluğundan ona zəng edilmişdir ki, Məmmədlinin iyul ayında hərbi xidmətə görə təqdim etdiyi möhlət sənədlərində problem var və onlar əsassızdır. Məmmədli iddia etmişdir ki, o, prokurorluğa cinayət işi açmaq üçün dəvət edilir, o isə geri çəkilməyəcəyini bildirmişdir.[31]

Əhməd Məmmədli 23 yanvar 2024-cü ildə Baş Prokurorluğun Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə İdarəsinə çağırılmışdır. O, saxta sənəd məsələsinə görə dindirilmişdir.[32][33]

Əhməd Məmmədli seçkilərdə müşahidəçi kimi aktiv iştirak etmişdir. O, 1 sentyabr 2024-cü ildə keçirilən parlament seçkilərində Vəfa Nağının namizəd olduğu 70 saylı Neftçala seçki dairəsində müşahidəçi olmuşdur. Bundan başqa, 29 yanvar 2025-ci ildə keçirilən bələdiyyə seçkilərində diqqətçəkən dairələrdən biri 23 saylı Nəsimi-Səbail Seçki Dairəsi olmuşdur. Bu dairədən müstəqil namizəd Cəmilə Əlişevaya ciddi problemlər yaradılmışdır. Müşahidəçi Əhməd Məmmədli yaydığı videomüraciətdə ölümlə təhdid olunduğunu bildirmişdir.[34]

Yoldaş Media

[redaktə | vikimətni redaktə et]
Əhməd Məmmədli müsahibə zamanı.

Əhməd Məmmədli 2025-ci ildə Yoldaş Media yaratmışdır.[2] Bu, 2023-cü ildən bəri Azərbaycanda davam edən jurnalist həbsləri dalğası fonunda fəaliyyətini davam etdirən son müstəqil media qurumlarından biri kimi xarakterizə olunmuşdur.[35] Əhməd Məmmədli buna qədər frilanser reportyor olaraq da "Time" TV və "HamamTimes" ilə çalışmışdır.

Azərbaycan hakimiyyətinə yaxın mənbələrin məlumatına görə, 6 may 2025-ci ildə, saat 22:00 radələrində Biləcəri qəsəbəsi R. İsmayılov küçəsində 1988-ci il təvəllüdlü Vüqar Rasim oğlu Dünyamalıyevə qarın boşluğundan bıçaqla xəsarətlər yetirilmişdir. Mənbələrdə qeyd olunmuşdur ki, "həyata keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində Əhməd Məmmədlinin olduğu müəyyən edilmişdir" və o, saxlanılmışdır.[36] Faktla bağlı Binəqədi Rayon Polis İdarəsində Cinayət Məcəlləsinin 126-cı maddəsi ilə cinayət işi başlanılaraq istintaq aparılmışdır.[37]

Qohumları onun həbsi zamanı döyüldüyünü bildirmişdir. Əhməd Məmmədlinin həyat yoldaşı Türkan Məmmədli ittihamı rədd etmiş və həbsin jurnalistika fəaliyyəti ilə əlaqəli olduğunu iddia etmişdir. O, bildirmişdir ki, Əhməd polis zorakılığına məruz qalması barədə vəkili vasitəsilə ona məlumat vermişdir.[38] "Human Rights House" bildirmişdir ki, Məmmədlinin görmə qabiliyyətini itirə biləcəyi üçün yaranan ziyan çox böyükdür.[39] "Human Right Watch" təşkilatı bildirmişdir ki, "hakimiyyət orqanları effektiv araşdırma apara bilməmişdilər".[40]

Əhməd Məmmədli saxlanması ilə bağlı söyləmişdir ki, "taksidə öndə, sürücünün yanında bir qadın oturmuşdu. Sürücünün arxasında Vüqar Dünyamalıyev, mən isə digər qapı tərəfdə əyləşmişdim. "Manatlıq taksi" idi və son sərnişin mən idim. Yolboyu hər hansı bir mübahisə olmayıb. Daha sonra Vüqar sürücüyə düşəcəyini dedi. Maşın kor nöqtədə, yolun sağ tərəfində saxladı. Çöldə bir nəfər hazır gözləyirdi. Məni çölə çıxarıb yerə atdı. Daha sonra Vüqar yaxınlaşdı və mənə ağır xəsarətlər yetirməyə başladı.".[41]

Əhməd Məmmədli, həmçinin jurnalist Ülviyyə Əli, vətəndaş cəmiyyətinin üzvləri Bəşir Süleymanlı, Məmməd Alpay, dini baxışlı insanlar, müxalifətçilər və digərlərinin siyahıya əlavə edilməsindən sonra "Azərbaycan Siyasi Məhbuslarına Azadlıq" Birliyi ölkədə siyasi məhbus sayılan şəxslərin yeni siyahısına 375 nəfərin adının daxil edildiyini açıqlamışdır.[42] Jurnalistləri Müdafiə Komitəsi (CPJ) şərh almaq üçün polisə nəzarət edən Azərbaycan Daxili İşlər Nazirliyinə elektron poçt göndərmiş, cavab ala bilməmişdir.[35]

8 mayda Əhməd Məmmədli barəsində 4 aylıq həbs qətimkan tədbiri seçilmişdir. Bu barədə Binəqədi Rayon Məhkəməsində qərar çıxarılmışdır. O, Cinayət Məcəlləsinin 126-cı (Qəsdən sağlamlığa ağır zərər vurma) maddəsi ilə ittiham olunmuşdur.[43]

Əhməd Məmmədli jurnalist Ülviyyə Əli ilə eyni gecə həbs edilmişdir.[35] Ülviyyə Əli qeyd etmişdir ki, "Əhməd Məmmədli də Tofiq Yaqublunun məhkəməsini işıqlandırıb deyə həbs olunmuşdur".[44] "Azadlıq Radiosu" və "Toplum" TV qeyd etmişdir ki, "son illər bir çox ictimai-siyasi fəal kiməsə bıçaqla xəsarət yetirmək ittihamıyla həbs olunmuşdur. Onların arasında işçi hüquqlarını qoruyan Afiyəddin Məmmədov, AXCP sədri Əli Kərimlinin mühafizəçisi olmuş Kənan Zeynalov (Basqal), bu partiyanın başqa bir üzvü Zamin Salayev, ictimai fəallar Əhməd Məmmədli, Nicat İbrahim, keçmiş diplomat Emin İbrahimov və başqaları var".[45][46]

26 mayda Əhməd Məmmədli iddia etmişdir ki, ona verilən sənədləri imzalaması və istifadəsində olan cihazların şifrəsini verməsi üçün polislər tərəfindən zorakılığa məruz qalmışdır. Həbsdə olan talış tədqiqatçısı İqbal Əbilov dostlarına ünvanladığı məktubunda ötən günlərdə təcridxana dəhlizində Məmmədlini üzü-gözü şişmiş vəziyyətdə gördüyünü qeyd etmişdir. Əhməd Məmmədlinin həyat yoldaşı Türkan Məmmədli bildirmişdir ki, Əhməd Məmmədli ailəsi ilə görüşündə təcridxanada astmasının gücləndiyini, nəfəs almaqda çətinlik çəkdiyini və polisin zərbə endirdiyi gözünün tor gördüyünü demişdir.[47] Məmmədlinin Hüquqlarının Müdafiəsi Komitəsi onun həbsdə səhhətinin pisləşməsi barədə açıqlama vermişdir. Komitənin məlumatına görə, Məmmədlini istintaq təcridxanasında müayinə edən həkim onun görmə qabiliyyətini itirmə riskini təsdiqləmişdir. Buna qarşı çıxmaq üçün həkim Məmmədlinin immun sisteminin möhkəm qalmasının vacibliyini vurğulamışdır. Nəticə etibarilə, o, hazırda yüksək kalorili pəhriz və vitamin qəbul edir.[48] Əhməd Məmmədlinin fiziki zorakılığa məruz qalması ilə bağlı məlumatlara rəsmi qurumlar tərəfindən hər hansı açıqlama verilməmişdir.[47]

"Tribunat" pis rəftara məruz qalmamaq hüququnu qeyd olunan iki media təmsilçisi ilə bağlı faktlar əsasında analiz etmişdir. "Tribunat"ın gəldiyi qənaətə görə, Əhməd Məmmədlinin saxlanarkən polis zorakılığına məruz qalması iddiaları, sadəcə bu iki şəxsin pis rəftara məruz qalmamaq hüququnun pozuntusu deyil. Qurum bildirmişdir ki, bu, "Azərbaycanda sistemli şəkildə insan hüquqlarının tapdalanmasının daha bir nümunəsidir".[47]

2025-ci ilin sentyabrında Əhməd Məmmədlinin Hüquqlarının Müdafiə Komitəsi tərəfindən onun gözlərindən birində irinli xəstəlik yaranması barədə məlumat yayılmışdır. Bəyanata görə, Ədliyyə Nazirliyinin Baş Tibb İdarəsi fəalın vəkili Elçin Sadıqovun tibbi yardımın göstərilməsi ilə bağlı müraciətinə cavab vermişdir. Məmmədlinin saxlanıldığı istintaq təcridxanasına oftalmoloq dəvət olunmuş və o, fəala "xorioretinal distrofiya" diaqnozu qoymuş, ona ambulator müalicə təyin etmişdir. Əhməd Məmmədlinin Hüquqlarının Müdafiəsi Komitəsi həmçinin vurğulamışdır ki, o, irsi astma xəstəliyindən əziyyət çəkir və polis nəzarətində olan zaman əvvəllər əməliyyat olunmuş gözlərinə zərbələr almışdır. İşgəncələrdən sonra onun bir gözündə görmə tamamilə bulanıqlaşmışdır.[49]

16 mart 2026-cı ildə Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində hakim Vüqar Seyidovun sədrliyi ilə keçirilən prosesdə dövlət ittihamçısı çıxış etmişdir. O, təqsirləndirilən şəxsin 9 il azadlıqdan məhrum edilməsini istəmişdir. Məhkəmə müşavirəyə getmişdir. Müşavirədən qayıdan hakim heyəti hökmü elan etmişdir. Hökmə əsasən Əhməd Məmmədli 6 il azadlıqdan məhrum edilmişdir.[41][50] Əhməd Məmmədli ittihamları rədd etmiş və həbsinin jurnalist kimi fəaliyyəti ilə əlaqəli olduğunu bildirmişdir.[51]

Məmmədlinin məhkəməsində iştirak edən yerli insan haqları müdafiəçisi Zəfər Əhmədov jurnalistin bıçaqda barmaq izlərinin tapılmadığını və heç bir şahidin Məmmədlinin kişini bıçaqladığını gördüyünü demədiyini bildirmişdir.[52] Hüquq müdafiəçisi Hilal Məmmədov bildirmişdir ki, Məmmədli iclas zamanı hakimlə üzləşməkdən imtina etmiş və əvəzində izdihama üz tutmuşdur.[53]

Jurnalistləri Müdafiə Komitəsinin Avropa və Mərkəzi Asiya proqram koordinatoru Gülnoza Səid bildirmişdir ki, "Əhməd Məmmədlinin məhkumluğu olduqca şübhəli görünür və məruz qaldığı iddia edilən polis zorakılığı tamamilə iyrəncdir. Azərbaycan onu dərhal azad etməli və apelyasiya şikayətinə etiraz etməməlidir. Avropa və ABŞ əgər Məmmədlinin məruz qaldığı dəhşətli zorakılığa göz yumduqları görünmək istəmirsə, Azərbaycan ilə əlaqələrini gücləndirməyə davam etdikcə, onlar Azərbaycandan mətbuata qarşı təqibləri dayandırmasını tələb etməlidirlər".[35]

İdeologiyası

[redaktə | vikimətni redaktə et]

"Demokratiya 1918" Hərəkatının sədri seçildikdən sonra təşkilatın ideoloji xəttini dəyişmiş, onu sol-mərkəzçi (sosial-demokrat və demokratik sosialist) bir siyasi hərəkata çevirmişdir.[4]

Onun siyasi fəaliyyəti əsasən ölkədə demokratik dəyişikliklərin təşviqi, sosial ədalətin qorunması və işçi hüquqlarının müdafiəsi üzərində qurulub. Məmmədli rəhbərlik etdiyi hərəkat vasitəsilə Azərbaycanda mövcud olan siyasi sistemin islahat olunmasını və demokratik dəyərlərin bərkarar edilməsini müdafiə edir. Onun fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindən biri də ölkədəki sistematik repressiyalara qarşı çıxmaq və siyasi məhbusların hüquqlarını gündəmə gətirməkdir. Məmmədli Azərbaycanda müstəqil vətəndaş cəmiyyətinin sıxışdırılmasına və demokratik hərəkatların fəaliyyətinə mane olan qanunvericilik məhdudiyyətlərinə qarşı kəskin tənqidləri ilə tanınır. O, həmçinin gənc nəslin siyasi proseslərdə aktiv iştirakını və dinc etirazlar vasitəsilə fundamental azadlıqların təmin edilməsini fəaliyyətinin mərkəzinə qoyur.[54]

Əhməd Məmmədli xidmət sektoru işçilərinin, xüsusilə kuryerlərin hüquqlarını qorumaq üçün müstəqil həmkarlar ittifaqlarının yaradılmasında iştirak edir. Tələbə hərəkatı vasitəsilə isə təhsil haqqı, təhsilin keyfiyyəti və akademik azadlıqlar uğrunda mübarizə aparır. Məmmədli hərəkatın fəaliyyətini yalnız paytaxt Bakı ilə məhdudlaşdırmamış, regionlarda da işçi qrupları və siyasi məktəblər yaradır. O, həmçinin Azərbaycandakı etnik azlıqların mədəni hüquqlarını və ana dilində təhsil hüququnu müdafiə edir.[4]

Məmmədli Azərbaycanın xarici siyasətini, xüsusilə Ermənistan ilə münasibətlərdə hərbi ritorikanı tənqid edən və xalqlar arasında sülhün bərqərar olmasını müdafiə edən azsaylı siyasi liderlərdən biridir.[4]

Şəxsi həyatı

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Türkan Məmmədli ilə evlidir.[38]

Yazıları

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  • Part 1: The End of the Civil Society[55]
  • The imprisonment of the democratic movement in Azerbaijan[56]
  • The persecution of the exiled[56]
  • The Emergence of Democratic Movements and Their Systematic Repression in Azerbaijan[54]
  • Hamza'nın Faciası. Spartaküs Kültür & Sanat (1). Şubat 2025
  • Neue und traditionelle Opposition[57]
  • Azerbaycan'dan Türkiye'deki Muhalefet Nasıl Görünüyor?[58]
  • Qaranlıqda şərqi söyləmək, yoxsa çıxılmazlıq?[59]
  • Azerbaycanlılara Filistin ve İsrail nasıl anlatılıyor?[60]
  • Biz kimə nəyi sübut edirik?![61]

İstinadlar

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  1. ↑ "Əhməd Məmmədli 6 il azadlıqdan məhrum edildi". 16 mart 2026.
  2. 1 2 "Daha bir media təsisçisi barəsində 4 aylıq həbs qətimkan tədbiri seçilib" (#bad_url). Abzas.net.
  3. ↑ "Online təhsildən kənar qalanlar: "Bizim kənddə nəinki internet, daimi işıq da yoxdur"". 14 may 2020.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 "Democracy 18: Azerbaijan's rising left-wing political movement". www.intellinews.com. 9 dekabr 2022.
  5. ↑ Gavrilof, Élodie. "Pourquoi y a-t-il encore des élections présidentielles en Azerbaïdjan ?". The Conversation. 18 mart 2024.
  6. ↑ "«Изменения к лучшему в Азербайджане возможны только с революцией»: азербайджанские левые о ситуации в стране". September. 16 may 2024.
  7. ↑ "Lənkəranda saxlanılan ictimai fəallar sərbəst buraxılıb". Voice of America. 2 fevral 2021.
  8. ↑ "Əhməd Məmmədlinin atasının saxlanılması iddiası haqda — Rəsmi açıqlama". Qafqazinfo. 3 may 2021.
  9. ↑ "Əhməd Məmmədlinin atasının saxlanılması ilə bağlı iddialar İFŞA OLUNDU". Sia.az - Dünya və yerli xəbərlərin tək ünvanı. 4 may 2021.
  10. ↑ ""Saleh Rüstəmova azadlıq" tələbi ilə aksiyaya cəhd olundu: saxlanılanlar var". 1 dekabr 2021.
  11. ↑ "Azerbaijani government adopts still harsher tactics against opposition | Eurasianet". eurasianet.org.
  12. ↑ "Bakıda etiraz aksiyası: saxlanılanlar var - SİYAHI VƏ FOTOLAR". Civil Azerbaijan - İnformasiya portalı.
  13. 1 2 "Anti-War Sentiments on the Rise in Azerbaijan | Institute for War and Peace Reporting". iwpr.net.
  14. ↑ "The head of D18 Movement arrested for 30 days – IRFS". 20 sentyabr 2022.
  15. ↑ "Even Azerbaijani opposition back Nagorno-Karabakh blockade". openDemocracy.
  16. ↑ "The imprisonment of the democratic movement in Azerbaijan". Blankspot. 29 oktyabr 2023.
  17. ↑ "Fängslandet av den demokratiska rörelsen i Azerbajdzjan". Blankspot. 29 oktyabr 2023.
  18. ↑ "Azerbaijan: Nations in Transit 2023 Country Report". Freedom House.
  19. ↑ "Əhməd Məmmədli həbs edildi - Yenilənib".
  20. 1 2 "Voices of dissent: Azerbaijan reacts to war". OC Media. 22 sentyabr 2022.
  21. ↑ "Smear campaign launched against Azerbaijani "traitors" | Eurasianet". eurasianet.org.
  22. ↑ https://www.zois-berlin.de/en/publications/zois-spotlight/state-dominance-and-its-discontents-among-azerbaijani-youth
  23. ↑ "123 intellettuali turchi denunciano: "rischio genocidio in Nagorno-Karabakh"". it.gariwo.net.
  24. ↑ ""Savaş karşıtı olmak Azerbaycan toplumuna da karşı olmak demek"". www.agos.com.tr.
  25. ↑ "Azerbaijani pro-democracy activist arrested". OC Media. 11 noyabr 2022.
  26. ↑ "End Reprisals against defenders at the UN". 5 sentyabr 2022.
  27. ↑ "SAMAD SHIKHI". www.samadshikhi.com.
  28. ↑ "Updated list of political prisoners in Azerbaijan includes the names of 99 people". 28 sentyabr 2022.
  29. ↑ "İnzibati həbsə məhkum olunanlar üzləşdiyi şərait haqda danışır". Voice of America. 9 yanvar 2023.
  30. ↑ Tikhomirova, Anastasia. "Klimakonferenz in Aserbaidschan: "Energie und Öl wiegen stärker als Menschenrechte und Demokratie"". 21 noyabr 2024 – Die Zeit vasitəsilə.
  31. 1 2 ""Demokratiya 1918" Hərəkatı mətbuat konfransında üzvlərinə qarşı son təzyiqləri qeyd edib". operativtv.com.
  32. ↑ "Azerbaijani Activist Questioned In Forgery Case That He Calls Politically Motivated". 23 yanvar 2024 – www.rferl.org vasitəsilə.
  33. ↑ "İctimai fəal dindirilib".
  34. ↑ "Müsavat yeni seçkilərin keçirilməsini tələb edir". arqument.az.
  35. 1 2 3 4 "Azerbaijani journalist Ahmad Mammadli sentenced to 6 years in prison". 19 mart 2026.
  36. ↑ "Founder of "Yoldaş Media," Ahmad Mammadli, sentenced to 6 years in prison" (#bad_url). Abzas.net.
  37. ↑ "İctimai fəal Əhməd Məmmədli adam vurdu — Saxlanıldı".
  38. 1 2 "Azerbaijani journalist Ahmad Mammadli detained, relatives report he was beaten". 7 may 2025.
  39. ↑ "Civil society in Azerbaijan is decimated… The people who did the work are all now behind bars". 16 iyul 2025.
  40. ↑ Share this via Facebook. 9 yanvar 2026 – Human Rights Watch vasitəsilə.
  41. 1 2 "Əhməd Məmmədliyə 6 il həbs verilib". 16 mart 2026 – www.azadliq.org vasitəsilə.
  42. ↑ "Azərbaycanda siyasi məhbus hesab edilənlərin sayı artır".
  43. ↑ "Əhməd Məmmədli barəsində həbs qərarı verildi". Qafqazinfo. 8 may 2025.
  44. ↑ "Ülviyyə Əli: "1 sutkada 2 dəfə Azərbaycan polisi tərəfindən zorlama təhdidi almışam"". Toplum TV.
  45. ↑ "Sosial şəbəkələrdə hökuməti tənqid edən müəllim həbs olunub". 30 dekabr 2025 – www.azadliq.org vasitəsilə.
  46. ↑ "Sosial şəbəkələrdə hökuməti tənqid edən müəllim həbs olunub". Toplum TV.
  47. 1 2 3 "Ülviyyə Əli və Əhməd Məmmədlinin pis rəftar iddiaları: Araşdırma standartının başlamamış pozulması". Tribunat.
  48. ↑ "Imprisoned Activist Ahmad Mammadli at Risk of Losing Eyesight Amid Torture Allegations – IRFS". 25 iyun 2025.
  49. ↑ https://www.irfs.org/news-feed/an-arrested-journalists-eye-began-to-fester/
  50. ↑ "Activist Ahmad Mammadli Sentenced to 6 Years – Azerbaijan Internet Watch".
  51. ↑ papadopoulou, eleni. "Activist Ahmad Mammadli sentenced to 6 years in prison". 16 mart 2026.
  52. ↑ Staff, Journalism Pakistan. "Azerbaijan jails journalist for six years amid claims of police abuse". Journalism Pakistan.
  53. ↑ "Azerbaijani journalist Ahmad Mammadli sentenced to six years in prison". OC Media. 17 mart 2026.
  54. 1 2 "The Emergence of Democratic Movements and Their Systematic Repression in Azerbaijan  | ISPI".
  55. ↑ "Part 1: The End of the Civil Society". Blankspot. 20 oktyabr 2023.
  56. 1 2 "The persecution of the exiled". Blankspot. 5 noyabr 2023.
  57. ↑ Mammadli, Ahmad. "Neue und traditionelle Opposition". jungle.world.
  58. ↑ Gündem, Sosyalist. "Azerbaycan'dan Türkiye'deki Muhalefet Nasıl Görünüyor? – Ahmad Mammadli". sosyalistgundem.com.
  59. ↑ "Qaranlıqda şərqi söyləmək, yoxsa çıxılmazlıq?." arqument.az.
  60. ↑ Duvar, Gazete. "Azerbaycanlılara Filistin ve İsrail nasıl anlatılıyor?". https://www.gazeteduvar.com.tr/azerbaycanlilara-filistin-ve-israil-nasil-anlatiliyor-haber-1641992. 13 oktyabr 2023.
  61. ↑ "Biz kimə nəyi sübut edirik?!". arqument.az.

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]
Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Əhməd_Məmmədli&oldid=8807852"