Əkin iyesi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Əkin iyesi — türk və tatar mifologiyasında əkin ruhu. Arış iyesi də deyilir. Əkinin qoruyucu ruhu. Çovdar iyesi, Arpa iyesi, Buğda iyesi, Yulaf iyesi, Yonca iyesi, Ot iyesi, Çayır iyesi, Çimen iyesi kimi növləri vardır. Hətta hasat sonrası biçilmiş ot və əkinlər üçün Kes iyesi, Saman iyesi kimi iyeler də mövcuddur. Hətta dirgen, tırmık, yaba, döyən, kosa, oraq, bel, kürək, qazma kimi əkinçilik vasitələrinin hər birinin belə iyeleri olduğu düşünülər. Zəif qalmış əkinlərin olduğu yerlərə Əkin Anasının ayaq izləri deyilir. Əkinler yanğın çıxdığında tərs tərəf üfləyərək söndürür. Əkinlərin içində diyirlənmək sevər. Bir dəstə əkin onun üçün biçilmeden buraxılar və buna Kır Saqqalı deyilir.

Etimologiya[redaktə | mənbəni redaktə et]

(Eğ/Ək) kökündən törəmişdir. "Əkmək" felindən gəlir. Taxıldan hazırlanan çörək ilə eyni mənşəyə malikdir. Ayrıca mədəniyyət mənasındakı Əkinç / Ekin ilə eyni və bənzər mənalıdır, eyni kökdən gəlirlər. Qədim monqolcada Ekin (hal-hazırda Eh) başlanğıc deməkdir.

Mənbə[redaktə | mənbəni redaktə et]

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Draig.svg Mifologiya ilə əlaqədar olan bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.