Məzmuna keç

Əl-Qamusül-muhit

Vikipediya, azad ensiklopediya
Əl-Qamusül-muhit
ərəb. القاموس المحيط
Müəllif Firuzabadi
Orijinalın dili ərəb dili
Orijinalın nəşr ili bilinmir
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

əl-Qamusül-muhit (ərəb. القاموس المحيط‎) — izahlı lüğət. Əsərin əsl adı "əl-Qamusül-muhit vəl-qabəsül-vasit əl-cami lima zəhəbə min lüğətil-Ərəb şəmatit"dir.

Əsərin müəllifi ərəb dili, təfsir və hədis alimi olan Firuzabadidir.[1]

Əsər hicri 810-cu (1410) ildə tamamlanıb. Okean mənasında olan "qamus" (ərəb. قاموس‎) sözü, əsərin məşhurlaşmasından sonra lüğət mənasında da işlədilməyə başlanıb. Əsərdə sözlər Cövhəri üslubunda düzülmüşdür. Lüğətdə sözlərin açıqlaması törədiyi həmin kökün altında verilmişdir. Müəllif, ərəb dili lüğətlərində ilk dəfə olaraq qısaltmalardan istifadə etmişdir: "ج" cəm, "ع" yer adı, "د" şəhər adı, "ة" kənd adı, "م" məruf və s. Əsər olduqca bəyənilmiş və istifadə edilmişdir.[2]

Əsər, Kəlkətada (I–IV, 1230–1232), Mumbayda (1272/1884), Tehranda (kənarında farsca tərcüməsi ilə birlikdə h.q. 1277), Bulaqda (1289), Ləknəvdə (1885) və İstanbulda (I–IV, 1304) dəfələrlə nəşr edilmişdir.[2]

  1. Kılıç, Hulusi. "FÎRÛZÂBÂDÎ", TDV İslâm Ansiklopedisi (türk). XIII. İstanbul: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi. 1996. 142–145.
  2. 1 2 Kılıç, Hulusi. "el-KĀMÛSÜ’l-MUHÎT", TDV İslâm Ansiklopedisi (türk). XXIV. İstanbul: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi. 2001. 287–88. 7 avqust 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2025.