Əli bəy Əzimbəyov

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Əli bəy Əzimbəyov
Əli bəy Məhəmməd bəy oğlu Əzimbəyov
Doğum tarixi 1918
Doğum yeri Naxçıvan Muxtar Respublikası
Vəfat tarixi 1975(1975-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Dəfn yeri
Vətəndaşlığı Azərbaycan Azərbaycan
Həyat yoldaşı Əminə Əzimbəyova
Uşaqları Laçın (1925), Fəxriyyə (1927), Foqiyə (1930), və Aydın (1932)
Atası Məhəmməd bəy Əzimbəyov
Milliyyəti azərbaycanlı

Əli bəy Əzimbəyov (tam adı: Əli bəy Məhəmməd bəy oğlu Əzimbəyov; 1918, Naxçıvan1975) — 1918-20-ci illərdə Naxçıvanın cəsur döyüşçülərindən biri.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Əli bəy Əzimbəyov XIX əsrin sonlarında Naxçıvan şəhərində dünyaya gəlib. O, mədrəsədə və Naxçıvan şəhər qəza məktəbində təhsil alıb. Onun Naxçıvan polisində işləməsi haqda məlumat vardır. Əli bəy yaxın qohumu Hacı Ələkbər bəy Əliyevin qızı Əminə xanımla ailə həyatı qurub. Bu nikahdan Laçın (1925), Fəxriyyə (1927), Foqiyə (1930), və Aydın (1932) adlı övladları olub. Əli bəy Naxçıvanda dövrünün maarifçi şəxsiyyətlərindən olub. O, öz övladlarının ali təhsil almaları üçün çalışıb. Əli bəyin oğlu Aydın Əzimbəyov Azərbaycanın və Özbəkistanın görkəmli dövlət xadimi, Azərbaycan Respublikasının Özbəkistanda fövqəladə və səlahiyyətli səfiri olub.

1920-ci ildə Naxçıvanda sovet hökuməti qurulandan sonra Əli bəy və onun ailəsi təqib olunmağa başlanıb. Əli bəy özünü və ailəsini, həmçinin yaxın qohumlarını sovet NKVD-dən xilas etmək üçün siyasətdən tamamilə uzaqlaşıb və ticarət obyektlərində işləyərək gözdən uzaqda olmağa çalışıb. Lakin 1932-ci ildə böhtan atıb onu həbs edərək Murmanska göndəriblər. Bir müddətdən sonra Əli bəy yenidən Naxçıvana qayıdıb. Ancaq yenidən NKVD-nin sorğu-sualları Əzimbəyovlar ailəsinə rahatlıq verməyib. Azərbaycan SSR-in NKVD-si 1937-ci il mayın 18-də Əli bəy Əzimbəyovun özünü və ailəsini Taldı Kurqana sürgün edib. Əzimbəyovlar ailəsinin sürgün həyatı Aydın Əzimbəyovun "Tarixlə səsləşən ömür yolu" povestində təsvir olunub.

1947-ci ildə Əli bəy və ailəsinə Naxçıvana qayıtmaqları üçün icazə verildi. Azərbaycan SSR Daxili İşlər Nazirliyinin 10 dekabr 1989-cu ildə verdiyi arayışda Əzimbəyovlar ailəsinə tam bəraət verildiyi bildirilir. Əli bəy Əzimbəyov 1975-ci ildə dünyasını dəyişimişdir. Onun ailəsi Cənubi Qazaxıstanda yaşasa da, ailə nekropolları Özbəkistanın Sırdərya vilayətinin Baxt qəsəbəsindəndir.

Döyüş yolu[redaktə | əsas redaktə]

1919-cu ilin yanvar ayı erməni daşnakları polkovnik Doluxanovun komandirliyi ilə Sədərəyə, Dəmirçiyə və Şərur mahalının digər kəndlərinə hücuma başlayırlar. Sədərəkli Həsən Şahverdi oğlunun rəhbərliyi ilə yerli əhalidən yaradılan tabor düşmənlə məharətlə döyüşür. Vedi tam mühasirədə olduğundan Naxçıvan taboru köməyə gəlir. Naxçıvan taborunun komandiri gənc polkovnik III Kalbalı xan Naxçıvanski idi. Tabor Vəlidağda gedən döyüşlərdə erməni daşnaklarını məğlub edirlər. Naxçıvan taboru Sədərəyi mühasirədən çıxarır. Döyüşdə igidlik göstərən döyüşçülərdən biri də Əli bəy Əzimbəyov idi. Həmin ilin mart ayında daşnak qoşunları Naxçıvana basqın edirlər. Yenə də Naxçıvan taboru döyüşlərdə qəhrəmanlıq göstərir.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 25 mart 1919-cu il 155 nömrəli əmri ilə Naxçıvanın bir qrup döyüşçüsünə göstərdikləri döyüş hünərlərinə görə hərbi rütbə verilir. Şərur və Naxçıvan qəzalarını erməni daşnak quldurlarından azad edən naxçıvanlı döyüşçülər hərbi nazir, artilleriya generalı Səməd bəy Mehmandarovun imzaladığı əmrdə adbaad yazılıb. Hərbi nazirin imzaladığı bu əmrdə Baş Qərargahın rəisi general-mayor Səlimovun da imzası vardır. Polis döyüşçülərindən praporşik hərbi rütbəsi alanlardan biri də Əli bəy Əzimbəyovdur.[1]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]