Əli bəy Fuladov

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Əli bəy Fuladov
Doğum yeri Şuşa
Uşaqları Tutu xanım, Abdulla bəy Asi, İbrahim bəy Azər

Əli bəy Fuladov - praporşik, Qasım bəy Zakirin kürəkəni

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Əli əy əvvəllər həllac olmuşdur. Mehdiqulu xan İrandan vətənə döndükdən sonra (1927) Əli bəyin nəcibliyini, halal və sədaqətli bir insan olduğunu nəzərə alaraq onu sarayına gətirmiş, bütün təsərrüfat işlərinə nəzarəti ona tapşırmişdı.Getdikcə xanın rəğbətini qazanan Əli bəy tezliklə xan ailəsinin doğma üzvünə çevrilmiş və bu yaxınlığı doğmalaşdırmaq üçün xan öz bacısı nəvəsi Nənuş xanımla (Qasım bəy Zakirın böyük qızı) onun izdivacını təşkil etmişdir. Mehdiqulu xan Əli bəyə qəlbən bağlandığı və inandığı üçün onun ilk övladını oğulluğa götürərək atasının şərəfinə onun adını İbrahim qoymuşdur.

Görkəmli tədqiqatçı alim Kamran Məmmədov bu hadisəyə münasibət bildirərək yazır: "Mehdiqulu xan vəfat etdikdən sonra... onlar Mehdiqulu xana yaxın olan adamlardan, o cümlədən, Əli bəydən, Zakirdən və onlara yaxın olan adamlardan qisas almağa və onları bir-bir "dənləməyə" başlayırlar... Mehdiqulu xan vəfat etdikdən sonra Əlibəy Fuladov da öz ailəsi ilə Ağdamdan Şuşaya köçür. Şuşa qazisi Mirzə Əbülqasım Cəfərqulu xanla birləşərək Əlibəyin Şuşaya köçməsi ilə yeni bir hiylə düzəldir və dolayı yolla Zakirdən intiqam alırlar"

Nəhayət, intiqam hissi hər üç məkrli düşməni birləşdirir və onlar öz istəklərinə nail olurlar.Əli bəyə böhtan atırlar və bu böhtana dözməyən Əli bəy dünyasını dəyişir.

Bu hadisələrin canlı şahidi olan və bu ədalətsiz dünyada əli heç yerə çatmayan Zakir təskinliyini həcvi yazmaqla tapır. O, "Üsuli və şeyxi təriqət mollaların həcvi" adlı şeirində ölkədə baş alıb gedən qanunsuzluq, rüşvətxorluq və ədalətsizlik kimi qeyri-normal həyat şəraitini tənqid etməklə yanaşı, konkret olaraq kürəkəni Əli bəyin başına gətirilən müsibətləri və bu müsibətlərin əsas səbəbkarı olan ayrı-ayrı şəxsləri, ümumiyyətlə isə cəmiyyətin özünü tənqid edərək yazırdı:


Bir içim çay ilə yüz şahidi-bidin tapılır,
Necə kim, Əli bəyin çıxdı göyə əfqani.
Cəfəri-kar ki, eşitməz, çalalar, zurna səsin,
Der imiş mən hamıdan yaxşı eşitdim ani.
Yeddi gündən sora bir şəxs Dizaqdan yetişib,
Qaziyi-şəhr yazıbdır biri də filani.
Eşidiblər ki, olur şahidi-şiə məqbul,
Bağlayıb uzun Hüseynəli dəri-dükkani.
Həzrəti-qaziyə yanındakı Ağa Novruz,
Eyləyib hər biri bir tərz münasibxani.
Biri bəqqali-bədəfalü kəlambazü füzul,
Biri əhli-zələmə zadeyi-Şəkkərbani.
...Doğruluq qalmayıb əsla bu fəna aləmdə,
Sərnigun ola, görüm, beylə yaman dövrani1.

Ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

Qasım bəy Zakirin qızı Nənuş xanımla ailə qurmuşdur. Qızı Tutu xanım, oğulları Abdulla bəy Asi, İbrahim bəy Azərdir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

K.Məmmədov. Qasım bəy Zakir.B.1957, səh.24 Qasım bəy Zakirin seçilmiş əsərləri Bakı 1953, səh.434.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]