Əlki rayonu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Əlki rayonu
С. Салманы Открытие 2013 (Иванов В.Н.).jpg
Bayraq[d] Gerb
Bayraq[d] Gerb

54°48′ şm. e. 49°56′ ş. u.


Ölkə
Tarixi və coğrafiyası
Yaradılıb 10 avqust 1930
Sahəsi
  • 1.726,8 km²
Hündürlük
135 m
Əhalisi
Əhalisi
Rəsmi sayt
Əlki rayonu xəritədə
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Əlki rayonu (tatar. Әлки районы) — Rusiya Federasiyası, Tatarıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. İnzibati mərkəz şəhər tipli Bazarlı Matak kəndidir.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Respublikanın cənubunda yerləşir. Respublikanın Spas, Alekseevsk, Nurlat rayonları və Ulyanovsk vilayəti ilə (Melekes və Novomalıklin rayonları) həmsərhəddir.

Əsas çaylar Kiçik Çeremşan (Ata, Şiya, Yuxmaçka çayları), Aktay və Bezdnadır.

Orta illik temperatur + 2.8 ° C-dir. Yanvar ayının orta temperaturu -13-14 ° C, iyul ayının orta temperaturu isə + 18-20 ° C-dir. Orta illik yağıntının miqdarı 430-500 mm, buxarlanma 550-570 mm-dir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Əlki rayonu inzibati mərkəzi Əlki kəndi olaraq 10 avqust 1930-cu ildə qurulmuşdur[2]. Rayon mərkəzi 1937-ci ildə Bazarlı Matak kəndinə köçürülmüşdür (digər mənbələrə görə 1932-ci ildən gec olmayaraq[3]).

1935-ci ilin fevral ayında rayonun cənub və qərb hissələrindən Kuzneçixinski rayonu qurulur.

1944-cü ilin fevralında Əlki və Kuzneçixinsk rayonlarının şərq və cənub hissələrindən (o dövrün hüdudları daxilində) Yuxmaçinski rayonu qurulur. 1956-cı ilin dekabrında rayon ləğv edilir, ərazisi Kuzneçixinski və Alkeevski rayonlarına verilir.

1960-cı ilin oktyabrında ləğv edilmiş Kuzneçixinski rayonunun ərazisinin böyük hissəsi Əlki rayonuna verilir.

Əlki rayonu 1 fevral 1963-cü ildə inzibati-ərazi quruluşunun islahatı çərçivəsində ləğv edilir və Kuybişevski rayonuna verilir. 12 yanvar 1965-ci ildə isə rayon bərpa edilir.

Yerli özünü idarəetmə[redaktə | əsas redaktə]

Rayon rəhbərləri Davletşin Ferdinat Midxatoviç

2015-ci ilin sentyabr ayından - Nikoşin Alexandr Fedoroviç

İcraiyyə Komitəsi rəhbərləri

2009—2014 - Nikoshin Alexandr Fedoroviç

2015-ci il sentyabr ayından - Saqdiyev Asxat Minzıyatdinoviç

İqtisadiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Rayonda yem fabriki, yağ istehsalı müəsissəsi və çörək sexi fəaliyyət göstərir.

Rayon ərazisində buğda, çovdar, arpa, yulaf və darı becərilir. Heyvandarlığın əsas sahələri ətlik və südlük heyvandarlıq və donuzçuluqdur. Burada "Alkeevskiy Lesxoz" dövlət müəssisəsi fəaliyyət göstərir.

Rayon kənd təsərrüfatının ÜDM-də payına görə respublikada birinci yerdədir (95%, 2013), eyni zamanda yol şəbəkəsinin sıxlığı baxımından sonuncu yerdədir.

Əsas yollar: 16K-0191 "Əlki - Baz. Matak - Vısoki Kolok" (Kazan - Samara marşrutunun bir hissəsi), 16K-0248 "Baz. Matak - Mamıkovo" (Nurlat üzərində), 16K-0264 "Baz. Matak - Bolqar", Baz. Matak - İzh-Boriskino, Aşağı Əlki - Kuzneçixa, Bilyar - Çuvaş Brod.

Rayon ərazisində dəmir yolları yoxdur. Yerli aviaşirkətlər üçün aktiv olmayan bir hava limanı var.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]