Əmtə çayı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Əmtə çayı
rus. Амта, xal, Şablon:Dil-Әмтә
Don basin.png
Ölkə Rusiya Rusiya
Mənbəyinin yüksəkliyi 110 m
Mənsəbi Don çayı
Mənsəbinin yüksəkliyi 56[1] m
Uzunluğu 39 km
Hövzəsinin sahəsi 570 km²

Əmtə çayıRusiya Federasiyasının Rostov vilayəti ərazisindən axan çay. Əmtə çayı Don çayının hövzəsinə daxil olan Curyuk-Sal çayının sağ qolunu təşkil edir. Çayın uzunluğu 39 km, hövzəsinin sahəsi isə 570 km² təşkil edir. Çayın mailliliyi 1.4 m/km təşkil edir. Çay üzərində balıqların ovlanması məqsədi ilə kiçik su tutarları hazırlamışlar. Mənbəyinin hündürlüyü 110 metr, mənsəbinin hündürlüyü isə 56 metrdir. Çay sistemi: Əmtə → Curak-Sal → Sal → Don.

Adı[redaktə | əsas redaktə]

Rostov vilayətində Böyük Əmtə adlı axar vardır. Bu axar Malaya Kuberle çayının sol qolunu təşkil edir[2]

«Rostov vilayətinin təbiəti» adlə dərgidə 1940-ci ildə Yamta çayı olaraq adlandırılır.

Böyük ehtimal ki, çayın adı kalm. Әмтә sözündən əmələ gəmişdir. Mənası canlıdır[3]

Axarı[redaktə | əsas redaktə]

Çay başlanğıcını Erqeniya ərazisindən götürür. İki axarın birləşmədindən meydana gəlir:Oboroçnaya və Obruşina. Bütün axarı boyunca qərb-şimal-qərb istiqamətində axır. Aşağı axarlarda iri yaşayış məntəqəsi olan Zavetnoedən axır. Sal çayına sol istiqamətdən tökülür. Mənsəbinə yaxın ərazidəFrunze xutoru yerləşir.

Çay Rostov vilayətinin Zavetinski rayonu ərazisindən axır.

Hövzəsi[redaktə | əsas redaktə]

Praktiki olaraq Əmtə çayının bürün hövzəsi Rostov vilayətinin Zavetinski rayonu ərazisində yerləşir. Az bir qismi isə Kalmıkiya ərazisində yerləşir.

  • Əmtə
    • Oboroçnaya axarı (Obroçnaya[4]) — (sol)
    • Obruşina axarı — (sağ)
    • Bakşin-Sala — (sağ)
      • Dunda axarı — (sağ)
    • Rassıpnaya axarı — (sol)
    • Qusarka — (sağ)
    • Ternovaya axarı — (sağ)
    • Anxara axarı — (sağ)
    • Babina axarı — (sağ)

Yaşayış məntəqələri[redaktə | əsas redaktə]

  • Andreev xutoru.
  • Kiçkino kəndi.
  • Zavetnoe kəndi.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]