Ərəb tarı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Arabitragus jayakari
Hemitragus jayakari
Stuffed Arabian Tahr.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi:Heyvanlar
Yarımaləm:Eumetazoylar
Bölmə:İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə:Sonağızlılar
Tip:Xordalılar
Yarımtip:Onurğalılar
İnfratip:Ağızçənəlilər
Sinifüstü:Dördayaqlılar
Sinif:Məməlilər
Yarımsinif:Vəhşi heyvanlar
İnfrasinif:Plasentalılar
Dəstə:Cütdırnaqlılar
Yarımdəstə:Gövşəyənlər
Fəsilə:Boşbuynuzlular
Cins:Keçi
Növ: Arabitragus jayakari
Elmi adı
Hemitragus jayakari Thomas, 1894[1]
Areal
şəkil
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı

Ərəb tarı[2] (lat. Arabitragus jayakari) — Boşbuynuzlular fəsiləsinə, Keçilər yarımfəsiləsinə daxil olan məməli növü.

Təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Ənənəvi olaraq Ərəb tarı Tarlar cinsinin üç növündən biridir. Bu cinsə Ərəb tarından başqa Himalay və Nilqirian tarlarıda daxildir. Digər tarlar kimi ərəb tarı da keçilər yarımfəsiləsnin qalan növlərinə bənzərliyi ilə seçilir. Bununla belə çəkisi 23 kiloqramı keçmir ki, bu da ərəb tarlarını tarlar arasında ən kiçik növə çevirir. Yığcam bədən qruluşauna sahibdir. Güclü ayaqları qayalara dırmanmaq üçün uyğun gəlir. Heyvanın bel sütunu boyunca sıx uzun tükləri quyruq istiqamətində uzanır. Həm erkək, həm də dişilər arxaya əyilmiş bir cüt buynuza sahib olurlar.

Arealı[redaktə | əsas redaktə]

Ərəb tarı Yer kürəsinin yalnız bir bölgəsində yaşayır. Bu Ərəbistan yarımadasındakı Həcər dağlıq bölgəsidir. Həcər dağları Oman Sultanlığının ərazisində və qismən BƏƏ-də yerləşir. Heyvanlar quru bir iqlim şəraitində, 1800 metr yüksəklikdəki dağ qayaları arasında yayılmışlar.

Ərəb tarları əsasən gecə həyatı keçirir. Bitki ilə qidalana heyvanın menyusuna yarpaqlar, otlar və meyvələr daxildir. Quraq zonada yaşayan bir çox heyvan növündən fərqli olaraq, ərəb tarları vaxtaşırı suvarma üçün mənbələrə baş çəkməlidir. Keçi ailəsinin digər növlərindən fərqli olaraq, onlar sürüdə deyil, tək yaşayırlar. Bəzi hallarda elədə böyükl olmayan ailələrdə (bala və ya dişi, erkək yada bala və bir dişi olan kiçik ailələrdə də) yaşayaırlar. Ayrıca digər boşbuynuzlulardan fərqli olaraq ərəb tarları sidiklə ərazilərini işarələyirlər. Bu isə əraziləri hesab etdikləri bölgənin digərlərinə gah olması xüsusiyyəti daşıyır. Bu heyvanların çoxalması haqqında az şey məlumdur. Onların cütləşmə mövsümündə fəsillərə dair xüsusi bir məlumat yoxdur. Dişilərin boğazlıq dövrü 140 ilə 145 gün arasında davam edir.

Yox olma təhlükəsi[redaktə | əsas redaktə]

Ərəbistan tarı mövcudluğuna yönəldilən əsas təhdidlər ev heyvanları arasında rəqabət, ənənəvi yaşayış yerlərinin məhv edilməsi və brakonyerlikdir. Bu heyvanlar daim dağlarda suvarma üçün bir neçə mənbəyə gəlməyə məcbur olduqları üçün brakonyerlər tərəfindən asan ova çevrilirlər. 1975-ci ildə Omanın Həcər dağları bölgəsinin bir hissəsi qorunan ərazi elan edildi. 2009-cu ildə BƏƏ-də bu ölkədə yaşayan ərəb tarılarını qorumaq üçün Vadi-Vura Təbiət Qoruğu təşkil etdi. Hal-hazırda onların ümumi sayı 2000 nəfərə yaxındır və Qırmızı Kitaba görə bu heyvan növü yox olmaq ərəfəsindədir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Insall D. 2008. Arabitragus jayakari. The IUCN Red List of Threatened Species 2008.
  2. Банников А. Г., Флинт В. Е. Отряд Парнокопытные (Artiodactyla) // Жизнь животных. Том 7. Млекопитающие / под ред. В. Е. Соколова. — 2-е изд. — М.: Просвещение, 1989. — С. 504. — 558 с. — ISBN 5-09-001434-5