Маssospondiluslar

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Маssospondiluslar
Маssospondiluslar
Маssospondil (bərpa olunmuş)
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Xordalılar
Sinif: Sürünənlər
Dəstəüstü: Dinozavrlar
Dəstə: Kələzçanaqlılar
Yarımdəstə : Sauropodomorpha
Fəsiləüstü: Prosauropoda
Fəsilə: Massospondylidae
Cins: Маssospondiluslar
Elmi adı
Massospondylus Owen, 1854

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
axtar

ÜTMS [1]
NCBI {{{1}}}

Маssospondiluslar (lat. Massospondylus) — Yura dövrünün əvvəllərində (200-183 milyon il əvvəl) yaşamış otyeyən dinozavr. Dünyanın ən qədim dinozavrlarındandır. Massospondylus sözünün mənası: yun. μάσσων (massōn, «uzun») və yun. σπόνδυλος (spondylos, «onurğa»).

İlk dəfə 1854-ci ildə Riçard Ouen tərəfindən Cənubi Afrika ərazisində aşkarlanmış qalıqlar əsasında qeydə alınır. Qalıqları Lesoto, Zimbabve, Namibiya, CAR, ABŞHindistan ərazilərində aşkarlanmışdır.

Маssospondiluslar uzun boyun və quyruğa sahib idilər. Yetkin fərdlərin uzunluğu 5 metr təşkil edirdi. Onlar arxa ayaqları üzərində gəzirdilər. Ön ətrafları isə qidanı saxlamaq üçün istifadə edilirdi. Balalar isə dörd ayaqları üzərində gəzirdilər. Bu səbəbdən analarının qayğılarına ehtiyacı olu.

2012-ci ildə Qızıl Qapı Milli Parkında (ing. Golden Gate Highlands) (Cənubi Afrikada) paleontoloqlar qrupu başda Robert Reyş (ing. Robert Reisz) qədim dinozavr yumurtaları olan yuva aşkarlamışlar[1].

Növləri[redaktə | əsas redaktə]

  • M. carinatus;
  • M. kaalae Barrett, 2009 — növ, Yura dövründə təxmini 199—189 milyon il əvvəl yaşamışlar. 2009-ci ildə kəlləsinin hissələri aşkarlanmışdır. Onların qalıqları Voyizane adlı yerdə, Upper Elliot formasiyasında Cənubi Amerika ərazisində aşkarlanmışdır[2];
  • M. rawesi.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Nicolle Wahl. "Ancient dinosaur nursery oldest nesting site yet found" (ing.). University of Toronto (24 yanvar 2012). 4 yanvar 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 31 avqust 2013.
  2. P. M. Barrett. 2009. A new basal sauropodomorph dinosaur from the Upper Elliot Formation (Lower Jurassic) of South Africa. Journal of Vertebrate Paleontology 29(4):1032-1045.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]