1944-cü ilin deportasiya qurbanları memorialı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Memorialın təsviri olan açıqca, və əhatəsində 1994-1996-ci ildə Rusiya-Çeçenistan müharibəsində dağıdılmış Qroznı şəhərinin təsviri olan açıqcalar. Divar yazısında deyilir: «Ağlamarıq.!! Qırılmarıq.!! Unutmarıq.!!»

1944-cü ilin deportasiya qurbanları memorialı (çeç. 1944 шарахь дIабохийначеран хIоллам; rus. Мемориал жертвам депортации 1944 года) — 1992-ci[1] ilin yayında Çeçenistanın paytaxtı Qroznı şəhərinin mərkəzində soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə inşa olunmuş memorial abidə kompleksi idi, 1944-cü ilin fevralında çeçen xalqına qarşı Stalin rejiminin törətdiyi zorla Mərkəzi Asiyaya deportasiya edilməsi zamanı onların soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə.

1994-1996-ci ildə olan Rusiya-Çeçenistan müharibənin təsiri altında dağıntılar alınmış və müharibədən sonra bərpa olunmuşdu, həmçinin 1999-2000-ci illərdə, Çeçenistana qarşı Rusiyanın hərbi kampaniya zamanı qismən ziyan dəymişdi, və 2008-ci ildə hakimiyyət tərəfindən onun sökülməsinə cəhd göstərərək eybəcərləşmişdi. O zaman hüquq müdafiəçilərinin, hiddət qarşısında belə «barbarlıq»[2] və «vəhşiliklə»[3] üz-üzə olaraq «şəhərin yeganə əsl çeçen abidəsini»[4] sökülməsindən xilas etdilər, heç olmasa memorial, müstəqilliyin qaçılmaz simvolu kimi dərk edilən, və ətrafına başdan-başa hasar çəkilmişdi, tamamilə onu gözlərdən gizlədərək.

Buna baxmayaraq, çeçen xalqının deportasiyasının 70-ci ildönümü ərəfəsində, 2014-cü ilin fevralında abidə kompleksi, "yuxarıdan əmri ilə"[5][6] gizli və bu dəfə, tamamilə söküldü. Onun üzərində olan, kompozisiyaya daxil olmuş qəbir daşları, Əhməd Kadırovun meydanına köçürülmüşdü və rusiya hakimiyyəti yerli əməkdaşlarının həlak olanların şərəfinə ucaldılmış abidəsinin yanında quraşdırılmışdı[7].

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Мемориал жертвам депортации чеченцев и ингушей в 1944 г." Сахаровский центр (rus). İstifadə tarixi: 23-07-2019.
  2. "В Чечне демонтируют Мемориал памяти жертв депортации 1944 года". Кавказский узел (rus). 29-05-2008. İstifadə tarixi: 23-07-2019.
  3. Муслим Ибрагимов (04-04-2012). "В столице Чечни обнаружены надмогильные плиты, использованные в качестве фундамента". Кавказский узел (rus). İstifadə tarixi: 23-07-2019.
  4. Isabelle Astigarraga, Tchétchénie : Un peuple sacrifié  (fr.), Paris, L'Harmattan, 2000, p. 260.
  5. Алексей Андреев (18-02-2014). "Память не слышит приказы сверху". Слово без границ (rus). İstifadə tarixi: 23-07-2019.
  6. Елена Снежная (15-02-2014). "В Грозном убирают Мемориал памяти жертв сталинской депортации". ЮГ (rus). İstifadə tarixi: 23-07-2019.
  7. Муслим Ибрагимов (14-02-2014). "Чеченские власти демонтируют Мемориал памяти жертв депортации в Грозном". Кавказский узел (rus). İstifadə tarixi: 23-07-2019. (#parameter_ignored)