Məzmuna keç

54-cü Türkiyə hökuməti

Vikipediya, azad ensiklopediya
54-cü Türkiyə hökuməti
Ərbakan HökumətiRİFAHYOL hökumətiƏrbakan Hökuməti
RİFAHYOL hökuməti

Formalaşdırılma tarixi 28 iyun 1996
Buraxılma tarixi 30 iyun 1997
Hökumətin tərkibi
Dövlət başçısı Süleyman Dəmirəl
Hökumət başçısı Nəcməddin Ərbakan
Nazir sayı 19
Hakim partiyalar Rifah Partiyası
Doğru Yol Partiyası
Digər məlumatlar
Sonuncu seçki 1995-ci il Türkiyə Parlament seçkiləri

54-cü Türkiyə hökuməti və ya Ərbakan Hökuməti və ya RİFAHYOL hökuməti — Türkiyədə Rifah PartiyasıDoğru Yol Partiyası tərəfindən yaradılan və 28 iyun 1996-cı ildən 30 iyun 1997-ci ilə qədər fəaliyyət göstərən koalisiya hökuməti.[1][2]

1995-ci ildə Türkiyədə keçirilən ümumi seçkilərdən sonra 20-ci Böyük Millət Məclisi quruldu. Prezident Süleyman Dəmirəl hökuməti qurmağa Rifah Partiyasının sədri, Konyadan millət vəkili olan Nəcməddin Ərbakana tapşırıb. Lakin Rifah Partiyasının parlamentdə etimad səsverməsi üçün kifayət qədər yer tutmaması və parlamentdə təmsil olunan digər partiyaların dəstəyinin olmaması səbəbindən Ərbakan hökuməti qura bilməyib. Bundan sonra prezident Dəmirəl bu vəzifəni seçkilərdə üçüncü yeri tutan Ana Vətən Partiyasının sədri Məsud Yılmaza tapşırıb. Daha sonra Ana Vətən Partiyası və Doğru Yol Partiyası birləşdilər və Türkiyənin 53-cü hökumətini qurdular. Lakin bu hökumət cəmi üç ay davam etdi.

Prezident Dəmirəl ikinci dəfə hökuməti qurmaq vəzifəsini Necməddin Ərbakana həvalə etdi və Rifah Partiyası ilə Doğru Yol Partiyasının qurduğu koalisiya hökuməti 28 iyun 1996-cı ildə prezident Süleyman Dəmirəlin sərəncamı ilə quruldu.[1]

Tərəflər arasında imzalanan koalisiya sazişinə əsasən, hökumət aşağıdakı formada olacaqdı:

  • İlk baş nazir Nəcməddin Ərbakan olacaqdı, iki il sonra isə Baş nazir postunu Doğru Yol Partiyasının sədri Tansu Çillər tutacaqdı. Bu yolla baş nazir iki ildən bir dəyişirdi.[3]
  • Nəcməddin Ərbakan Baş nazir, Tansu Çillər isə Baş nazirin müavini və Xarici işlər naziri olacaqdı.[3]

Hökumət 8 iyul 1996-cı ildə Böyük Millət Məclisində 278 lehinə, 265 əleyhinə və 1 bitərəf səs olmaqla etimad səsverməsi aldı.[1]

Vəzifə[4][5] Adı Partiya Qeydlər
Baş nazirNəcməddin Ərbakan
Baş nazirin müavini və
Xarici İşlər naziri
Tansu Çillər
Dövlət naziri
Fehim Adak
RP
Nevzat Ercan
DYP
Abdullah Gül
RP
Işılay Saygın
DYP
Sabri Tekir
RP
Nafiz Kurt
DYP
Mehmet Altınsoy
RP
Namık Kemal Zeybek
DYP
Lütfi Esengün
RP
Selim Ensarioğlu
DYP
Cəmil Tunç
RP
Bekir Aksoy
DYP
Gürcan Dağdaş
RP
Ufuk Söylemez
DYP
Teoman Rıza Güneri
RP
Ayfer Yılmaz
DYP
Sacit Günbey
RP
Bəhəddin Şaker
DYP
Əhməd Dəmircan
RP
Ədliyyə naziriŞevket Kazan
RP
Milli Müdafiə naziriTurhan Tayan
DYP
Daxili İşlər naziriMehmet Ağar
Meral Akşener
DYP
28 İyun 1996 – 8 Noyabr 1996
8 Noyabr 1996 – 30 İyun 1997
Xarici işlər naziriEmre Gönensay
DYP
Maliyyə naziriƏbdüllətif Şener
RP
Milli Təhsil naziriMehmet Sağlam
DYP
İctimai İşlər naziriCevat Ayhan
RP
Səhiyyə naziriYıldırım Aktuna
İsmail Karakuyu
DYP
28 İyun 1996 – 26 Aprel 1997
13 May 1997 – 30 İyun 1997
Nəqliyyat naziriÖmer Barutçu
DYP
Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi naziriNecati Çelik
RP
Sənaye və Ticarət naziriYalım Erez
Əli Rıza Gönül
DYP
28 İyun 1996 – 26 Aprel 1997
13 May 1997 – 30 İyun 1997
Energetika və Təbii Sərvətlər naziriRecai Kutan
RP
Mədəniyyət naziriİsmail Qəhraman
RP
Turizm naziriBahattin Yücel
DYP
28 İyun 1996 – 13 İyun 1997
Kənd Təsərrüfatı naziriMusa Dəmirci
RP
Meşə Təsərrüfatı naziriHalit Dağlı
DYP
Ətraf Mühit naziriZiyaəddin Tokar
RP

Hökumətin qurulmasından bir il keçməmiş müxalifət partiyaları və prezident Dəmirəl siyasi böhrana son qoymaq üçün növbədənkənar seçkilərin zəruri olduğunu irəli sürən bəyanatlar qəbul etdilər. 28 Fevral Dövlət çevrilişi ilə Türkiyə Cümhuriyyətinin 54-cü Hökuməti dövrü sona çatdı. 1997-ci il fevralın 28-də iclas keçirildi və Milli Təhlükəsizlik Şurası bəzi qərarlar qəbul etdi. Baş nazir Ərbakan mayın 22-də TBMM-in qrup toplantısında bu açıqlamanı verdi: "Hökumətin iki yolu var idi. Birincisi, ordunun rəftarlarına meydan oxuyaraq hökuməti tərk etmək, ikincisi isə güzəştə getməyə və razı salmağa çalışmaq idi. Biz güzəştə getməyi seçdik."[6] 21 may 1997-ci ildə Ali Məhkəmə Baş Prokurorluğu Rifah Partiyasının “müəyyən qeyri-qanuni fəaliyyətlərinin mərkəz nöqtəsinə çevrilməyə başladığı və bəzi üzvlərinin dünyəvi fəaliyyətini hədəfə almağa cəhd göstərdiyi” əsası ilə partiyanın bağlanması üçün Konstitusiya Məhkəməsinə iddia qaldırdı.[6] Ərbakan 1999-cu il iyunun 18-də baş nazir vəzifəsini təhvil vermək məqsədi ilə prezident Dəmirələ istefasını təqdim etdi. Süleyman Dəmirəl yeni hökuməti qurmaq tapşırığını Ana Vətən Partiyasının sədri Məsud Yılmaza tapşırdı. 55-ci Türkiyə hökuməti Ana Vətən Partiyası, Demokratik Sol Partiya və Demokratik Türkiyə Partiyasının koalisiyası ilə Məsud Yılmazın rəhbərliyi ilə quruldu.[7]

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]