Ağ həkim xalatı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Ağ həkim xalatı — Həkimlərin xəstələrini qəbul etdikləri zaman istifadə etdikləri bir növ formadır.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Ağ həkim xalatının demək olar ki, 150 ildən çox yaşı var. Bu xalatlar pasiyentləri infeksiyalardan və yoluxucu bakteriyalardan qorumaq məqsədilə düşünülmüşdür. Ağ xalatların yaranması ilə bağlı iki əsas versiya mövcuddur.

  1. Bir versiyaya görə, ağ xalatın ilk yaradıcısı ilgilis həkimi Cozef Lister ( 1827-1912) olmuşdur.
  2. Digər bir versiyaya görə isə, ilk dəfə həkimlərə ağ xalat geyməyi məşhur rus cərrahı Nikolay Piroqov (1810-1881) təklif etmişdir. Həmkarları öz xatirələrində Piroqov haqqında yazırdılar ki, -“o, o qədər təmizkar və təmizliyi sevən bir həkim idi ki, əməliyyatlardan əvvəl hətta sarğı materiallarını da mikroskopla yoxlayarmış”

Tənqidlər və qadağalar[redaktə | əsas redaktə]

Tənqidlər[redaktə | əsas redaktə]

20 il bundan öncə onlar müxtəlif sahələrdə çalışan həkimlərin 100 ədəd xalatlarını mikroskop altında analizdən keçirmişlər. Xalatların əksəriyyətində “qızılı stafilokok” (üzüm salxımına oxşar qruplar şəklində yerləşmiş bakteriya) aşkarlanmışdır. Merilend Universitetindən olan alimlər isə bundan bir neçə il sonra məhz elə həkim xalatları vasitəsilə xəstəliklərin bir pasiyentdən digərinə keçdiyini iddia etdilər.

İlk öncə iradlar həkim xalatlarının qollarına idi. Belə hesab edirdilər ki, xəstəliklər həkim xalatının qolları vasitəsilə ötürülür. Sonra bu iradlar xalatın düymələrinə və ciblərinə də aid edildi. Bu iradlardan sonra həkim xalatları düyməsiz, cibsiz və qolları çox qisa tikilməyə başladı. Bütün həkimlər uzun qol, düyməli və cibli xalatlardan imtina etdilər. Daha sonra ağ rəngli həkim xalatları tünd rənglə əvəz edildi. Əsas və vacib olan odur ki, həkim xalatları ( və ya geyimləri) hər gün işdən sonra və ya hər bir əməliyyatdan sonra dəyişdirilməlidir.

Qadağalar[redaktə | əsas redaktə]

2008-ci ildə Şotlandiyada ağ xalatlardan istifadə tamamilə qadağa edilmiş, İngiltərədə isə ağ xalatlardan istifadə edilməməsi tövsiyə olunmuşdur. ABŞ-da isə bu haqda hər il “Həkimlər Assosiasiyası” tərəfindən məsələ qaldırılır. Rusiyada isə artıq uzun müddətdir ki, “Təcili Yardım” şöbələrində çalışan həkimlər rəngbərəng geyim formasına keçmişlər.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]