Ağabacı Rzayeva

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Ağabacı Rzayeva
Ağabacı Rzayeva.jpg
Ümumi məlumatlar
Doğum tarixi 15 dekabr 1912(1912-12-15)
Doğum yeri
Vəfat tarixi 5 iyul 1975(1975-07-05) (62 yaşında)
Vəfat yeri
Vətəndaşlığı
Musiqiçi məlumatları
Fəaliyyəti musiqiçi, bəstəkar
Təhsili
Mükafatları "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni "Şərəf nişanı" ordeni
Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi

Ağabacı İsmayıl qızı Rzayeva (15 dekabr 1912, Bakı5 iyul 1975, Bakı) — Azərbaycanın ilk qadın bəstəkarı, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1960).[1]

Həyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Ağabacı Rzayeva 15 dekabr 1912-ci ildə Bakıda anadan olmuşdur. 1929-cu ildə Bakı Pedoqoji Texnikumunu bitirmiş, bir neçə il Saray, KürdəxanıMaştağada müəllimlik etmişdir

Ağabacı xanım not çalğısı üzrə bəstəkar Səid Rüstəmov, muğam üzrə Mirzə Mənsur Mənsurovdan dərs alır. Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında Üzeyir Hacıbəyovun kompozisiya sinifində təhsil almışdır. Musiqi-nəzəri fənlərdən isə ona Ü. Hacıbəyov, Əfrasiyab BədəlbəyliCövdət Hacıyev dərs deyib. Bir il sonra o, Üzeyir Hacıbəyovun yaratdığı ilk notlu xalq çalğı alətləri orkestrinə qəbul olunur, 1938-ci ildə isə Moskvada keçirilən Azərbaycan incəsənəti dekadasında iştirak edir. 1935–1944-cü illərdə Rzayeva Azərbaycan xalq çalğı alətləri orkestrində tarzən kimi fəaliyyət göstərib. O, həm Azərbaycanda, həm də bütün Şərqdə peşəkar musiqi təhsili almış ilk qadın-bəstəkardır.[2]

Rzayevanın ilk əhəmiyyətli musiqi əsəri 1941-ci ildə xalq çalğı alətləri orkestri üçün yazılmış "Vətənpərvərlik Marşı" idi.O, həmçinin bir sıra mahnı və romansların, "Mübahisə etmə" musiqili komediyasının (1965, İ.Quliyevlə birlikdə), xalq çalğı alətləri orkestrinin simli kvarteti üçün pyeslərin müəllifidir. Bundan əlavə, Rzayeva dahi şair Nəsiminin sözlərinə yeddi romans bəstələmişdir. Onun tərəfindən yazılan mahnıların (60-dan çox) əksəriyyəti uşaqlara həsr olunmuşdur ("Kukla", "Qaranquş", "Mənim ağ göyərçinim", "Sabahkı günün ustaları", "Kiçik kapitan", "Mən qərənfiləm" və s.).[1]

O, 1950, 1953, 1955-ci illərdə Bakı Sovetinə deputat seçilmiş, 1963-cü ildə isə Ali Sovetin deputatı olmuşdur.

5 iyul 1975-ci ildə Bakıda vəfat etmiş bəstəkar 2-ci fəxri xiyabanda dəfn olunmuşdur.

Mükafatları[redaktə | mənbəni redaktə et]

Mahnıları[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Ay nəğməsi
  • Ay yaxası güllü qız
  • Bahar oldu (romans, Nəsimi)
  • Balaca sürücü
  • Çoban qara
  • Dəcəl buzovum
  • Dilbərim
  • Durna qatarlı qızlar
  • Dünyanın gözəlliyi
  • Evimizə gəlin gəlir
  • Eşqin adı
  • Ey pəri
  • Eyvandan baxan qız
  • Əsiriyəm bir dilbərin (romans, M. F. Axundov)
  • Fərəhli Bakımız
  • Gəl, Nigarım! (romans, Nəsimi)
  • Gənc maşinistlər
  • Gözlərin
  • Gözləyir bizi
  • Gözləyirəm, sevgilim!..
  • Gül açıldı (romans, Nəsimi)
  • Kəklik
  • Kimi gözləyirsən?
  • Könlüm (romans, N. Gəncəvi)
  • Qarabuğdayı qız
  • Qaranquş
  • Qərənfiləm mən
  • Qızıl ulduzlu oğlan
  • Lənkəran bağlarında
  • Mil düzündə (söz: İ. Səfərli)
  • Muğan qızı
  • Neftçi Qurban
  • Nə lazım (romans, N. Gəncəvi)
  • Pambıq ustası (söz: M. Dilbazi)
  • Partizan oğlu
  • Pioner mahnısı
  • Sabahın ustaları
  • Sevgilim əsgər gedir
  • Sənin xatirən (romans, H. Abbaszadə)
  • Sən olacaqsan
  • Sülh mahnısı
  • Tacik qızı
  • Telli sazım
  • Təzə arzu, təzə il
  • Ulduzlardan ulduzlara
  • Zülfü pərişan olmasın (romans, M. Ə. Sabir)

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 "Ağabacı Rzayeva - Azərbaycanda ilk qadın bəstəkar". www.ens.az. May 17, 2020. İstifadə tarixi: September 3, 2021.
  2. "Rzayeva Ağabacı". music.mctgov.az. August 31, 2021 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: September 3, 2021.
  3. 1 2 "Nəğmələrdə yaşayan ömur- Ağabacı Rzayeva – 100". anl.az. December 26, 2012. İstifadə tarixi: September 3, 2021.

Mənbə[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Üzeyir Hacıbəyov Ensiklopediyası. Bakı,2007. səh.181.
  • Babayeva, H. Nəğmələrdə yaşayan ömur- Ağabacı Rzayeva – 100: //525-ci qəzet.- 2012.- 26 dekabr.- S. 5.
  • Əsgərova, Z. Nəğmələrdə "gəlin" köçən arzular: [görkəmli bəstəkar haqqında] //Mədəniyyət.- 2012.- 14 dekabr.- S. 10; Kaspi.- 2012.- 6 dekabr.- S.12.
  • Xəlilzadə, F. Sənət xəzinəmizin bəzəyi //Azərbaycan.- 2012.- 13 dekabr.- S.7.
  • Osmanova, A. Azərbaycanın ilk qadın bəstəkarının 100 illik yubileyi qeyd olundu //Mərkəz.- 2012.- 13 dekabr.- S.14.
  • Təranə. Böyük sənətkarlara ən böyük qiyməti zaman verir: [R.Behbudov adına Dövlət Mahnı Teatrında görkəmli bəstəkarın yubileyinə həsr edilmiş tədbir keçirildi] //Mədəniyyət. — 2012.- 12 dekabr.- S. 7.
  • Vahid, T. "Biz səni heç vaxt unutmayacağıq" //Mədəniyyət.- 2012.- 7 dekabr.- S. 12.

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]