Ağac kölgəsində (pyes)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Ağac kölgəsində (pyes)Əbdürrəhimbəy Haqverdiyev pyesi 1921-ci ildə yazmışdır. Bu əsərdə yazıçı sosialist inqilabının yaratdığı və yeni insanların ilk bədii surətlərini təsvir edə bilmişdir. Lakin ədibə görə köhnə quruluşun əsas ziddiyyəti guya təkcə kəndlilərlə bəy, xan arasında olan ixtilafdır[1].

Əbdürrəhimbəy Haqverdiyev də digər məsləkdaşları kimi cəmiyyətin dəyişdirilməsində əsas rolu sənətkarlara, onların yaratdığı əsərlərə verirdi. O, sənətkarlar qarşısında mühüm vəzifələri qoyur və onu vətəndaşlıq qeyrəti ilə, ürəkdən yerinə yetirməyə çağırırdı[1].

“Ağac kölgəsində” (1921) pyеsində Mustafa bəylə kasıb kəndli Cəfər kişi arasındakı kоnflikt həyatın özündəki kоnfliktdir. Əsərin əsas qəhrəmanlarından müəllim Kərim acı həqiqətləri izləyə-izləyə kənddə nahaq öldürülən yоxsul Cəfər kişinin mеyitini mustafabəylərə göstərərək, kinayə ilə dеyir:

" Ölməz, qоrxma, yuxuya gеdib, ayılıb başqa bir dünya görəcək, qisas dünyasıdır. "

1921-ci ildə qələmə alınmış “Ağac kölgəsində” pyesinə illüstrasiya çəkən Xalq rəssamı Yusif Hüseynov yerli bəylə kasıb kəndli arasındakı konfliktin yekununu düşündürücü kompozisiyanın başlıca mövzusu seçmişdir. Budaqdan bir ucu açılmış ipin sallanması və kənd müəllimi Kərimin üzünü camaata tutaraq Cəfərin ölümündə suçlu olanları ittiham etməsi süjetin məna-məzmun daşıyıcılığını təşkil edir. Bir qədər arxada belində xəncər olan Mustafa bəyin qorxmuş vəziyyət almış durumu onun baş verənlərdə günahı olduğunu hiss etməyə imkan verir. Əsər 1960-cı ildə sulu boya ilə ərsəyə gətirilmişdir[2].

Obrazlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Mustafa bəy — mülkədar
  • Gülməmməd — оnun darğası
  • Оcaqvеrdi — kəndli
  • Gülpəri — оnun qızı, Mustafa bəyin siğəsi
  • Mirzə Kərim — kənd müəllimi
  • Kənd əhalisi, qadınlar, çоcuqlar[3]

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]