Ağcayınyarpaq çinar

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Ağcayınyarpaq çinar
Ağcaqayınyarpaq çinar
Ağcaqayınyarpaq çinar
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Şöbə: Örtülütoxumlular
Fəsilə: Zeytunkimilər
Cins: Çinar cinsi
Növ: Platanus acerifolia (Aiton) Willd
Elmi adı
Platanus acerifolia (Aiton) Willd

Təbii yayılması:[redaktə | əsas redaktə]

Avropa, Balkan yarımadası, Kiçik Asiyada, həmçinin Şimali Afrikada təbii halda bitir.

Botaniki təsviri:[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 30-40 m-ə çatan düzgövdəli, geniş çətirli, aşağı budaqları sallanan ağacdır. Gövdəsinin qabığı açıq-yaşıl, iri lövhələr şəklində qopur. Yarpaqların uzunluğu 18-20 sm, eni 15-18 sm-ə qədər olub, beşdilimlidir. Dilimləri enli üçbucaqşəkilli, 1-3 qısa, iti dişli və ya tamkənarlıdır. Saplaqların uzunluğu 3-10 sm-ə çatır. Meyvələri diametri 3 sm-ə qədər olan, meyvə saplağında cüt-cüt yerləşmiş, qılçıqlı başcıqlardır. Toxumları tüklə örtülü, lakin təpə hissəsi konusşəkilli, çılpaqdır. Aprel - may aylarında çiçəkləyir, meyvəsi oktyabr-noyabr aylarında yetişir.

Ekologiyası:[redaktə | əsas redaktə]

Rütubətsevən, işığa həssas bitkidir.

Azərbaycanda yayılması:[redaktə | əsas redaktə]

Bakı, Gəncə və başqa yerlərdə bağ və parklarda rast gəlinir.

İstifadəsi:[redaktə | əsas redaktə]

Alleyaların salınmasında, geniş ərazilərin və bağların yaşıllaşdırılmasında, qrup halında və tək-tək əkinlərdə tətbiq edilə bilər.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T.S.Məmmədov

Məlumat mənbələri[redaktə | əsas redaktə]

  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. "Azərbaycanın Nadir Ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh.

İstinad[redaktə | əsas redaktə]

  • Флoрa Aзeрбaйджaнa. т.5. 1954; Флoрa Kaвkaзa. т.5. 1954;
  • Azərbaycanın ağac və kolları. I cild. 1961;
  • Azərbaycan flora-sının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008;
  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh