Aşağı Salahlı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Kənd
Aşağı Salahlı

41°12′36″ şm. e. 45°20′16″ ş. u.


Ölkə Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Tarixi və coğrafiyası
Mərkəzin hündürlüyü 288 m
Saat qurşağı UTC+4, yayda UTC+5
Əhalisi
Əhalisi 1705[1] nəfər
Milli tərkibi Azərbaycanlılar
Rəsmi dili Azərbaycan dili
Xəritəni göstər/gizlə
Aşağı Salahlı xəritədə
Aşağı Salahlı
Aşağı Salahlı

Aşağı SalahlıAzərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanın müxtəlif rayonlarında yerləşən Salahlı kəndləri mənşəcə Qazax mahalının Salahlı eli ilə bağlıdırlar:

  • Qeyd etmək lazımdır ki, Kür qırağında yerləşən qədim Salahlı kəndinin adı XIX əsrin sonlarından ara-sıra rast gəlinən, qeyri-rəsmi olaraq, Qıraq Salalahlı şəklində də işlənmişdir.
  • Kənd Kür çayınin sag sahilindən təxminən 6–7 km uzaqlıqda yerləşir. Kəndin ərazisində 100 yaşdan artiq qədim qəbiristanlıq vardır. Həmin qəbiristanlıq hazırda yeni qəbiristanlıq ilə birləşmişdir.
  • Kənd ərazisində eyni zamanda digər bir qədim qəbiristanlıq- Qazaxlı qəbiristanlığı vardır. Qeyd etmək lazimdı kı, Qazaxlı adlı yaşayiş məskəni bu kəndin içərisində bir məhəllə olaraq yerləşmişdir. Sonradan bu məhəllə Aşağı Salahlı kəndinin içərisin qarışmışdır.
  • Əli Ağa Şıxlinski, Fərrux Ağa Qayıbov, Hüseyn Əfəndi Qayıbov və s. kimi tarixi şəxsiyyətlər məhz bu Qazaxli məhələsində dünyaya gəmişlər. Məşhur Qayıbovlar nəslinın kökü Aşagı Salahlı kəndinə (Qazaxli məhəlləsi)aid olmaqdadır.
  • Qəbirstaligin yaxınlığənda kükürd tərkibli müalicəvi isti su çıxır. Hal-hazirda bu su ilə fəakiyyət göstərən hamam tipli obyekt fəaliyyət göstərir.
  • Kənd 1-ci Qarabağ müharibəsində 7 şəhid vermişdir. Kəndə 11 illik 1 orta ümüumtəhsil məktəbi vardır və bu məktəb kəndin 1-ci şəhidi olan Nizami Hüseynovun adını daşımaqdadır.

Toponimikası[redaktə | əsas redaktə]

Aşağı Salahlı oyk., mür. Qazax r-nunun eyniadlı i.ə.v.-də kənd. Kür çayından bir qədər aralı, Gəncə-Qazax düzənliyindədir. Oykonim "aşağıda yerləşən Salahlı kəndi" deməkdir. Öykonimin ikinci komponenti qazaxların salahlı tayfasının adı ilə bağlıdır.[2]

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | əsas redaktə]

  • Əhali kənd təsərüfatının heyvandarlıq (maldarlıq və qoyunçuluq) və əkinçilik (taxil,bostançəlıq) növləri ilə məşğuldur. Sovetlər dövründən əsasən üzumçlüklə məşğul olan kənd əhalisi sonradan bu sahalərin məhv edilməsi nəticəsində fərqli təsərrüfat sahlərinə üstnlük vürdilər. Hal-hazırda Üzümçülük zəif inkişaf etmişdir, amma bu sahənin prespektivi böyük olmaqdadır.
  • Kənd Kür çayının sağ sahilində, 6 km uzaqliqda yerıəşir.Kəndin kənd təsərrüfatina daxil olan əkin torpaqlarinin bir hissəsi və maldarliq sahələri Kür qırağı ərazilərdə yerləşir.

Görkəmli şəxsləri[redaktə | əsas redaktə]

Siyahıda göstərilən 1867-ci ildən öncə doğulmuş şəxslərin anadan olduqları kəndin adı Salahlı, bu tarixdən sonra doğulanların isə anadan olduqları həmin kəndin adı isə sənədlərdə Aşağı Salahlı kimi qeyd olunmuşdur.

  • Əli ağa Şıxlinski – Azərbaycan generalı, hərb xadimi.
  • Cavad bəy Şıxlinski – Azərbaycan generalı, hərb xadimi.
  • Rüstəm bəy Şıxlinski - Azərbaycan polkovniki, Cavad bəy Şıxlinskinin qardaşı.
  • Fərrux ağa Qayıbov – ilk azərbaycanlı pilotu – 1-ci dünya müharibəsi.
  • Hüseyn Əfəndi Qayıbov- Qafqaz müftisi.
  • Süleyman bəy Qayıbov- görkəmli pedaqoq.
  • Mədət bəy Alinaqov- Salhlı bəylərindən, Səməd Vurğunun "Komsomol poemasında" Gəray bəy obrazının prototipi (prof. Mehdixan Vəkilovun xatirələri üzrə).
  • Nigar xanım Şıxlinskaya – Azərbaycanlı ilk şəfqət bacısı, Azərbaycanda Qızıl Aypara Cəmiyyətinin yaradıcılarından biri, Əliağa Şıxlinskinin xanımı. Hüseyn Əfəndi Qayıbovun qızı.
  • Sabir Qayıbovun ata yurdu – görkəmli hüquqşünas alim. İsmət Qayıbovun böyük qardaşı.
  • İsmət Qayıbovun ata yurdu – Azərbaycanın ilk Baş Prokuroru. Ədlliyyə general-moyoru. Sabir Qayıbovun kiçik qardaşı.
  • Natiq Mehdiyev

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan Respublikası Əhalisinin Siyahıyaalınması. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. Bakı-2010. Səh.629
  2. Azərbaycan Toponimlərinin Ensiklopedik Lüğəti. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası. Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu. Şərq-qərb Bakı-2007. səh.427
  3. Azərbaycan Respublikası Əhalisinin Siyahıyaalınması. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. Bakı-2010. Səh.629