Abıca arıquş

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
<td_align="right"_width="40%">Cins:<td_align="left">Abı_arıquşu&action=edit&preload=Şablon:RedTaxLink/preload&editintro=Şablon:RedTaxLink/intro&preloadparams%5B%5D=<td%20align="right"%20width="40%">Cins:<td%20align="left">Abı%20arıquşu}}, taksonun sistematikasını təsvir etməlidir [[]].
:
† 
(Abı arıquşu]])[1]
???:
Abıca arıquş
Abıca arıquş
ParusCaeruleus.jpg
Elmi təsnifat
XƏTA: taksonomik şablon yoxdur{{
Cins:Abı arıquşu
Cins:Abı arıquşu
Cins:Abı arıquşu
Cins:Abı arıquşu
Cins:Abı arıquşu
Beynəlxalq elmi adı

Adi arıquşu, Mavi arıquşu, Abıca arıquşu, Abı arıquşu (lat. Cyanistes caeruleus)} — Arıquşlar fəsiləsinin Abı arıquşu cinsinə aid quş növü.

Xarakterik morfoloji əlamətləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Papağı, qanadları və quyruğu mavi rəngdə, beli yaşıl, alnı və yanaqları ağ, döşü və qarın hissəsi ağdır. Dişi fərdlər erkəklərdən bir qədər kiçikdir[5][6][7][8].

Kateqoriyası və statusu[redaktə | mənbəni redaktə et]

Çoxsaylıdır.

Yayılması[redaktə | mənbəni redaktə et]

AvropaAsiyada yayılıb. Azərbaycanda isə Kür-Araz ovalığında, dağ–meşə qurşağında, ağac və kolluqlarda, bağlarda yayılıb[5][6][7][8].

Növdaxili müxtəlifliyi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Politipik növdür. Dünyada 15, Azərbaycanda isə 2 yarımnövü (P. с. caeruleus, Linn, 1758; P.c. Satunini Zarudny, 1908) yayılıb[5][6][7][8].

Yaşayış yeri və həyat tərzi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Dendrofil quşdur. Seyrək və xırda meşəliklərdə, kolluqlarda, bağlarda, çayboyu ərazilərdə yaşayır. Nəsilvermə dövründə cüt–cüt yaşayır. Ovetmə ərazisi 3000–7000 m²-dir[5][6][7][8].

Qida spektri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Entomofaqdır. Bəzi hallarda bitkilərin toxumları ilə qidalanır. Yemi ağaclardan, kolluqlardan, yerdən və otların arasından əldə edir.

Təbii düşmənləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Azərbaycanda məlum deyil.

Cinsi statusu və çoxalma xüsusiyyətləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Monoqamdır. İldə 2 dəfə yuvalayır. Ağac koğuşlarında yuva qurur, I yuvada 9–12 yumurta, II yuvadakı yumurtaların sayı 6-8-ə qədər olur. Kürtyatma 12–14 gün çəkir. 16-18 gündən sonra balalar yuvanı tərk edir[5][6][7][8].

Növün fenologiyası[redaktə | mənbəni redaktə et]

Lələkdəyişmə bir qədər gec başlayır, sentyabrdan oktyabrın əvvəllərinə kimi.

Ontogenezi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Bir yaşında cinsi yetişkənliyə çatır. Fərdi inkişafı rüşeym, bala, yuvinal və yetkin formalardan ibarətdir.

Reproduktivliyi[redaktə | mənbəni redaktə et]

İldə 2 dəfə çoxalır, I dəfə 9-12, II dəfə isə 6-8 yumurta verir[5][6][7][8].

Xromosom göstəriciləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Məlum deyil

Sayı və limit faktorları[redaktə | mənbəni redaktə et]

Limit faktoru kimi bu quşların yuvalama və yaşayış yerlərinin təbii fəlakətin və antropogen amillərin təsirlərinə məruz qalmasıdır.

Biosenozdakı rolu[redaktə | mənbəni redaktə et]

Çoxalma dövründə zərərli cücülərin və onların sürfələrinin tələf edilməsində xeyirlidir.

İnsan həyatında rolu[redaktə | mənbəni redaktə et]

Estetik və elmi əhəmiyyətlidir.

Qəbul olunmuş və qəbul edilməsi vacib mühafizə tədbirləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Avropa mühafizə statusuna və Bern konvensiyasına daxildir.

Növün qeydiyyat göstəriciləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Elmi fondlarda kolleksiyası saxlanır. Muzeylərdə nümayiş etdirilir.

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

Adi alasığırçın
Böyük oxcüllüt
Bozqır haçaquyruğu
Ortaboy tənbəlcüllüt
Kəkilli arıquş

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Blue Tit-Blaumeise-Parus caeruleus singing

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Cins:Abı arıquşu
  2. Integrated Taxonomic Information System (ing.). 1999.
  3. IOC World Bird List Version 6.3. 2016. doi:10.14344/IOC.ML.6.3
  4. IOC World Bird List Version 6.4. 2016. doi:10.14344/IOC.ML.6.4
  5. 1 2 3 4 5 6 Q.T. Mustafayev. N.A. Məhərrəmova. Ornitologiya. Çaşıoğlu, 2005, 316 s.
  6. 1 2 3 4 5 6 D.Q. Tuayev. Azərbaycan quşlarının kataloqu, Bakı, 2000, s. 179–180.
  7. 1 2 3 4 5 6 Л.А. Портенко. Птицы СССР. Ч. III. М.: 1954, ст. 104-106.
  8. 1 2 3 4 5 6 Г.Н. Симкин. Певчие птицы. М.: 1990, ст. 352–362.

Ədəbiyyat[redaktə | mənbəni redaktə et]

1. Q.T. Mustafayev. N.A. Məhərrəmova. Ornitologiya. Çaşıoğlu, 2005, 316 s.
2. D.Q. Tuayev. Azərbaycan quşlarının kataloqu, Bakı, 2000, s. 179–180.
3. Л.А. Портенко. Птицы СССР. Ч. III. М.: 1954, ст. 104-106.
4. Г.Н. Симкин. Певчие птицы. М.: 1990, ст. 352–362.