Abşeron körfəzi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Abşeron körfəzi
azərb. Abşeron körfəzi
40°31′0″N 50°25′0″E / 40.51667°N 50.41667°E / 40.51667; 50.41667Koordinatlar: 40°31′0″N 50°25′0″E / 40.51667°N 50.41667°E / 40.51667; 50.41667
Üst akvatoriyasıXəzər dənizi
Ölkə Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
AdalarQu (ada),

Çilov,

Pirallahı
TipKörfəz
Duzluluğu13
Su tutumu3.626.000 km²
Abşeron körfəzi (Xəzər dənizi)
Abşeron körfəzi
Abşeron körfəzi — yerləşdiyi ərazi Azərbaycan
Abşeron
körfəzi
Commons-logo.svg Abşeron körfəzi Commonsda


Abşeron körfəziAbşeron yarımadasının şərqində mövqe tutur. Körfəzdə Abşeron arxipelaqının adaları yerləşir. Bunlardan Pirallahı, Çilov, Böyük Tava, Kiçik Tava, Tava altı, Yal, Dardanel, Koltiş, Urunus və Qu (ada) adını çəkmək olar. 1944 ildə Pirallahı Abşeron yarımdasından ayıran Abşeron boğazıda "Damba" tipli körpü çəkilir. Bundan sonra körfəz rəsmən iki yerə: "Cənubi[1] və Şimali Abşeron körfəzinə" bölünür. Körfəzlər dını isə eyni adlı yarımadadan götürmüşdür. Şimali Abşeron körfəzinin sahəsi 24 km², Cənubi Abşeron körfəzinin sahəsi isə iki dəfə kiçikdir. Körfəzdə orta dərinlik 3,4 m, maksimal dərinlik isə 11 - 12 metrdir. Yayda suyunun orta temperaturu 24°C, qışda isə 3-5°C təşkil edir[2][3]. Körfəz inzibati cəhətdən Pirallahı rayonu ərazisinə daxildir. Körfəz əsasən qış ayları xəzri, yayda isə gilavar küləkləri üstünlük təşkil edir[4].

Liman[redaktə | əsas redaktə]

Ən böyük və tək limanı Dübəndidir. 1944 ildən "Damba" tipli körpü limanın əhəmiyyətini azaldıb.

Yaşayış məntəqələri[redaktə | əsas redaktə]

Körfəzin Abşeron sahillərində və ona daxil olan adalarında Dübəndi, Gürgan, Pirallahı,Çilov, BilgəhNeft Daşları kimi yaşayış məntəqələri var.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Abşeron sahilləri istisna, adalar və Neft daşları estakadalarında neft çirklənməsi aktualdır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Cənubi Abşeron körfəzi
  2. Abşeron körfəzləri // Azərbaycan Milli Ensiklopediyası  : [25 cilddə] / baş red. M. K. Kərimov. — Bakı: “Azərbaycan Milli Ensiklopediyası” Elmi Mərkəzi, 2009. — I  cild. — Səhifələrin sayı:  608. — Səh.: 59. — 10 000 nüsx. — ISBN 978-9952-441-02-4.
  3. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası / I CİLD // Abşeron körfəzləri. 59 səh
  4. Körfəzin iqlimi