Abbasqulu xan İrəvanski

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Abbasqulu Xan İrəvanski
Abbasqulu xan Möhbalı xan oğlu İrəvanski
İrəvan Şəhər Dumasının üzvü
 1865
 
Doğum tarixi: 1830
Doğum yeri: İrəvan
Vəfat tarixi: 1907
Dini: Şiə İslam
Sülalə: İrəvanskilər
Atası: Möhbalı xan İrəvanski
Həyat yoldaşı: Tərlan xanım
Zərrintac xanım
Uşaqları: oğlanları:
Həsən xan İrəvanski, Ağa xan, Böyük xan, Hüseynqulu bəy;
qızları:
Şövkət xanım, Fəxrəntac xanım


Abbasqulu Xan İrəvanski (1830-1907)

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Naxçıvan tarixinin XIX yüzilliyin ikinci yarısından üzübəri açılmamış səhifələrini araşdırarkən İrəvan xanlarının varislərindən olan Abbasqulu xan İrəvanskininin adına tez-tez rast gəlmək olar. Naxçıvanın müdafiəsində mühüm xidmətlər göstərən Abbasqulu xan İrəvanski bacarıqlı və cəsur hərbçi olub. O, 1905-ci ildə xalqı başına toplayaraq erməni daşnaklarına qarşı vuruşub, müsəlmanların İrəvandan köçürülməsinin qarşısını alıb. Abbasqulu xan maarifçilik işlərində də öz maddi köməyini əsirgəməyib.

Abbasqulu xan Möhbalı xan oğlu təxmini hesablamalara görə, 1830-cu ildə İrəvanda doğulub. Abbasqulu xan gənc yaşlarından İrəvan quberniyasında nüfuzlu şəxsiyyətlərdən biri olub. 1860-cı ildən etibarən Abbasqulu xanın İrəvan şəhərində gördüyü işlər haqqında o dövrün mətbuatı da ətraflı məlumat verir. O, dövrünün ziyalısı kimi tanınıb, 1865-ci ildə İrəvan Şəhər Dumasına üzv seçilib. 1865-ci ildəki sənəddəki məlumata görə, İrəvan şəhərinin idarə üzvü, 1886-1899-cu illərdə şəhər dumasının qlasnısı, 1904-1906-cı illərdə İrəvandakı rus-tatar məktəbinin nəzarətçisi vəzifəsində işləmişdi. Məşhur "Qafqaz" qəzeti və "Kafkazski kalendar"da belə materiallara daha çox rast gəlmək olar.

Yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi, Abbasqulu xan Naxçıvanla çox bağlı olub, çünki onun övladlarının analarından biri Kəngərlilər nəslindən idi. Arxiv sənədlərində onun bu nəsildən 2 xanımı olduğu yazılıb: Tərlan xanım və Zərrintac xanım. Azərbaycanlı tədqiqatçılar onun həyat yoldaşının iki olduğunu qeyd ediblər: Bilqeyis xanım və Tərlan xanım. Amma Rusiya Dövlət Hərbi Tarix Arxivində general-leytenant Maqsud Əlixanovun şəxsi işində yazılanlardan məlum olur ki, Zərrintac xanımın əvvəllər həyat yoldaşı Abbasqulu xan olub.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

525-ci qəzet.- 2009.- 17 iyun.- S.6.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]