Abruka adası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Abruka adası
est. Abruka
Abruka adasında ən qədim ev
Abruka adasında ən qədim ev
58°09′50″ şm. e. 22°30′14″ ş. u. / 58.16389° şm. e. 22.50389° ş. u. / 58.16389; 22.50389Koordinatlar: 58°09′50″ şm. e. 22°30′14″ ş. u. / 58.16389° şm. e. 22.50389° ş. u. / 58.16389; 22.50389 (T)
Akvatoriya Riqa körfəzi
Ölkə Flag of Estonia.svg Estoniya
Sahəsi 8,78 km²
Əhali (2012 ) 34 nəf.
Əhali sıxlığı 3,872 nəf./km²
Abruka adası (Estoniya)
Brown pog.svg
Commons-logo.svg Abruka adası Commonsda

Аbruka adası (est. Abruka, alm. Abro)- Riqa körfəzində yerləşən Estoniya adasıdır. Saaremaa adasından 4 km cənubda yerləşmişdir.[1][2].

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Qonşu bir neçə kiçik ada (Vahase, Kasselaid, Linnusitamaa və Kirjurahu) ilə birlikdə Laane-Şaar Parisin bir parçası olan Abruka kəndini meydana gətirirlər. 34 adamın yaşadığı kəndin ümümi sahəsi 10.1 km²-dir. Abruka adasının ümumi sahəsi-8,78 км², qonşu kiçik adalarının ümumi sahəsi isə-1,3 км²-dir.[1][2].

Təbiət[redaktə | əsas redaktə]

Abruka adası nadir hesab olunan Orta Avropa tipli enliyarpaqlı meşələrinin olduğu bir adadır. Bu təbiət ehtiyatı 1937-ci ildə qoruma altına alınıb və qoruq kimi fəaliyyət göstərir. Abruka adasında bir kitabxana (Liman binasında olan) və adanın ən köhnə binası olan bir malikanə (Abruka Evi) yerləşmişdir. Abruka Evinin bağçası hal-hazırda muzey kimi fəaliyyət göstərir.[2].

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Abruka adası ilə əlaqədar Orta əsrlərdə Ösel-Vikskokonun adada bir atçılıq malikanəsi qurduğu zamanlardan qalma ilk əhali qeydləri vardır. Oturaq əhali 18-ci əsrdən bu adada yerləşməyə başlamışdır. 1881-1972-ci illər arasında bir ibtidai təhsil məktəbi Abrukada fəaliyyət göstərmişdir.[1][2].

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Adanın əhalisi XX-ci əsrdən başlayaraq kəskin surətdə azalmışdır. 1922-ci ildə adada 150 nəfər yaşayırdı sa, bu göstərici 1959-cu ildə 111-ə, 1967-ci ildə 93-ə, 1974-cü ildə 65-ə, 1984-cü ildə 36-ya və nəhayət 2000-ci ildə 25 nəfərə enmişdir.[1].

Lakin son illərdə adanın əhalisi yenidən artmışdır.[3] Belə ki 2 noyabr 2004-cü ildə adanın əhalisi 34 nəfər idisə, bu göstərici 1 yanvar 2010-cu ildə 31-ə, 1 yanvar 2011-ci ildə 33-ə, 1 yanvar 2012-ci ildə isə 34 nəfərə bərabər olmuşdur.[4].

İnfrastruktur[redaktə | əsas redaktə]

Adada gəmilərə yol göstərən bir neçə mayak yerləşmişdir.[5]

Abruka adasına Kuressaare şəhərində yerləşən Roomassaare limanından və Heilidən bərə vasitasilə gəlmək mümkündür.[6].

Məhşurlar[redaktə | əsas redaktə]

Məşhur əkiz yazıçılar Jüri Tuulik və Ülo Tuulik 1940-ci ildə Abruka adasında anadan olmuşdur.[1][2].

Qalereya[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 "Abruka saarest". Abruka.ee. Arxivləşdirilib: [1] saytından 2012-12-17 tarixində. http://www.webcitation.org/6CzDyp5ov. İstifadə tarixi: 2012-10-17.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 "Abruka küla". eestgid.ee. Arxivləşdirilib: [2] saytından 2012-12-17 tarixində. http://www.webcitation.org/6CzDzX6ez. İstifadə tarixi: 2012-10-17.
  3. "Kaarma valla asulate nimekiri seisuga 02.11.2004". Kaarma vald. 2012-01-01. Arxivləşdirilib: [3] saytından 2006-05-06 tarixində. http://web.archive.org/web/20060506030545/http://www.kaarma.ee/page.asp?p=87. İstifadə tarixi: 2012-10-17.
  4. "Asulate nimekiri". Kaarma vald. 2012-01-01. Arxivləşdirilib: [4] saytından 2012-12-17 tarixində. http://www.webcitation.org/6CzE10Yky. İstifadə tarixi: 2012-10-17.
  5. "Ajalugua". Abruka.pri.ee. Arxivləşdirilib: [5] saytından 2012-12-17 tarixində. http://www.webcitation.org/6CzE1kjEC. İstifadə tarixi: 2012-10-17.
  6. "Location". Abruka.ee. Arxivləşdirilib: [6] saytından 2012-12-17 tarixində. http://www.webcitation.org/6CzE2VRVA. İstifadə tarixi: 2012-10-17.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]