Acınohur kadastr rayonu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Acınohur kadastr rayonu- Azərbaycan Respublikasının Dövlət Torpaq Kadastrı

Əhatə dairəsi[redaktə | əsas redaktə]

Bu kadastr rayonuna Qax, Şəki, Goranboy, Yevlax ve Samux rayonlarının qış otlaqları sahələri daxildir. Böyük Qafqaz təbii vilayətinin cənub yamaclarında yerləşən rayon Acınohur düzünü və Xocaşen otlaqlarını əhatə edir. Rayonun dəniz səviyyəsindən hündürlüyü Acınohurda 100-500 m, Titçaya qədər olan qərb tərəfdə isə 150-250 m təşkil edir.

İqlim şəraiti[redaktə | əsas redaktə]

Nəmişlik dərəcəsinə görə rayon yanım quraq və quraq zonaya aiddir (Md=0,10-0,25). İllik yağıntıların miqdarı 250-550 mm arasında dəy¬işir. İstiliklə təmin olunma baxımından 10°C-dən yüksək temperaturların cəmi dəniz səviyyəsindən hündürlüklə şərtlənir və 4500-3800° arasında dəyişir. Buranın qışı yumşaqdır (mütləq minimal temperaturların orta kəmiyyəti 10-13°C-dir), vegetasiya dövrünün uzunluğu 222-210 gündür.

Landşaft tipi[redaktə | əsas redaktə]

Ərazidə orta parçalanmış düzənliklərin və güclü parçalanmış dağətəklərinin bozqır və quru-bozqır landşaftları yayılmışdır.

 Acınohur öndağlığı ərazisində landşaftları mühafizə məqsədilə əsasən AğdaşYevlax rayonları ərazisində Axar-Baxar silsiləsinin TüryançayƏlicançay çayları arasında yerləşən hissəsinin cənub yamacında Türyançay dövlət qoruğu yaradılmışdır. Qoruqda arid seyrək meşə- kol bitkiliyi və bura üçün xarakter olan fauna kompleksi qorunur. Qoruğun ərazisinin 73%-i arid-seyrək meşələr, 26%-i ilə bozqır landşaftlardır.

Türyançay qoruğunda təkcə ağac və kol bitkilərinin 60-a yaxın növü qorunur. Qorunan əsas ağac növləri, ardıc və saqqız (yabanı püstə) ağaclarıdır. Həmçinin tək-tək gürcü palıdına, qarağac, gürcü ağcaqayınına, qoruq ərazisindən keçən çayların sahillərində isə qovaq, söyüd və başqalarına rast gəlinir. Adətən ardıc meşəliyi məhv olan yerlərdə quru-çöl formasiyası inkişaf edir. Qoruqda bitən adi nar, adi üzüm Azərbaycanın “Qırmızı Kitab”ına daxil edilmişdir. Hazırda yalnız Türyançay dövlət təbiət qoruğu Acınohur öndağlığının landşaft ekoloji müxtəlifliyi üçün etalon sayıla bilər.

Tədqiq olunan ərazinin ən böyük gölü olan Acınohurun iqlimin mülayimləşməsində, ekoloji müxtəlifliyin zənginləşməsində mühüm rolu vardır. Buradakı su-bataqlıq quşları və digər vəhşi heyvanlar ətraf dominant yarımsəhra landşaftının biomüxtəlifliyinin artmasında vacib mənbə sayıla bilər. Son zamanlar gölün su aynasının tədricən kiçilməsi yeni ekoloji böhran ocağının yaranması üçün əsas səbəbdir.

Acınohur öndağlığında landşaft ekoloji müxtəlifliyin mühafizəsi və onun daha da artırılması üçün aşağıdakı tədbirlərin həyata keçirilməsi vacibdir:

  • - Acınohur gölündəki qızıl qazları və fauna növlərini qorumaq məqsədi ilə “Acınohur” yasaqlığının yaradılması məqsədəuyğundur;
  • - İntensiv taxılçılıq sahələrini genişləndirərkən 4-5 zolaqlı tarla qoruyucu meşə zolaqlarının yaradılması;
  • - Nadir təbiət abidələrini, yaşlı, ekzotik tək ağacları, çay dərələri boyunca formalaşmış çay-dərə landşaftlarını, həmçinin ekotonları qorumaq məqsədi ilə proqram-layihələrin hazırlanması;
  • - Meşəsizləşmiş yamaclarda yerli ağac cinsləri (saqqız ağacı, yabanı armud, uzunsaplaq palıd və s.) əsasında meşə əkinlərinin genişləndirilməsi. [1]

Torpaq tipi[redaktə | əsas redaktə]

Ərazidə başlıca olaraq dağ-şabalıdı (dağ-boz-qəhvəyi), şabalıdı, tünd şabalıdı (boz-qəhvəyi) və başqa torpaqlar yayılmışdır.

Kənd təsərrüfatı[redaktə | əsas redaktə]

Əsas təbii sərvəti-qış otlaqlarıdır. Əsas ixtisaslaşma sahəsi otlaq heyvandarlığı (qoyunçuluq), yem istehsalıdır. Meyvəçilik, taxılçılıq, üzümçülük rayonun köməkçi sahələri hesab edilə bilər.[2]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan Respublikasının fiziki coğrafiyası, I cild, Bakı 2016, 529 s.
  2. Qərib Məmmədov, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Torpaq Kadastrı, Bakı,Elm 2003, səh 261-263

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]