Adi durnabalıq

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
?Adi durnabalıq
Esox lucius}}
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Yarımaləm: Eumetazoylar
Bölmə: İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə: Sonağızlılar
Tip: Xordalılar
Yarımtip: Onurğalılar
Sinifüstü: Balıqlar
Sinif: Sümüklü balıqlar
Yarımsinif: Şüaüzgəcli balıqlar
Dəstə: Durnabalığıkimilər
Fəsilə: Durnabalığılar
Cins: Durnabalığı
növ: Adi durnabalıq
Elmi adı
Esox lucius Linnaеus, 1758
Mühafizə statusu
Status iucn3.1 LC.svg en:Least Concern
Az qayğı tələb edənlər
Least Concern (IUCN 3.1)
BTTSMB  ???
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı

Adi durnabalıq (lat. Esox lucius ) Chordata tipinin növüdür. Ortasaylı, yerli aborigen növdür.

Xarakterik morfoloji əlamətləri[redaktə | əsas redaktə]

Yanaqları pulcuqlarla tam örtülüdür. Bədənin yan tərəflərində boz və ya zeytuni rəngdə ləkələr olur. Bu ləkələr köndələn, bəzən çəpəki zolaqlar əmələ gətirir. Şirin su balığıdır. Azərbaycan sularında ovlanan durnabalıqlarının iri fərdlərinin uzunluğu 80 sm-ə, kütləsi 5 kq-a çatır. [1]

Yaşayış yeri və həyat tərzi[redaktə | əsas redaktə]

Bütün şirin sularda, çay və göllərdə, bəzən şortəhər sularda yaşayır. Azərbaycanda əksər fərdləri 5-6 ilə qədər yaşayır. Cinsi yetkinliyə 2-3 yaşında çatır. Erkən yazda bir dəfəyə kürü tökür. İnkubasiya dövrü 10 gün çəkir. Adətən gecələr kürü verir. Fərdi inkişaf forması tam çevrilmə şəklindədir. Həyat sikli kürü, sürfə, körpə və yetkin fərd şəklində olur.[2]

Yayılması və Sayı[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanda bir növlə təmsil olunmuşdur. Azərbaycanda Aşağı Kür hövzəsində, Mingəçevir su anbarında, Dəvəçi limanında, Kiçik Qızılağac körfəzində və Azərbaycanın cənub zonasından axan çayların aşağı axarlarında yayılmışdır. Ortasaylıdır, su hövzələrində ekoloji şəraitin pisləşməsi və intensiv ovlanması ehtiyatına təsir edir.[3]

Cinsi statusu və çoxalma xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Erkən yazda kürü tökməklə çoxalır. Azərbaycanda məhsuldarlığı 4.8 minlə 116.7 min ədəd kürü arasında dəyişir. Orta hesabla 62.5 min ədəd kürü verir. Yetkin fərdlər demək olar ki, hər il çoxalmada iştirak edirlər.

Rasionu[redaktə | əsas redaktə]

Yırtıcı balıqdır, körpələri planktonbentik orqanizmlərlə, iri fərdləri isə əsasən balıqlarla qidalanır. Hannibalizm (öz balalarını yemək) hadisəsi də müşahidə edilir.

Düşmənləri[redaktə | əsas redaktə]

Digər yırtıcı balıqlarbalıqyeyən quşlar, balıq parazitləri

Biomüxtəliflikdə rolu[redaktə | əsas redaktə]

Biomüxtəlifliyin bir kompanentidir. Körpələri digər yırtıcı balıqların qidasını təşkil edir. Su hövzələrində daha çox parazitlə yoluxmuş canlıları yeməklə təbiətdə sanitar rolunu oynayır.

İnsan həyatına təsiri[redaktə | əsas redaktə]

Ekoloji əhəmiyyəti müəyyənləşdirilməyib. Əmtəə keyfiyyətinə malikdir. Qiymətli vətəgə balıqlarını və onların körpələrini yeməklə balıqartırma təsərrüfatlarına ziyan verir.

Qəbul edilmiş və qəbul edilməsi vacib olan mühafizə tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Su hövzələrinin çirkləndirilməsinə qarşı mübarizə aparılmalıdır, ehtiyatı və ovlanması tənzim olunmalıdır.

Növün qeydiyyat göstəriciləri[redaktə | əsas redaktə]

Azər ETBTI İxtioloji muzeyi, AMEA Zoologiya İnstitutu ixtiologiya laboratoriyasının kolleksiya fondu.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycanın heyvanlar aləmi. Onurğalılar, III cild. Bakı: Elm, 2004, s. 620.
  2. Əbdürrəhmanov Y.Ə. Azərbaycan faunası (Balıqlar), VII, cild, Bakı, Elm, 1966, 224 s.
  3. Абдурахманов Ю.А. Рыбы пресных вод Азербайджана. 1962, 405 с.
  4. Казанчеев Е.Н. Рыбы Каспийского моря. М.: Легкая и пищевая промышленность, 1981, 168 с.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Ağ qızılbalıq

Sara siyənəyi

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycanın heyvanlar aləmi. Onurğalılar, III cild. Bakı: Elm, 2004, s. 620.
  2. Абдурахманов Ю.А. Рыбы пресных вод Азербайджана. 1962, 405 с.
  3. Казанчеев Е.Н. Рыбы Каспийского моря. М.: Легкая и пищевая промышленность, 1981, 168 с