Adi külmə

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Adi külmə
}}
Elmi təsnifat
Aləmi:Heyvanlar
Yarımaləm:Eumetazoylar
Bölmə:İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə:Sonağızlılar
Tip:Xordalılar
Yarımtip:Onurğalılar
Sinifüstü:Balıqlar
Sinif:Sümüklü balıqlar
Yarımsinif:Şüaüzgəcli balıqlar
Dəstə:Çəkikimilər
Fəsilə:Çəkilər
Cins:Rutilus
Növ: Adi külmə
Elmi adı
Rutilus rutilus (Linnaeus, 1758)
Sinonimlər
* Leuciscus rutilus (Linnaeus, 1758)[1]

[2]

  • Cyprinus fulvus Vallot, 1837[1]
  • Cyprinus jaculus Jurine, 1825[1]
  • Cyprinus lacustris Pallas, 1814[1]
  • Cyprinus pigus Gronow, 1854[1]
  • Cyprinus rubellio Leske, 1774[1]
  • Cyprinus rutilus Linnaeus, 1758[1][2]
  • Cyprinus ruttilus Linnaeus, 1758[1][2]
  • Cyprinus simus Hermann, 1804[1]
  • Cyprinus xanthopterus Vallot, 1837[1]
  • Gardonus pigulus Bonaparte, 1841[1]
  • Gardonus ruboculus Walecki, 1863[1]
  • Leuciscus decipiens Agassiz, 1835[1]
  • Leuciscus jurinii Dybowski, 1862[1]
  • Leuciscus lividus Heckel, 1843[1]
  • Leuciscus pallens Blanchard, 1866[1]
  • Leuciscus pausingeri Heckel, 1843[1]
  • Leuciscus pigusdoj ranensis Karaman, 1928[1]
  • Leuciscus prasinus Agassiz, 1835[1]
  • Leuciscus rutiloides Selys-Longchamps, 1842[1]
  • Leuciscus rutilus (Linnaeus, 1758)[1]
  • Leuciscus rutilus aurata Fatio, 1882[1]
  • Leuciscus rutilus auratus Yakovlev, 1873[1]
  • Leuciscus rutilus bolmensis Malm, 1877[1]
  • Leuciscus rutilus communis Yakovlev, 1873[1]
  • Leuciscus rutilus communis Rossikov, 1895[1]
  • Leuciscus rutilus crassa Fatio, 1882[1]
  • Leuciscus rutilus daugawensis Dybowski, 1862[1]
  • Leuciscus rutilus elata Fatio, 1882[1]
  • Leuciscus rutilus elongata Fatio, 1882[1]
  • Leuciscus rutilus erytraea Antipa, 1909[1]
  • Leuciscus rutilus fluviatilis Yakovlev, 1873[1]
  • Leuciscus rutilus terekensis Rossikov, 1895[1]
  • Leuciscus rutilus vobla Dikson, 1909[1]
  • Leuciscus rutilus wobla Grimm, 1896[1]
  • Leuciscus selysii Selys-Longchamps, 1842[1]
  • Leucos cenisophius Bonaparte, 1845[1]
  • Leucos cenisophius Bonaparte, 1841[1]
  • Leucos pigulus Bonaparte, 1844[1]
  • Rutilus rutilus aralensis Berg, 1916[1]
  • Rutilus rutilus aralensis phragmiteti Berg, 1932[1]
  • Rutilus rutilus bucharensis Nikolsky, 1933[1]
  • Rutilus rutilus carpathorossicus Vladykov, 1930[1]
  • Rutilus rutilus caspicus geoktshaicus Barach, 1941[1]
  • Rutilus rutilus caspicus knipowitschi Pravdin, 1927[1]
  • Rutilus rutilus caspicus kurensis Berg, 1932[1]
  • Rutilus rutilus caspicus tscharchalensis Berg, 1932[1]
  • Rutilus rutilus frici Misik, 1957[1]
  • Rutilus rutilus goplensis Stangenberg, 1938[1]
  • Rutilus rutilus lacustris Pallas, 1814[1]
  • Rutilus rutilus lacustris menschikowi Kirillov, 1962[1]
  • Rutilus rutilus mariza Drensky, 1926[1]
  • Rutilus rutilus rutilus (Linnaeus, 1758)[1]
  • Rutilus rutilus schelkovnikovi Derjavin, 1926[1]
  • Rutilus rutilus sucharensis Stangenberg, 1938[1]
  • Rutilus rutilus typicus Linnaeus, 1758[1]
  • Rutilus rutilus uzboicus Berg, 1932[1]
  • Rutilus rutilus vegariticus Stephanidis, 1950[1]
  • Rutilus vegariticus Stephanidis, 1950[1]
Mühafizə statusu
Status iucn3.1 LC.svgen:Least Concern
Az qayğı tələb edənlər
Least Concern (IUCN 3.1)
BTTSMB 19787
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəklin VikiAnbarda
axtarışı

Adi külmə (lat. Rutilus rutilus) — Çəkilər fəsiləsinə Külmə cinsinə aid balıq növü. Çoxlu sayda yarımnövlər əmələ gətirir.

Külmələrə Bütün Avropada, Şərqi İngiltərədən tutmuş Alpdan şimladakı ərazilərdə, Sibirin bütün göl və çaylarında, Xəzər və Aral dənizinin hövzəsində rastlamaq mümkündür. Bel nahiyəsi qaradır, mavi və zeytuni yaşıl nöqtələrə sahib olur. Böyür və qarın nahiyəsi isə gümüşü rəngdədir. Bel və quyruq üzgəci yaşıl-boz, sinə üzgəcləri sarımtıl, qarın və anal üzgəcləri isə qırmızı olur. Bununla yanaşı bəzi fərdlər sarı göz və üzgəclərə sahiblər. Pulcuqları gümüşü, üzərlərində, yan və bel nahiyələrində qırmızı nöqtələr olur.

Adətən sürülər halında zəif axın olna ərazilərdə, yosunların çox olduğu bölgələrdə dolaşırlar. Orta və kiçik balıq sürülərində tək-tük böyük fərdlər ola bilər. Kiçik və orta balıqlar çəkinçək olmurlar.

Adi külmələrin uzunluğu 50 sm, çəkiləri isə 3 kq çata bilir. Maksimal ömür müddəti 21 ildir.

Təsnifatı[redaktə | əsas redaktə]

Adi külmələr çoxku sayda yarımnövlərə sahibdir. Onların bir qismi ancaq sirin sularda yayılmışdır:

Şirinsu külmə yarımnövlərinə aid edilir:

Bəzi təsnifatçılar yarımnövlərin bir qismini ayrıca növ kmi təsvir edir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 "Систематика и синонимия" (ingilis). BioLib. İstifadə tarixi: 2011-01-24.
  2. 1 2 3 "Таксономическая информация о виде" (ingilis). World Register of Marine Species. 2012-02-12 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-01-24. (#parameter_ignored_suggest)