Adi soltanquş

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Adi soltanquş
Adi soltanquş
Elmi təsnifat
Aləmi: Quşlar
Dəstə: durnakimilər
Fəsilə: sığırçınlar
Elmi adı
Porphyrio

Soltanquş - Azərbaycan Respublikasının "Qırmızı Kitab"ına düşmüş quş növü, durnakimilər dəstəsinə və sığırçınlar fəsiləsinə daxildir.

Təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Ümumi rəngi bənövşəyi çalarlı yaşıltəhər—mavidir. Dimdiyi parlaq qırmızıdır. Quyruğunun alt tərəfi ağdır. Ayaqları və barmaqları uzun, rəngi qırmızıtəhərdir.

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Avropa, Asiya, Afrika, Avstraliya, Yeni Zelandiyada yayılıb. Azərbaycanda Lənkəran, Kür-Araz və Samur-Şabran ovalıqlarında geniş yayılıb.

Həyat tərzi[redaktə | əsas redaktə]

Düzən rayonlarının su hövzələrindəki qamışlıq, yulğunluq yaşayır. Cil, Kələdəhnə, Şilyan, Qarasu və s. göllərin qurudulması nəticəsində yaşayış yerləri xeyli azalıb. Oturaqdır. Gündüz fəal olur. Monoqamdır. Yuvalarını keçilməz qamışlıqlarda qurur. Aprel ayında və mayın əvvəllərində yumurtlayır. Yuvaya 5-9 yumurta qoyur, 24-25 gün kürt yatırlar. Cücələri mayın axırıncı ongünlüyündə müşahidə olunur. Əsasən su bitkilərinin yaşıl hissələri, kökləri və toxumları ilə qidalanırlar.

Sayı[redaktə | əsas redaktə]

Qızılağac Dövlət Təbiət Qoruğunda 1976-77-ci illərin şaxtalı qışından sonra 110, 1999-cu ildə 34000, 2007-ci ildə 44000, 2008-ci ilin sərt şaxtalı qışından sonra 2009-cu ildə 23600, Ağgöl Milli Parkında 2006-cı ildə 13000 fərdi qeydə alınıb. Mahmudçala-Ağçala, Sarısu və Qızılqaz göllərində də çoxsaylıdır.

Qorunması üçün qəbul edilmiş tədbirlər[redaktə | əsas redaktə]

Qızılağac Dövlət Təbiət Qoruğu, Ağgöl, Şirvan və Abşeron Milli Parkları, su-bataqlıq sahələrində yasaqlıqlar təşkil edilib. Azərbaycanın Qırmızı kitabına (1989), Ramsar və Bern konvensiyalarına daxil edilib.