Afrika ensizburun timsahı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?
Afrika ensizburun timsahı
Crocodylus cataphractus.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Xordalılar
Yarımtip: Onurğalılar
İnfratip: Onurğalılar
Sinif: Sürünənlər
Dəstə: Timsahlar
Fəsilə: Əsl timsahlar
Cins: Mecistops
Növ: Afrika ensizburun timsahı
Beynəlxalq elmi adı
Mecistops cataphractus
Cuvier, 1825
Areal
Crocodylus cataphractus Distribution.png

Afrika ensizburun timsahı (lat. Crocodylus niloticus) — əsl timsahlar sinfinin nümayəndələrindən biri. Afrikada yayılmış timsahların dörd növündən biri. Son tədqiqat məlumatları nəticəsində DNT göstəricilərinə görə ayrı bir Mecistops cinsinə ayrılır[1].

Görünüşü[redaktə | mənbəni redaktə et]

Afrika ensizburun timsahı adını Orinoko timsahına bənzər ensiz burun sayəsində almışdır. Ölçüləri ümumiyyətlə 2,5 m-dən çox olmur, bəzən uzunluğu 4 m-ə qədər olan fərdlərə də rast gəlinir. Boyunun arxasındakı qoruyucu sümük lövhələri 3-4 cərgədə boyunca uzanır və bu növü iki cərgəyə sahib olan Crocodylus cinsinin nümayəndələrindən fərqləndirir. Bu xüsusiyyətinə görə bu növə zirehli timsah (alm. Panzerkrokodil‎) də deyilir. Afrika ensizburun timsahın xallı dərisi onu əsl timsahlardan daha çox alliqatorlara və ya qaviallara bənzədir.

Həyat tərzi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Bu heyvanların həyat tərzi az öyrənilmişdir. Demək olar ki, bütün tətqiqatlar Kot-d'İvuar ərazisindəki populyasiya üzərində aparılmışdır. Əsasən balıq və su onurğasızları ilə qidalanırlar. Daha böyük fərdlər böyük timsahlara xas olan daha böyük şikarları ovlaya bilirlər. Ümumiyyətlə tənha bir həyat tərzi sürürlər, ancaq cütləşmə mövsümündə çox böyük qruplarda toplaşa bilirlər.

Yağış mövsümünün başlaması ilə dişilər suyun yaxınlığındakı bitkilərdən yuva qurur. Bu da yumurtadan çıxan balaların ona çatmalarını təmin edir. Yuva qurulduqdan bir həftə sonra, 13-27 (orta hesabla 16) olmaqla böyük yumurta qoyulur. İnkubasiya müddəti 110 günü keçə bilir. Balalara qulluq olduqca nadirdir. Lakin sağ qalan balaların nisbəti olduqca yüksəkdir, bu da yumurtaların böyük ölçüsü və uzun inkubasiya dövrü ilə əlaqələndirilir

Populyasiya[redaktə | mənbəni redaktə et]

Afrika ensizburun timsahı yalnız su sürünəndir. Qərbi Afrikanın şirin su tutarlarında, həmçinin Kamerun sahillərində və Bioko adasında duzlu suda yaşayır. Bəzi ərazilərdə arealı Kütburunlu timsah, səhra timsahıNil timsahı ilə kəsişir.

Ümumi sayı dəqiq bilinmir. Sayları təqribən 50.000 baş olduğu təxmin edilir. Ən böyük populyasiyası Konqo Respublikasındadır. ToqoQabonda son dərəcə nadirdir. Nəzarətsiz ovçuluq və yaşayış yerlərinin daralması ilə sayı getdikcə azalır. Qoruma tədbirləri hazırlanır, lakin Qərbi Afrikanın bir çox ölkələrində əhalinin zəif bilikləri və siyasi qeyri-sabitlik səbəbindən onların tətbiqi çətinləşir.

Digər[redaktə | mənbəni redaktə et]

frika ensizburun timsahının təsviri, Qambiya Respublikasının 1 dalasi sikkəsində var.

Mənbə[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • "Mecistops cataphractus". The IUCN Red List of Threatened Species (ingilis).
  • crocodilian.com: Crocodylus / Mecistops cataphractus  (ing.)
  • Африканский узкорылый крокодил на zooclub.ru
  • Crocodylus cataphractus (ing.)

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Crocodile Specialist Group (1996). «Mecistops cataphractus». IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.1. International Union for Conservation of Nature.