Afselius itburnusu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Merge-arrows.svg Bu məqalə Afzelina itburnu məqaləsinə çox yaxındır və hər ikisinin eyni başlıq altında birləşdirilməsi mümkündür.

?Afselius itburnusu
Rosa subafzeliana
Rosa subafzeliana.jpg
Afselius itburnusu
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Rozidlər
Sıra:Gülçiçəklilər
Fəsilə:Gülçiçəyikimilər
Növ: Afselius itburnusu
Elmi adı
Rosa subafzeliana
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
IPNI  ???
TPL 


Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Şimal yarımkürəsinin subtropik vilayətlərində, Afrikada yayılmışlar.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 10 m-dək, yeraltı zoğlu və ya zoğsuz, yarpağını tökən və ya yarım həmişəyaşıl düz dayanan, qövsvari əyilmiş və ya sürünən gövdəsi olan kol və ya liandır. Gövdəsinin, bəzən yarpaqların saplaqlarında müxtəlif formlı və ölçülü tikanları olur. Yarpaqları növbəli, qeyri bərabər - lələkvari mürəkkəb, yalançı zoğlu, bəzən sadədir. Çiçəkləri ikicinsli, aktinomorf, diametri 1,5-8 (10) sm, qalxanvari və ya süpürgəvari çiçək qruplarına yığılmış və ya təkdir. Hipantiləri şarşəkilli, yumurtavari və ya ellipsvari, oxlu, yuxarı hissəsində vəziciklidir, toxumadan inkişaf etmiş nektarlı diski vardır. Kasa yarpaqları (4) 5 ədəd, yarpaq şəkilli, kənarları bütö v və ya lələkvarı bölünmüş, meyvələrdə qalan və ya (bəzən hipantinin yuxarı hissəsi ilə) töküləndir. Ləçəkləri 4-5 ədəd sarı, ağ, çəhrayı və ya qırmızıdır. Erkəkcikləri çoxsaylı, tozluqları iki yuvalıdır. Meyvəyarpaqları çoxsaylı, oturaq və qısa ayaqlarda, hipantinin dibində və içəri divarlarının aşağı hissəsində yerləşmiş, tükcüklüdür, bir yuvalı, biranatrop toxum rüşeymi vardır. Meyvəsi qoza meyvəciklərdən ibarət olan sinarodidir.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Əsasən mülayim və isti iqlimli ərazilərdə yayılmışdır. Quraqlığa, istiyə davamlıdır. Torpağa tələbkar deyildir.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Naxçıvan MR-nın Culfa rayonunda təbii halda rast gəlinir.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

R.canina və R.dumalis itburnularının hidridləşməsi nəticəsində yaranmışdır. Çox geniş becərilir, bağ və parklarda istifadə edilir və çox saylı sortları vardır.

Məlumat mənbəsi[redaktə | əsas redaktə]

  1. Tofiq Məmmədov (botanik) "Azərbaycan Dendroflorası IV cild[ölü keçid]": Bakı: "Elm"-2018. http://dendrologiya.az/page_id=112[ölü keçid]
  2. Azərbaycanın ağac və kolları. Bakı: Azərb.SSR EA-nın nəşriyyatı, 1964, 220 s.
  3. Əsgərov A.M. Azərbaycanın ali bitkiləri.Azərbaycanın florasının konspekti II cild. Bakı: Elm, 2006,283 s.
  4. Talıbov T.H.,İbrahimov Ə.Ş.Naxçıvan Muxtar Respublikası florasının taksonomik spektri. Naxçıvan:Əcəmi,2008,350s.
  5. Гроссгейм А.А. Флора Кавказа. Баку: Аз. ФАН, 1939, т.1.401с.
  6. Гроссгейм А.А. Флора Кавказа. Баку: Аз. ФАН, 1962 т.6.378с.
  7. Дерувья и кустарники СССР.М.Л.: АН СССР, 1960 Т.5.543с.
  8. "Abşeronun ağac və kolları".Bakı: "Elm və təhsil", 2010.