Akira Kurosava

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Akira Kurosava
yap. 黒澤明
Akirakurosawa-onthesetof7samurai-1953-page88.jpg
Doğum tarixi: 23 mart 1910(1910-03-23)
Doğum yeri: Tokio, Flag of Japan.svg Yaponiya
Vəfat tarixi: 6 sentyabr 1998 (88 yaşında)
Vəfat yeri: Tokio, Flag of Japan.svg Yaponiya
Peşələri: Rejissor, ssenarist

Akira Kurosava (yap. 黒澤明; 23 mart, 1910, Tokio, Yaponiya6 sentyabr, 1998, Tokio, Yaponiya) — yapon kinorejissor, prodüserssenarist.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Akira Kurosava kino tarixinin ən təsirli kinorejissorlarından biri hesab olunur. Yaponiya kinosunun klassiki hesab olunan Akiranın yaradıcılığı təkcə milli deyil, eyni zamanda, dünya kinematoqrafiyasına təsir edib. Lakin o, xaricdə öz ölkəsindən fərqli olaraq, daha məşhurdur.

O, 23 mart 1910-cu ildə İmperiya dövründə Ota şəhərində anadan olub, 6 sentyabr 1998-ci ildə 88 yaşında Tokionun 23 xüsusi rayonundan biri Setaqaya-ku`da vəfat edib. 57 illik yaradıcılığı dövründə 30 film çəkib. Məşhur olmadan öncə 7 il rejissor assistenti kimi çalışıb.

Yaradıcılığı[redaktə | əsas redaktə]

1950-ci ildə Akutaqava Rünoskenin "Rasyomon darvazası" və "Sıx meşədə" novellaları əsasında çəkimiş olduğu "Raşomon" filmi Kurosavaya dünya şöhrəti gətirir. Bu filmə görə 1951-ci ildə Venesiya kinofestivalında Qızıl şir, ABŞ-da isə ən yaxşı xarici film nominasiyasında Oskar mükafatına layiq görülür.

1954-cü ildə Akira Kurosava özünün növbəti şedevrini – "Yeddi samuray" filmini yaradır.

Akira öz filmlərinin ssenarisini daha çox qərb ədəbiyyatının klassik nümunələrində götürmüşdür. Deşil Hemmettin "Qırmızı biçin" romanı əsasında 1961-ci ildə "Cangüdən", Dostoyevskinin "Axmaq" romanı əsasında isə 1951-ci ildə eyni adlı film , Maksim Qorkinin "Dibdə" pyesi əsasında 1957-ci ildə "Dibdə" filmi, Şekspirin "Maqbet" tragediyası əsasında samuraylar haqqında 1957-cildə "Qanlı taxt-tac" və "Kral Lir" tragediyası əsasında isə 1985-ci ildə "Ran" filmini ekranlaşdırmışdır. 1975-ci ildə SSRİ ilə birgə "Dersu Uzala" filmini ekranlara çıxarır. Bu film də ən yaxşı xarici film nominasiyasında Oskar mükafatına layiq görülür.

Film əsasında 2004-cü ildə “Yeddi samuray” animesi çəkilib.

Akira öz filmlərinin ssenarisini daha çox Qərb ədəbiyyatının klassik nümunələrindən götürüb. Onun sözlərindən belə məlum olur ki, Rusiya ədəbiyyatı, xüsusilə, Dostoyevskinin yaradıcılığını sevirmiş.

O, Deşil Hemmettin “Qırmızı biçin” romanı əsasında 1961-ci ildə “Cangüdən”, Dostoyevskinin “Axmaq” (“İdiot”) romanı əsasında isə 1951-ci ildə eyni adlı film, Maksim Qorkinin “Dibdə” pyesi əsasında 1957-ci ildə “Dibdə” filmi, Şekspirin “Maqbet” facisəsi əsasında samuraylar haqqında 1957-cildə “Qanlı taxt-tac” və “Kral Lir” faciəsi əsasında 1985-ci ildə “Ran” filmini ekranlaşdırmışdır.

1975-ci ildə SSRİ ilə birgə “Dersu Uzala” filmini ekranlara çıxarır. Bu film də həmin ildə “Ən yaxşı xarici film” nominasiyasında Oskar mükafatına layiq görülür.

1980-ci ildə ekranlaşdırılan “Döyüşçünün kölgəsi” filminə görə, Kann kinofestivalının “Qızıl palma” (orijinalı: Palme d’ Or – Kann Film Festivalının əsas hissəsində verilən ən böyük mükafatdır) mükafatına layiq görülüb. Bundan başqa, “Fəxri Legion” ordeni (Fransa), “İtaliya Respublikasına Xidmətlərinə görə Böyük Xaç” ordeni”, “Xalqlar Dostluğu” ordeni (1991, keçmiş SSRİ) və s. orden və mükafatları vardır.

Filmoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

https://yapon.az/2015/04/24/yaponiya-kinosunun-klassiki-akira-kurosava/ Akira Kurosava. Sevinc Nur. yapon.az 24 aprel 2015 (azərb.)