Aksel-Heyberq

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Aksel-Heyberq adası
ing. Axel Heiberg Island
80°10′00″N 90°05′00″W / 80.16667°N 90.08333°W / 80.16667; -90.08333Koordinatlar: 80°10′00″N 90°05′00″W / 80.16667°N 90.08333°W / 80.16667; -90.08333
Akvatoriya Şimal Buzlu okean
Ölkə Flag of Canada.svg Kanada
Vilayət Nunavut
Sahəsi 43,178 km²
Hündür nöqtəsi 2.210 m
Aksel-Heyberq (Kanada)
Aksel-Heyberq
Commons-logo.svg Aksel-Heyberq adası Commonsda

Aksel-Heyberq (ing. Axel Heiberg Island) — yaşayışı olmayan ada olaraq Kanada Arktik arxipelaqı daxildir. Adadan qərbdə Elsmir (ada)sı yerləşir və ondan Yurika bogğazı vastəsi ilə ayrılır. İnzibati cəhətdən Nunavut vilayətinin Kikiktani regionuna daxildir.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Sputnikdən çəkiliş
Adanın xəritəsi
Aksel-Heyberq adasında bazalt qayası.

Qərbdən Mien adasından Sverdrup boğazı vastəsi ilə ayrılır. Sverdrup və Kraliça Yelezaveta adaları qrupuna daxildir. Sahəsi 43,178 km² təşkil edərək, Adaların dünyada sahəsinə görə sıralamasında 32-ci yerdə gedir. Dağların hündürlüyü 2000 metri keçir[1].

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Ada əvvəllər inuitlər məskunlaşmışdı. Adanın Otto Sverdrup tərəfindən kəşf edilərkən ərazidə həyat əlaməti yox idi. Adanın adı ekspedisiyanı maliyyələşdirən norveçli mesenat Aksel Heyberqin şərəfinə adlandırılmışdır. Norveç 1930-cu ildə adaya iddia edirdi. Hazırda isə ada Kanadaya məxsusdur. 1960-cı ildə adada elmi stansiya fəaliyyətə başlayır. Artıq 60-x adada 20 nəfər yaşayırdı. 1986-cı ildə adada Ceyms Bessinqerin başçılığı ilə aparılan araşdırmalar nəticəsində qeyri adı meşə faydalı qazıntısı aşlarlanır. 1999-cı ildə artıq ehtiyatlar təhlükə qarşısında idi. Belə ki, onlar ya müəyyən dairələr tərəfindən aparırılır və ya turistlər tərəfindən oğurlanırdı. Ehtiyatın oğurlanmasının qarşısını almaq üçün Kanada ordusu adaya yerləşdirilir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]