Aksel-Heyberq

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Aksel-Heyberq adası
ing. Axel Heiberg Island
Axel Heiberg Island, Canada.svg
80°10′00″ şm. e. 90°05′00″ q. u.
Ölkə Flag of Canada.svg Kanada
Vilayət
Akvatoriya
Sahəsi 43.178 km²
Uzunluğu
  • 371 km
Eni 220 km
Hündürlüyü 2.210 m
Əhalisi
  • 8 nəfər
Aksel-Heyberq adası xəritədə
Aksel-Heyberq adası
Aksel-Heyberq adası
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Aksel-Heyberq (ing. Axel Heiberg Island) — yaşayışı olmayan ada olaraq Kanada Arktik arxipelaqı daxildir. Adadan qərbdə Elsmir (ada)sı yerləşir və ondan Yurika bogğazı vastəsi ilə ayrılır. İnzibati cəhətdən Nunavut vilayətinin Kikiktani regionuna daxildir.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Sputnikdən çəkiliş
Adanın xəritəsi
Aksel-Heyberq adasında bazalt qayası.

Qərbdən Mien adasından Sverdrup boğazı vastəsi ilə ayrılır. Sverdrup və Kraliça Yelezaveta adaları qrupuna daxildir. Sahəsi 43,178 km² təşkil edərək, Adaların dünyada sahəsinə görə sıralamasında 32-ci yerdə gedir. Dağların hündürlüyü 2000 metri keçir[1].

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Ada əvvəllər inuitlər məskunlaşmışdı. Adanın Otto Sverdrup tərəfindən kəşf edilərkən ərazidə həyat əlaməti yox idi. Adanın adı ekspedisiyanı maliyyələşdirən norveçli mesenat Aksel Heyberqin şərəfinə adlandırılmışdır. Norveç 1930-cu ildə adaya iddia edirdi. Hazırda isə ada Kanadaya məxsusdur. 1960-cı ildə adada elmi stansiya fəaliyyətə başlayır. Artıq 60-x adada 20 nəfər yaşayırdı. 1986-cı ildə adada Ceyms Bessinqerin başçılığı ilə aparılan araşdırmalar nəticəsində qeyri adı meşə faydalı qazıntısı aşlarlanır. 1999-cı ildə artıq ehtiyatlar təhlükə qarşısında idi. Belə ki, onlar ya müəyyən dairələr tərəfindən aparırılır və ya turistlər tərəfindən oğurlanırdı. Ehtiyatın oğurlanmasının qarşısını almaq üçün Kanada ordusu adaya yerləşdirilir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]