Alçide Qasperi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Alçide Qasperi
it. Alcide Amedeo Francesco De Gasperi
Alçide Qasperi
Bayraq
İtaliyanın baş naziri
Bayraq
10 dekabr 1945 — 17 avqust 1953
Sələfi: Ferruço Parri
Xələfi: Cüzeppe Pella
Bayraq
İtaliya Krallığının regenti
12 iyun 1946 — 1 iyul 1946
Sələfi: II Umberto
Xələfi: vəzifə ləğv edilib
Bayraq
İtaliyanın xarici işlər naziri
13 iyul 1946 — 2 fevral 1947
Sələfi: Karlo Sfortsa
Xələfi: Cüzeppe Pella
 
Partiya: Xristian Demokrat Partiyası
Təhsili: Vyana Universiteti
Doğum tarixi: 3 aprel 1881(1881-04-03)
Trento, Avstriya-Macarıstan
Vəfat tarixi: 19 avqust 1954 (73 yaşında)
Trento, Flag of Italy.svg İtaliya

Alçide Amadeo Françesko de Qasperi (it. Alcide Amedeo Francesco De Gasperi; d. 3 aprel 188119 avqust 1954) — İtaliyanın baş naziri (1945-1953).

Həyatı siyasi fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Alçide Qasperi ailəsi ilə, 1951-ci il

Alçide Qasperi 3 aprel 1881-ci ildə Trento şəhərində anadan olmuşdur. 1905-ci ildə Vyana Universitetini fəlsəfə və ədəbiyyat üzrə mütəxəssis kimi bitirib. XIX əsrin sonlarından etibarən ictimai və xristian, tələbə və irredentist hərəkatların fəal iştirakçısı olub. 1911-ci ildən Birinci Dünya Müharibəsinin sonuna qədər Avstriya reyxstaqının üzvü olub. 1919-cu sonra sonra anası İtaliyaya köçdü və Alçide De Qasperi İtaliya Xalq Partiyasının qurucularından biri — 1921-ci ildən onun lideri və baş katibi, millət vəkili oldu. Əvvəlcə De Qasperinin 1922-ci ildə Benito Mussolini hökumət partiyasında iştirakı dəstəklənir, lakin tezliklə bu rejimin rəqibi olur və 1924-cü ildə onun parçalanması zamanı partiyanın antifaşist qanadının rəhbəri olur. Faşizmə qarşı çıxışdığı üçün o, 16 ay həbs cəzasına məhkum edilmişdir. Lakin, 4 il həbsdə qalan Qasperinin səhhətində müəyyən problemlər yaranır. Həbsdən azad edildikdən sonra iş tapa bilməyən Qasperi 1931-ci ildən Vatikan Apostol Kitabxanasında işləyir. 1943-cü ildə o vaxt qeyri-qanuni sayılan Xalq Partiyası əsasında İtaliyanın Xristian Demokrat Partiyasını yaradan Alçide Qasperi 1944-cü ildən onun birinci katibi olur. 10 dekabr 1945-ci ildən 17 avqust 1953-cü ilə qədər İtaliyanın baş naziri olan Alçide Qasperi 19 avqust 1954-cü ildə Trentoda vəfat etmişdir.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Bigaran, Mariapia. "Alcide De Gasperi: the apprenticeship of a political leader," Modern Italy Nov 2009, Vol. 14 Issue 4, pp 415–30
  • Carrillo, Elisa. Alcide De Gasperi: The Long Apprenticeship. University of Notre Dame Press, 1965.
  • Cau, Maurizio. "Alcide De Gasperi: a political thinker or a thinking politician?" Modern Italy Nov 2009, Vol. 14 Issue 4, pp 431–45
  • Duggan, Christopher. Force of Destiny: A History of Italy Since 1796 (2008) ch 27–28
  • Ginsborg, Paul. A history of contemporary Italy: society and politics, 1943-1988 (Palgrave Macmillan, 2003).
  • Lorenzini, Sara. "The roots of a 'statesman': De Gasperi's foreign policy," Modern Italy Nov 2009, Vol. 14 Issue 4, pp 473–84
  • Pombeni, Paolo, and Giuliana Nobili Schiera. "Alcide de Gasperi: 1881-1954-a political life in a troubled century," Modern Italy Nov2009, Vol. 14 Issue 4, pp 379–401.
  • White, Steven. "In search of Alcide De Gasperi: innovations in Italian scholarship since 2003." Journal of Modern Italian Studies 15#3 (2010): 462-470. Historiography
  • Wilsford, David, ed. Political leaders of contemporary Western Europe: a biographical dictionary (Greenwood, 1995) pp 77–83.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Alçide Qasperi ilə əlaqəli mediafayllar var.